گنجور

بخش ۴

 
ابوالقاسم فردوسی
فردوسی » شاهنامه » ضحاک
 

برآمد برین روزگار دراز

کشید اژدهافش به تنگی فراز

خجسته فریدون ز مادر بزاد

جهان را یکی دیگر آمد نهاد

ببالید برسان سرو سهی

همی تافت زو فر شاهنشهی

جهانجوی با فر جمشید بد

به کردار تابنده خورشید بود

جهان را چو باران به بایستگی

روان را چو دانش به شایستگی

بسر بر همی گشت گردان سپهر

شده رام با آفریدون به مهر

همان گاو کش نام بر مایه بود

ز گاوان ورا برترین پایه بود

ز مادر جدا شد چو طاووس نر

بهر موی بر تازه رنگی دگر

شده انجمن بر سرش بخردان

ستاره‌شناسان و هم موبدان

که کس در جهان گاو چونان ندید

نه از پیرسر کاردانان شنید

زمین کرده ضحاک پر گفت و گوی

به گرد جهان هم بدین جست و جوی

فریدون که بودش پدر آبتین

شده تنگ بر آبتین بر زمین

گریزان و از خویشتن گشته سیر

برآویخت ناگاه بر کام شیر

از آن روزبانان ناپاک مرد

تنی چند روزی بدو باز خورد

گرفتند و بردند بسته چو یوز

برو بر سر آورد ضحاک روز

خردمند مام فریدون چو دید

که بر جفت او بر چنان بد رسید

فرانک بدش نام و فرخنده بود

به مهر فریدون دل آگنده بود

پر از داغ دل خستهٔ روزگار

همی رفت پویان بدان مرغزار

کجا نامور گاو برمایه بود

که بایسته بر تنش پیرایه بود

به پیش نگهبان آن مرغزار

خروشید و بارید خون بر کنار

بدو گفت کاین کودک شیرخوار

ز من روزگاری بزنهار دار

پدروارش از مادر اندر پذیر

وزین گاو نغزش بپرور به شیر

و گر باره خواهی روانم تراست

گروگان کنم جان بدان کت هواست

پرستندهٔ بیشه و گاو نغز

چنین داد پاسخ بدان پاک مغز

که چون بنده در پیش فرزند تو

بباشم پرستندهٔ پند تو

سه سالش همی داد زان گاو شیر

هشیوار بیدار زنهارگیر

 

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 حذف شماره‌ها | وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

شهرام ناظری » درفش کاویانی » تولد فریدون

شهرام ناظری » درفش کاویانی » ضحاک در جستجوی فریدون (بر اساس مقام مجنونی و شاهنامه خوانی)

🎜 معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

شاهنامهٔ فردوسی - چاپ مسکو » تصویر 58

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

پرهون در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، چهار شنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۴، ساعت ۱۸:۱۵ نوشته:

بیت چهارم بُد با بود هم قافیه شده یا اشکال تایپیه؟

 

خسروساسان در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، سه شنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۰۸ نوشته:

دوستان، معنی این بیت چیست؟ همچنین باره خواستن به چه معناست؟
و گر باره خواهی روانم تراست
گروگان کنم جان بدان کت هواست

 

محسن ، ۲ در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، سه شنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۲۰ نوشته:

خسرو جان
باره به مانای اسب و قلعه است ولی باید منظور خانه و مال و منال باشد
میگوید هرچه از مال دنیا بخواهی از دل و جان در اختیار تو می گذارم
و جانم در گروِ آنچه که تو آرزو داری
کت =که ترا
هواست =آرزوست
کت هواست =که ترا آرزوست

 

خسروساسان در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، سه شنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۰۷ نوشته:

سپاسگزارم محسن گرامی

 

محسن ، ۲ در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، سه شنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۱۷ نوشته:

خسرو جان
کاری نمی کنم که قابل سپاسگزاری باشد
از شما تشکر می کنم که دیگران را وادار به جستجوی معانی می کنید
زنده باشی

 

مهرداد عمرانی در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، یک شنبه ۲۹ دی ۱۳۹۸، ساعت ۱۸:۰۴ نوشته:

با سلام
معنی مصرع دوم بیت چهارم چیست؟
شده تنگ بر آبتین بر زمین
با تشکر

 

مهرداد عمرانی در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، یک شنبه ۲۹ دی ۱۳۹۸، ساعت ۱۸:۰۵ نوشته:

تصحیح می کنم بیت دوازدهم

 

گویان در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، پنج شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۲۳:۳۳ نوشته:

جناب عمرانی
” آبتین بر” بخوانید به معنا میرسید

 

فرهاد در ‫۱ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۱۳ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۱۵ نوشته:

دوستان اتفاقات ضحاک در تخت جمشید رخ داده؟

 

nabavar در ‫۱ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۱۳ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۵۸ نوشته:

گرامی فرهاد
تخت جمشید را هخامنشیان 518سال پیش از میلاد بنا کرده اند ، یادگاری ست از داریوش، خشایار شاه و اردشیر شاه
قسمتی از تاریخ حقیقی ایران است.
ضحاک استوره ای {اسطوره }ست قبل از بنای تخت جمشید

 

علی در ‫۷ ماه قبل، جمعه ۲۴ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۱۳:۱۴ نوشته:

با سلام و درود
منظور از مصرع "به مادر جدا شد چو طاووس نر" چیست؟ اشاره به برمایه میکنه یا داره از جدایی فریدون از مادر رو میگه؟

 

فرحناز یوسفی در ‫۵ ماه قبل، سه شنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۲:۳۹ نوشته:

زمادر جدا شد چو طاووس نر بهر موی بر تازه رنگی دگر
با توجه به بیت قبل این بیت به برمایه برمی گردد: یعنی این گاو از مادرش مانند طاووسی که هر مویش رنگی دارد به دنیا آمد و رنگ پوست این گاوعادی نبود

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.