زآنگه که در تصرف این سبز گلشنم
در کام اژدهای نیاز است مسکنم
چونان که عنکبوت لعاب دهن تند
خون جگر ز دیده به تن بر همی تنم
در حلق همچو حلقه دامی شود مرا
هر دانه که از پی صیدی پراکنم
محتاج نان و آب نیم از برای آنک
غم جای نان و آب گرفته است در تنم
آزادی آرزوست مرا دیر سالهاست
تا کی ز بندگی؟ نه کم از سرو و سوسنم
از بهر آسمان کمر لعل کردمی
گر زاده دو دیده بماندی به دامنم
بر تاب دل نهادم و بر زخم تن زدم
گر آدمی رواست کز آهن بود منم
ای دست روزگار گه آزمون من
شمشیر کن ز لعل که پاکیزه آهنم
گشتند روشنان فلک خصم من چنانک
خورشید جز به جنگ نیاید به روزنم
سنگ سخن بلند برانداختم ز خشم
تا آبگینه خانه افلاک بشکنم
بهتر ز من چراغ نیفروخت روزگار
خورشید رشک برد و بیالوده روغنم
گفتی بگوی هر چه توان گفت زینهار
بحرم شگفت نیست اگر موج میزنم
چون زنگ خورده آینهای گشتهام ز غم
بیصیقل سخن نتوان گفت روشنم
بر آتش معاینه جوشیدهام چو دیگ
رسوا شود جهان چو بیفتد نهنبنم
عمری است تا ریاضت من میدهد فلک
کوری او هنوز نوآموز توسنم
باز سپید دانشم و در همه جهان
جز آستان شاه نباشد نشیمنم
خسرو ملک طغان که ز بس لطف شاملش
از منت عطای وی آسوده شد تنم
ای رستم زمانه مرا دست گیر از آنک
چاهی است این جهان و در او من چو بیژنم
آن جا که جز جمال تو بینند اکممم
وآن جا که جز مدیح تو خوانند الکنم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر از گرفتاری در تنگدستی، غم و دشمنی روزگار و آسمان شکایت میکند و در برابر آن، از پایداری آهنین و برتری سخن خود میگوید. سپس خود را باز سپید دانش میخواند که جز آستان شاه جایی ندارد. در پایان به مدح ملک طغان میپردازد و مانند بیژن در چاه، از این رستم روزگار یاری میخواهد.
هوش مصنوعی: از زمانی که در این باغ سبز دنیا (زیر این آسمان) گرفتار شدهام، جایگاهم در دهان اژدهای نیاز و تنگدستی است.
هوش مصنوعی: همانگونه که عنکبوت از آب دهانش تار میتند، من هم از اشک خونین چشمم بر تن خود تار میتنم؛ یعنی سراپایم را خون دل پوشانده است.
هوش مصنوعی: هر دانهای که برای شکار چیزی میپراکنم، خود مانند حلقهٔ دام در گلوی من گیر میکند؛ یعنی هر تدبیری برای روزی، به ضرر خودم تمام میشود.
هوش مصنوعی: نیازی به نان و آب ندارم، چون غم جای نان و آب را در تنم گرفته است.
هوش مصنوعی: سالهاست که آرزوی آزادی دارم؛ تا کی بندگی کنم؟ من از سرو و سوسن که به آزادگی معروفاند کمتر نیستم.
هوش مصنوعی: اگر اشکهای خونینی که از دو چشمم زاده میشود در دامنم میماند، از آن برای آسمان کمربندی از لعل میساختم.
هوش مصنوعی: تب و سوز دل را تحمل کردم و زخم تن را به جان خریدم؛ اگر ممکن باشد آدمی از آهن باشد، آن آدم منم.
هوش مصنوعی: ای دست روزگار، هنگام آزمودن من، از خون لعلگون من شمشیری بساز، چون من آهنی پاک و بیغش هستم.
هوش مصنوعی: ستارگان آسمان چنان دشمن من شدهاند که خورشید جز برای جنگ از روزنهٔ خانهام وارد نمیشود.
هوش مصنوعی: از خشم، سنگ سخن را بلند پرتاب کردم تا شیشهخانهٔ آسمان را بشکنم.
هوش مصنوعی: روزگار چراغی بهتر از من نیفروخته است؛ خورشید به من رشک برد و روغن چراغم را آلوده کرد.
هوش مصنوعی: گفتی هر چه میتوانی بگو، زنهار کوتاهی نکن؛ من دریایم و عجیب نیست که موج بزنم و سخن فراوان بگویم.
هوش مصنوعی: از غم مانند آینهای زنگزده شدهام؛ بدون صیقل سخن نمیتوان مرا روشن دانست؛ یعنی تنها سخن است که درون مرا جلا میدهد.
هوش مصنوعی: آشکارا مانند دیگ بر آتش جوشیدهام؛ اگر سرپوشم برداشته شود، رسوایی جهان آشکار میشود.
هوش مصنوعی: عمری است که آسمان مرا رام و تربیت میکند، اما به کوری چشم او هنوز اسبی سرکش و نوآموزم و رام نشدهام.
هوش مصنوعی: من باز سپید دانش هستم و در همهٔ جهان جز آستانهٔ شاه جایگاهی برای نشستن ندارم.
هوش مصنوعی: آن شاه، ملک طغان است که از بس لطف فراگیرش، از منتگذاشتن بر عطایش آسودهام؛ یعنی بیمنت میبخشد.
هوش مصنوعی: ای رستم روزگار، دست مرا بگیر؛ چون این جهان چاهی است و من در آن مانند بیژن گرفتارم.
هوش مصنوعی: جایی که جز جمال تو را ببینند، من نابینایم، و جایی که جز مدح تو را بخوانند، من لال و الکنم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هرگه که من به زلف وی اندر نگه کنم
شادی و خرمی ز دل خویش برکنم
گردد روان سرشکم و گردد تپان دلم
گردد نژند جانم و گردد نوان تنم
هرگه که دست بر شکن زلف او برم
[...]
ای نجم دین به خط تو عثمان نداد سیم
نه جمله بی میخم باوی چه فن زنم
دل برکنم ز سیم تو تا از برای سیم
آلات روی عثمان چون سیم برکنم
تو بشکنی برای آنچه دهی خط نجم را
[...]
ای بارگاه صاحب عادل خود این منم
کز قربت تو لاف زمین بوس میزنم
تا دامن بساط ترا بوسه دادهام
بر جیب چرخ میسپرد پای دامنم
تا پای بر مساکن صحنت نهادهام
[...]
جان میبرد به عشرت حوران گلشنم
تن می کشد به خدمت دیوان گلخنم
عیسی است جان پاک و خرست این تن پلید
پیکار خر همی همه بر عیسی افکنم
تن دیو و جان فرشته و من نقش دیو شوم
[...]
کوه بلاشدست ز رنج جرب تنم
بیچاره من که کوه بناخن همی کنم
رگهای من چو چنگ برون آمده ز پوست
پس من بناخنان خود آن رگ همی زنم
چون چوب خرگهست برو برپشیزها
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.