ای بر بساط شعبده ملکپروری
نه چرخ مهروش به کف پای تو اسیر
وز کین تو ستانند وز مهر تو دهند
ابروی شام وسمه و پستان صبح شیر
از موج خون قرار زمانه بخواست ماند
گر تیغ را نه کلک تو گفتی قرار گیر
هر کاو تو را وزیر شناسد خطا کند
آن جا که قدر توست وزارت بود حقیر
گردون تو میروانی چون خوانمت سحاب
سلطان تو مینشانی چون خوانمت وزیر
ای مشتری نظر نظری کن به حال من
کز دهر هیچ نیست مرا چون تو را نظیر
دارم خرد ولیک فغان از خرد فغان
دارم هنر ولیک نفیر از هنر نفیر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه مدحی است خطاب به وزیری بلندمرتبه. شاعر او را فرمانروای افلاک میخواند و میگوید شب و روز از خشم و مهر او پدید میآیند و قلمش جلوی خونریزی شمشیر را گرفته است. سپس میگوید مقام او برتر از وزارت است، زیرا خودش سلطان را بر تخت مینشاند. در دو بیت پایانی به درخواست میرسد: از تنگدستی خود مینالد و میگوید خرد و هنرش سودی برایش نداشته است، پس از ممدوح نظر لطف میخواهد.
هوش مصنوعی: ای کسی که در میدان پرنیرنگ کشورداری و تدبیر ملک چنان چیرهای که نُه فلکِ ماهمانند زیر کف پای تو اسیرند.
هوش مصنوعی: سیاهی ابروی شب، که مانند وسمه است، از خشم تو گرفته میشود و سپیدیِ شیرِ پستان صبح از مهربانی تو بخشیده میشود. یعنی تاریکی شب از قهر تو و روشنی بامداد از لطف توست.
هوش مصنوعی: اگر قلم تو به شمشیر فرمان نمیداد که آرام بگیرد، آرامش روزگار در موج خون از میان میرفت. یعنی تدبیر و قلم تو جلوی خونریزی را گرفته است.
هوش مصنوعی: هر کس تو را فقط وزیر بداند اشتباه میکند، زیرا در برابر مقام و ارزش تو، منصب وزارت چیز کوچکی است.
هوش مصنوعی: تو آسمان را به گردش درمیآوری، پس چگونه تو را ابر بنامم که آسمان آن را میراند؟ تو سلطان را بر تخت مینشانی، پس چگونه تو را وزیر بخوانم؟
هوش مصنوعی: ای کسی که نگاهت مانند ستارهٔ مشتری خجسته و نیکبختکننده است، به حال من نگاهی بینداز؛ زیرا همانگونه که تو همتایی نداری، من هم از روزگار هیچ بهرهای ندارم.
هوش مصنوعی: خرد دارم، اما فریاد از این خرد که سودی برایم ندارد؛ هنر دارم، اما ناله از این هنر که مرا به جایی نرسانده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زادوش، عطارد، آن که نخوانیش جز دبیر
یک نام او عطارد و یک نام اوست تیر
عاجز شود ز اشک دو چشم و غریو من
ابر بهارگاهی و بُختور در مَطیر
گیتی چو گاو نیک دهد شیر مر ترا
[...]
نیک اختیار کرد خداوند ما وزیر
زین اختیار کرد جهان سر بسر منیر
کار جهان بدست یکی کاردان سپرد
تا زو جهان همه چو خورنق شد وسدیر
چون او نبوده اند، اگر چند آمدند
[...]
با خویشتن شمار کن ای هوشیار پیر
تا بر تو نوبهار چه مایه گذشت و تیر
تا بر سرت نگشت بسی تیر و نوبهار
چون پر زاغ بود سر و قامتت چو تیر
گر ماه تیر شیر نبارید از آسمان
[...]
نوروز فرخ آمد و نغز آمد و هژیر
با طالع مبارک و با کوکب منیر
ابر سیاه چون حبشی دایهای شدهست
باران چو شیر و لالهستان کودکی به شیر
گر شیرخواره لاله ستانست، پس چرا
[...]
ای کرده تیره روز معادی بتیغ و تیر
آمد بخدمت تو گرانمایه ماه تیر
بنشین بناز شاهی و باده دریده خور
لب را ز نوش بهره و جان را ز باد تیر
رفتی بتاختن بسوی شهر دشمنان
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.