زان سبب جان آفرینش جان روشن لطف کرد
تا همایون سایهاش را بندگی از جان کند
چون وجودش نیک خواه شاه جم جاه است بس
فرصتش بادا که نیکیهای بی پایان کند
نیک حال و نیک فال و نیک خوی و نیک خواه
نیک بخت آن کس که با وی جنبش جولان کند
پاک یزدان فطرت پاکش ز پاکی آفرید
تا تمام عمر میل صحبت پاکان کند
شب در ایوانی که از جاهش حکایت کردهاند
صبح کیوان فلک تعظیم آن ایوان کند
سخت پیمانتر ندید از وی جهان سست عهد
مرد میباید که با مردی چنین پیمان کند
گر ز معماری ندارد اطلاعی پس، چرا
فکر آبادی برای هر دل ویران کند
هر لئیمی را که بر خلق خوش او راه نیست
کی مشام خلق را مشکین و مشک افشان کند
هر کسی بر خوان هستی خورده نانش را بسی
خود چنین کس را خدا البته صاحب نان کند
هر دلی کز نعمت الوان او آسوده نیست
عنقریب از آتش جوعش قضا بریان کند
هر ز پا افتاده پیری را گرفت از لطف دست
من جوان مردی ندیدم کاین همه احسان کند
کو جوادی همچو او کاندر حق بیچارگان
هر چه مقدورش بود در عالم امکان کند
داغ دلها را به دست مرحمت مرهم نهد
درد جانها را ز فرط مکرمت درمان کند
یارب از خمخانهات پیمانهاش در دور باد
تا فلک ساقی صفت گردد زمین دوران کند
خضرسان از چشمهٔ احسان هستی بخش نوش
جرعهٔ باقی بنوشد عمر جاویدان کند
بر فروغی لازم است اوصاف این بخشنده را
زیور دفتر نماید زینت دیوان کند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف یک شخصیت benevolent و نیکوکار میپردازد که صفات برجستهای چون نیکخواهی، مهربانی و صداقت دارد. او به عنوان نماد خیر و نیکی معرفی میشود که همواره در پی یاری دیگران است و در زندگی اطرافیانش تأثیر مثبت میگذارد. شاعر در این اثر بر اهمیت محبت و احسان تأکید میکند و از طرفی از خداوند میطلبد که این نیکوکار را نزد مخلوقاتش ارجمند و صاحب نعمت گرداند. در نهایت، این شخصیت الگو و زینت دیوان شعر است و شایسته ستایش است.
هوش مصنوعی: خالق هستی به خاطر نیکیهای شاه جم، جان آفرینش را روشن کرد تا سایهی خوشبختیاش، بندگی او را از دل بر کند.
هوش مصنوعی: وجود او (که در اینجا به شاه جم اشاره دارد) به طوری است که خیر و نیکی را میخواهد و آرزوی او این است که بتواند کارهای نیک و فراوانی انجام دهد.
هوش مصنوعی: شخصی که در کنار چنین فردی قرار گیرد، از خوشحال، خوشفال، خوشخوی و خیرخواه او بهرهمند خواهد شد و زندگی خوبی را تجربه خواهد کرد.
هوش مصنوعی: خداوند پاک، سرشت او را از پاکی آفریده است تا در تمام عمرش تمایل به همراهی با انسانهای پاک داشته باشد.
هوش مصنوعی: در این بیت به شبی اشاره شده که در ایوانی میگذرد که از آن به خوبی یاد شده است. در این ایوان، صبح کیوان (ستارهای در آسمان) به خاطر احترام به آن مکان، تعظیم و ادای احترام میکند. به طور کلی، این بیت زیبایی و ارزش معنوی آن ایوان را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: هیچکس را در جهان سستعهد مانند او (که ویژگیهایش را توصیف کردهای) ندیدهام، بنابراین باید مردی باشد که با چنین کسی، پیمان بسته شود.
هوش مصنوعی: اگر او از معماری و ساخت و ساز چیزی نمیداند، پس چرا باید خواب آبادانی و ساختن دلهای ویران را در سر پروراند؟
هوش مصنوعی: هر شخصی که خصلت ناپسندی دارد و در حق دیگران بد رفتار است، نمیتواند بویی خوش به دیگران برساند یا کار نیکو انجام دهد.
هوش مصنوعی: هر کسی که از سفرهی زندگی بهرهمند شده و نان خورده، قطعا خداوند او را صاحب نعمت خواهد کرد.
هوش مصنوعی: هر دلی که از نعمتهای رنگارنگ خداوند راضی و آرامش ندارد، به زودی به خاطر گرسنگیاش مجازات خواهد شد و به عذاب خواهد افتاد.
هوش مصنوعی: هر پیر و ناتوانی که به خاطر مشکلاتش به من پناه آورد، از لطف و کمک من بهرهمند شد. هیچ جوانمردی را ندیدم که اینقدر به دیگران احسان کند.
هوش مصنوعی: آیا کسی مانند جواد پیدا میشود که در حق نیازمندان هر کاری که در توانش باشد، در این دنیا انجام دهد؟
هوش مصنوعی: دلهای آزار دیده را با لطف و مرحمت خود آرام میکند و دردهای جانها را با بزرگواری و مهربانیاش درمان میسازد.
هوش مصنوعی: ای پروردگارا، از میخانهات (خمخانه) پیمانهاش (شراب) را در دور بریز تا آسمان هم مانند ساقی (شرابفروش) باشد و زمین را به گردش درآورد.
هوش مصنوعی: خضر، که در ادبیات فارسی نماد حیات و جاودانگی است، از چشمهٔ بخشش و عطای خداوند، جرعهای از زندگی ابدی مینوشد و با این نوشیدن، عمرش جاودانه میشود.
هوش مصنوعی: فروغی (شاعر) باید صفات این بخشنده (خضر) را در دفتر خود بنویسد و به دیوانش زیبایی ببخشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
باد نوروزی همی آرایش بستان کند
تا نگارش چون نگارستان چینستان کند
مرزها را هر زمان پیراهن از مینا دهد
شاخها را هر زمان پیرایه از مرجان کند
ابر پنداری که با باد بهاری دشمن است
[...]
ماه من جَزع مرا بر زر عقیق افشانکند
چون به زیر لعل مروارید را پنهان کند
سازد از زلف و زَنَخ هر ساعتی چوگان و گوی
تا دل و پشت مرا چون گوی و چون چوگان کند
چون بتابد زلف او بر عارضشگویی همی
[...]
میل را بر تخته چون گاه رقم گردان کند
تیر گردون را به صنعت عاجز و حیران کند
از مجسم گر بترسد خصمش اندر ساعتی
طول و عرض و سمت آن از نقطهای برهان کند
جذر و کعبی را که نگشاد ایچ کس از بستگی
[...]
ای فلک قدری که هر شب رای رو شنت
دیدبانان افق را دیده ها حیران کند
آفرینش چون قلم سر بر خط فرمان نهد
چون دبیر خاص نامت بر سر فرمان کند
جاهت ار گیرد حضیض ماه را در اهتمام
[...]
اینک آن جویی که چرخ سبز را گردان کند
اینک آن رویی که ماه و زهره را حیران کند
اینک آن چوگان سلطانی که در میدان روح
هر یکی گو را به وحدت سالک میدان کند
اینک آن نوحی که لوح معرفت کشتی اوست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.