ای خرد از خدمت تو نیک نام
وای هنر از دولت تو شادکام
نام تو اندر دل خورشید نقش
گام تو را بر سر گیتی لگام
راد همایون کف عبدالجلیل
نسخت اقبال ز عین تا به لام
دشمن تو چون کند آهنگ رزم
تیغ برآید عوض می ز جام
صبح گر از دست تو مطلع کند
گم شود از روی زمین نام شام
جز به خم رنگرز کاین تو
پیرهن شب نشود نیل فام
بوی گل بخت تو چون بردمد
عطسه خورشید برآرد ز کام
گردش گردون نتواند گذارد
آن چه مرا بر کرم توست دام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در حقیقت ستایشنامهای برای ممدوحی به نام عبدالجلیل است. شاعر خرد و هنر را وامدار او میداند و نامش را سراسر نشانهٔ اقبال میشمارد. سپس با تصویرهای اغراقآمیز از خورشید و صبح و شب، قدرت و بخت ممدوح و تیرهروزی دشمنانش را نشان میدهد. در پایان میگوید که حتی گردش آسمان هم توان پرداختن وامی را که او از بخشش ممدوح بر گردن دارد ندارد.
هوش مصنوعی: ای کسی که خرد با خدمت به تو نیکنام شده و هنر از بخت و دولت تو شاد و کامروا گشته است.
هوش مصنوعی: نام تو در دل خورشید نقش بسته است و گام تو چنان است که گویی بر سر جهان لگام زده و آن را در فرمان دارد.
هوش مصنوعی: ای عبدالجلیلِ بخشنده و خجستهدست، نام تو از حرف «ع» تا حرف «ل»، یعنی از آغاز تا پایان، نسخهای از اقبال و نیکبختی است.
هوش مصنوعی: هنگامی که دشمن تو آهنگ جنگ با تو کند، به جای شراب از جامش شمشیر بیرون میآید؛ یعنی بزم و شادیاش به هلاکت و رنج بدل میشود.
هوش مصنوعی: اگر صبح از دست تو طلوع کند، چنان روشن و پایدار میشود که نام شب از روی زمین گم میگردد.
هوش مصنوعی: پیراهن شب جز در خمِ رنگرزیِ کینِ تو نیلی و تیره نمیشود؛ یعنی سیاهی شب از کینه و خشم تو رنگ گرفته است.
هوش مصنوعی: وقتی بوی گلِ بخت تو بدمد و پراکنده شود، خورشید از شدت آن عطسه میزند؛ یعنی پرتو صبح از اثر بخت تو برمیجهد.
هوش مصنوعی: گردش آسمان نیز نمیتواند وامی را که من از کرم تو بر گردن دارم بپردازد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
عقل چه آورد ز گردون پیام
خاصه سوی خاص نهانی ز عام؟
گفت: چو خورد نیست فلک را قرار
نیست درو نیز شما را مقام
وام جهان است تو را عمر تو
[...]
خواجه قوام الدین صدر انام
آنکه بدو یافت شریعت قوام
بر در او عقل فروتر گدای
بر سر او چرخ کمینه غلام
مسند او تکیه گه شرع و عقل
[...]
عقدِ پرستش ز تو گیرد نظام
جز به تو بر هست پرستش حرام
ای ز تو ایّام رسیده به کام
داده شکوه تو جهان را نظام
خاصگیان حشمت عقل و روح
نوبتیان در تو صبح و شام
همچو وداعست دلیل فراق
[...]
یا قمرالحسن مزیلالظلام
جد بطلوع مع کاس المدام
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.