گنجور

بخش ۵ - گفتار اندر آفرینش آفتاب

 
ابوالقاسم فردوسی
فردوسی » شاهنامه » آغاز کتاب
 

ز یاقوت سرخست چرخ کبود

نه از آب و گرد و نه از باد و دود

به چندین فروغ و به چندین چراغ

بیاراسته چون به نوروز باغ

روان اندرو گوهر دلفروز

کزو روشنایی گرفتست روز

ز خاور برآید سوی باختر

نباشد ازین یک روش راست‌تر

ایا آنکه تو آفتابی همی

چه بودت که بر من نتابی همی

 

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 حذف شماره‌ها | وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

🎜 معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

شاهنامهٔ فردوسی - چاپ مسکو » تصویر 18

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۲۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

رسته در ‫۱۳ سال و ۴ ماه قبل، چهار شنبه ۱۵ خرداد ۱۳۸۷، ساعت ۰۴:۳۹ نوشته:

بیت اول باید اصلاح شود وگر نه اشکال وزنی وچود دارد
غلط : از
درست : ز
---
پاسخ: با تشکر، «از یاقوت» با «ز یاقوت» جایگزین شد.

 

پریا در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، یک شنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۱، ساعت ۱۳:۲۹ نوشته:

به چندین فروغ وبه چندین چراغ را معنی کنید با تشکر

 

ممد در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه شنبه ۹ آبان ۱۳۹۱، ساعت ۲۰:۱۵ نوشته:

سلام میشه بگید در ینجا نوروز یعنی چی؟

 

ممد در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه شنبه ۹ آبان ۱۳۹۱، ساعت ۲۰:۱۶ نوشته:

سلام میشه بگید در اینجا نوروز یعنی چی؟

 

رسته در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه شنبه ۹ آبان ۱۳۹۱، ساعت ۲۲:۲۵ نوشته:

نوروز در این جا به همان معنی روز اول بهار است که باغ ها پر گل می شوند. آسمان را با ماه و ستارگان فروزان به باغ پر گل تشبیه کرده است .

 

امین کیخا در ‫۸ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۳۰ فروردین ۱۳۹۲، ساعت ۱۷:۰۱ نوشته:

فروغ در اصل پیروک است و ان نور باشد ولی رون هم معنی نور میداده است ولی باشگون شده است pyro یعنی حرارت به لاتین اما مطمئن نیستم همستاک باشند

 

امین کیخا در ‫۸ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۳۰ فروردین ۱۳۹۲، ساعت ۱۷:۰۲ نوشته:

ویروک هم به همان وزن از ویر به معنی فکر است و به کردی اول فیروک شده است و به عربی سپستر فکر شده

 

روفیا در ‫۶ سال و ۵ ماه قبل، سه شنبه ۱۸ فروردین ۱۳۹۴، ساعت ۱۲:۴۲ نوشته:

روان اندرو گوهر دلفروز
یعنی فردوسی گمان می کرد خورشید نسبت به منظوم شمسی در حرکت است ؟

 

سیاوش بابکان در ‫۶ سال و ۵ ماه قبل، سه شنبه ۱۸ فروردین ۱۳۹۴، ساعت ۱۶:۱۲ نوشته:

به گمانم مراد حکیم حرکت با سامانه‌ی خورشیدی بوده است و نه در و نسبت به آن

 

علی در ‫۴ سال و ۶ ماه قبل، دو شنبه ۲ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۲:۱۴ نوشته:

منظور از بیت آخر چیه؟ داره از خورشید بازجویی میکنه؟ چرا میگه بر من نتابی؟ منظور از چه بودت چیست؟ یعنی چرا؟
سپاس

 

۷ در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، چهار شنبه ۱۴ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۴۱ نوشته:

ز خاور برآید سوی باختر
نباشد ازین یک روش راست‌تر
خاور یا خاوران در اصل خوربر و خوربران و خوروران بوده=مغرب
مشرق هم خورآی و خورآیان و خورآستان.
به شمال هم اپاختر و باختر گفته مییشد.
جنوب هم نسا و خورتاو گفته میشد.نیمروز

 

شیما در ‫۳ سال و ۹ ماه قبل، دو شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۰۹:۰۲ نوشته:

کلمه دیگری که به عنوان نام قدیم افغانستان استفاده می‌شود باختر است. باختر بعضی از ساحات شمال و شمالغرب افغانستان و مقداری از حدود جنوب هندوکش را در بر داشت. در تحت نام باختر مدنیت بزرگی مانند مدنیت گریک و باختری در تاریخ افغانستان و حتی آسیای میانهه از اهمیت زیاد برخوردار است. به تعقیب ان نام «خراسان» بر سر زمین کنونی افغانستان معمول گشت .این نام در قرون وسطی از اهمیت زیاد برخودار بود. بعضی از سر زمینهای مربوط به خراسان در ایران کنونی تثبیت شده اند. خراسان که نام بخشی از «ایران تاریخی» است. خراسان بزرگ به بخش شرقی ایران

 

سید علی اکوچکیان در ‫۳ سال و ۲ ماه قبل، پنج شنبه ۲۴ خرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۵۴ نوشته:

حضرت فردوسی اگر چنین منظوری داشت یعنی منظومه را به باغ و گل تشبیه کند مسلما اینگونه می سرود تا وزن شعر هم زیبا تر می شد ولی منظور دیگری داشته است
بیاراسته چون گل نوروز باغ

 

رضا در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، سه شنبه ۱ مرداد ۱۳۹۸، ساعت ۰۱:۲۶ نوشته:

آقای بهنام کاملا موافق نظر شما هستم چون باختران نامیست که تغییر یافته و اشاره به افسانه ارابه ران دارد

 

محمد در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، پنج شنبه ۳ مرداد ۱۳۹۸، ساعت ۰۹:۴۷ نوشته:

به چندین فروغ و به چندین چراغ بیاراسته چون به نوروز باغ
به نظر حقیر منظور حکیم در این بیت این بوده که با توجه به اینکه امکان دیدن اشیاء جز با وجود نور میسر نمیباشد و از طرفی خود نوری که از خورشید به زمین میرسد متشکل از چند طیف نوری است مثل رنگین کمان که در اثر برخورد با جو زمین در زمانی که باران میبارد و نور خورشید تابیده میشود این نور به جندین طیف(فروغ) از رنگهای مختلف نمایان میگردد به باغ رنگارنگی از گلها و گیاهانی تشبیه گردیده که در نوروز از خاک سر بر میآورند لذا در این بیت حکمت حضرت فردوسی بخوبی نمایانده میگردد

 

محمد در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، پنج شنبه ۳ مرداد ۱۳۹۸، ساعت ۰۹:۴۹ نوشته:

به چندین فروغ و به چندین چراغ بیاراسته چون به نوروز بابه

 

آذر. خانم معلم جغرافیا از اراک در ‫۱ سال و ۴ ماه قبل، پنج شنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۲۰:۱۲ نوشته:

کاش در مورد شاهنامه هم کسی مثل فرهاد که مثنوی را معنی می کند ، پیدا می شد و بیت ها را معنی می کرد

 

سوشیانت در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۱۷ نوشته:

سلام ببخشید در بیت 8 ازین باید زین باشد.
غلط:نباشد ازین
درست:نباشد زین

 

س در ‫۱۰ ماه قبل، پنج شنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۲۲:۱۳ نوشته:

به نظرم تو بیت به چندین فروغ و به چندین چراغ بیاراسته چون به نوروز باغ داره به یه رسم اشاره می کنه که تو نوروز باغها رو با چراغ آراسته می کردن و داره می گه آسمان هم همین طوری مثل چراغانی باغ در نوروز با چندین چراغ آراسته شده.

 

محمد در ‫۷ ماه قبل، جمعه ۱۰ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۱۲:۵۲ نوشته:

نه از آب و گرد و نه از باد و دود
نبود آب که درسته ولی بقیه رو میشه یکی بهم توضیح بده

 

nabavar در ‫۷ ماه قبل، شنبه ۱۱ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۰۰:۱۷ نوشته:

گرامی محمد
ز یاقوت سرخست چرخ کبود
نه از آب و گرد و نه از باد و دود
از آب و خاک و باد و آتش نیست
اشاره به ارکان چهار گانه ی هستی دارد
آب ، خاک ، باد و آتش

 

مصطفی قباخلو در ‫۵ ماه قبل، یک شنبه ۱۵ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۸:۰۷ نوشته:

سلام
یکی از دوستان برای من ((خاور)) و ((باختر ))رو توضیح میده من تو لغت نامه ها و متون خوندم گیج شدم .
بگید آیا مطلق هست یا متغییر ؟
ممنون

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.