ای بارگاه صاحب عادل خود این منم
کز قربت تو لاف زمین بوس میزنم
تا دامن بساط ترا بوسه دادهام
بر جیب چرخ میسپرد پای دامنم
تا پای بر مساکن صحنت نهادهام
پیوسته با تجلی طورست مسکنم
با برکهٔ تو رای نباشد به کوثرم
با روضهٔ تو یاد نیاید ز گلشنم
دور از سعادت تو درین روزها دلم
کز دوری بساط تو خون بود در تنم
با جان دلشکسته که در عهد من مباد
گر عهد خدمت تو همه عمرم بشکنم
میگفت بیبساط همایون چگونهای
گفتا چنان که دانی جانی همی کنم
لیکن ز هجر خدمت میمون صاحبست
نی از فراق بارگهش اشک و شیونم
آن دوستکام خواجهٔ دنیا کز اعتقاد
بیبندگیش دشمن خویش و چه دشمنم
ای صدر آفرینش از اقبال آفرینت
با طبع پر لطیفه چو دریا و معدنم
با این همه کمال تو در هر مباحثه
آن لکنتم دهد که تو پنداری الکنم
زایندگی خاطر آبستنم چه سود
چون از نتیجهٔ خلف اینجا سترونم
از روز روشن و شب تیره نهفتهاند
اندازهٔ کمال تو وین هست روشنم
چون تیر فکرتم به نشانه نمیرسد
معذور باشم ار سپر عجز بفکنم
با جان من اگرنه هوای ترا رگیست
خون خشکباد در رگ جان همچو روینم
یک جوز صدق کم نکنم در هوای تو
تا برنچیند مرغ اجل همچو ارزنم
چون نی شکر همه کمرم بندگیت را
آزاد چند باشم نه سرو و سوسنم
در خرمن قبول تو کاهی اگر شوم
گردون برد به کاهکشان کاه خرمنم
ور سایهٔ عنایت تو بر سرم فتد
خورشید و مه به تهنیت آید به روزنم
زین پیش با عنا چو می و شیر داشتی
دستان آب و روغن ایام توسنم
وامروز در حمایت جاهت به خدمتی
اندر چراغ میکند از بیم روغنم
در بوستان مجلس لهو ار ز خارجی
چون در میان سرو و سمن سیروراسنم
با باد در لطافت ازین پس مری کنم
گر خاک درگه تو بماند نشیمنم
از کیمیای خدمت تو زرکان شوم
گرچه کنون به منزلت زنگ آهنم
در نظم این قصیده که فتوی همی دهد
ابیات او به صدق مباهات کردنم
در نظم این قصیده چه گر درج کردهام
یعنی حدیث خویش کزینسان و زان فنم
گر از سر مدیح تو اندر گذشتهام
زین صد هزار خون معانی به گردنم
تو برتر از ثنای منی لاجرم سخن
همچون لعاب پیله به خود بر همی تنم
وصف تو آن چنانکه تویی هیچکس نگفت
من کیستم چه دانم آخر نه من منم
وین در زمین عافیت اعقاب خویش را
تخمیست کز برای شرف میپراکنم
تا گردباد را نبود آن مکان که او
گوید که من به منصب باران بهمنم
باد از مکان و منصب تو هرکه در وجود
در منصبی که باشد گوید ممکنم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش صاحبنصرالدین میپردازد و از عشق و ارادت خود به او میگوید. او از دوری و فقدان صاحب lament میکند و از سوختن دلش به خاطر فاصله با وجود او سخن میگوید. شاعر ویژگیهای برجسته و کمالات صاحبنصرالدین را ستایش میکند و بر خود میگوید که به رغم ناتوانیهای خود، همچنان برای او بینهایت ارادت و محبت دارد. او در نهایت یادآور میشود که بیسر و سامانی او به خاطر نبود صاحب است و این احساسات عمیق را در قالب ابیاتی زیبا بیان میکند.
هوش مصنوعی: ای بارگاه ناصرالدین، که او شایستهی عدالت است، من هستم که به خاطر دوری از تو و عشق به تو، به خاک پای تو بوسه میزنم.
هوش مصنوعی: من تا زمانی که دامن سفرهٔ تو را بوسیدهام، همچنان پای دامنم به دور چرخ عالم گره خورده است.
هوش مصنوعی: من تا زمانی که پایم را در زمین مقدس تو گذاشتهام، همواره در نور و روشنایی الهی مانند کوهی که برفراز طور (کوهی که موسی بر آن با خداوند صحبت کرد) قرار دارد، ساکن هستم.
هوش مصنوعی: من نمیتوانم به برکهای که تو داری قهر کنم و خود را به کوثر (نهر بهشتی) نسبت دهم، زیرا در زیبایی باغ تو دیگر یادم نمیآید که از گلشن (باغهای دیگر) بگویم.
هوش مصنوعی: دل من در این روزها از خوشبختی تو دور است و به خاطر دوریات، به اندازهای رنج میکشم که گویا خونم در تنم نیست.
هوش مصنوعی: عهد و پیمان خود را با تو نمیشکنم، حتی اگر جان دلشکستهام در این راه باشد؛ هرگز نمیخواهم به خاطر خدمت به تو، به وعدهام پشت کنم.
هوش مصنوعی: سوال کردهاند که حال من در نبودن بساط (زرق و برق) ملک چگونه است، و او پاسخ داده که به همان صورتی که تو میدانی، من تنها جانم را فدای این محبت میکنم.
هوش مصنوعی: اما از جدایی خدمت میمون (خوشاخلاق و محبوب) ناصرالدین در اینجا، نه به خاطر دوری از درگاهش، بلکه به خاطر اشک و نالهام است.
هوش مصنوعی: دوست خوبی که به مقام و جایگاه دنیاست، به خاطر اینکه آزاد از قید و بند اعتقادش است، هم دشمن خودش و هم دشمن من شده است.
هوش مصنوعی: ای کسی که آغازگر خلقت هستی و شایستهٔ ستایش، تو از نعمت اقبال به من برکت میدهی و من مانند دریا و معدن، طبعی پر از لطافت و زیبایی دارم.
هوش مصنوعی: با وجود تمام کمالات تو، در هر گفتوگو به گونهای صحبت میکنم که ممکن است فکر کنی من در بیان خود ناتوان هستم.
هوش مصنوعی: افکار و دلمشغولیهای من مثل زنی باردار است که البته هیچ سودی ندارد، زیرا نتیجهای که میخواهم به بار بیاورم، هیچ خواهد بود و من در اینجا بیحاصل و بینتیجهام.
هوش مصنوعی: اندازه و مرتبت کمال تو در روز و شب، یعنی در روشنایی و تاریکی پنهان است و من به وضوح از وجود تو آگاه و روشن هستم.
هوش مصنوعی: زمانی که فکر و اندیشهام به هدف نمیرسد، از این رو معذورم اگر سپر ضعف و ناتوانی را به کنار بزنم.
هوش مصنوعی: اگر هوای تو در وجود من نباشد، وجودم خشک و بیروح خواهد شد، مانند خون خشکیدهای که در رگهایم است و بیحرکت مانند ابریشم است.
هوش مصنوعی: در عشق تو، هرگز از صداقتم نمیکاهید تا وقتی که مرگ مرا بگیرد، مثل دانهٔ ارزن.
هوش مصنوعی: عشق و بندگی تو همچون شکر است که جانم را شیرین کرده، اما من در این آزادی که از بندگیات به دست آوردهام، همچنان خود را مانند سروی یا نیای نرم و ظریف نمیبینم.
هوش مصنوعی: اگر در خرمن پذیرش و محبت تو، به اندازهٔ یک کاه هم کوچک شوم، گردون (آسمان) به کاهکشان (مکانی در زمین) میبرد که من هم در واقع صاحب آن خرمن هستم.
هوش مصنوعی: اگر سایهٔ لطف و محبت تو بر سرم بیفتد، خورشید و ماه هم برای تبریک به من خواهند آمد و خوشحال خواهند شد.
هوش مصنوعی: در گذشته به مانند شراب و شیر که دلپذیر و خوشمزه هستند، تو نیز به من نیکی و محبت کردی و اکنون به خاطر شرایط روزگار، با آب و روغن زندگیام سر میکنم.
هوش مصنوعی: امروز به خاطر مقام و جایگاه تو، در خدمتت میکوشم و به خاطر ترس از آبرویم، برایت میدرخشم.
هوش مصنوعی: در باغ و گلستان مجلس شادی، اگر هم از خارجی به شادمانی بپردازند، من به خیال و شادی خود چون در کنار سرو و سمن سالم و معطر هستم.
هوش مصنوعی: از این به بعد مثل باد که لطیف است، بیخبر از دنیا به تو نزدیک میشوم، زیرا اگر خاک درگاه تو محل سکونت من باشد، در واقع نشیمنگاه من همینجا خواهد بود.
هوش مصنوعی: از اثر شگفتانگیز و ارزشمند تو چنان باارزش میشوم که به طلا تبدیل میشوم، هرچند اکنون مانند آهن، بیارزش و زنگزدهام.
هوش مصنوعی: در این قصیده، من در حال بیان این نکته هستم که اشعار او به گونهای است که میتوانم با افتخار به صدق و درستی آنها اشاره کنم.
هوش مصنوعی: نظم این قصیده چه فرقی میکند، چون هر چه نوشتهام در واقع دربارهٔ خودم و از این ویژگیها و مهارتهایم است.
هوش مصنوعی: اگر بخواهم ستایش تو را فراموش کنم، از هزاران جویندهی معنا، خون من بر گردنم خواهد ماند.
هوش مصنوعی: خودت از ستایش من بالاتر هستی، به همین خاطر کلمات من مانند یک لایهٔ نازک و کماهمیت دور هم جمع میشوند و به خودشان میپیچند.
هوش مصنوعی: تو را آنطور که باید وصف نکردهاند و هیچکس نمیداند من چه کسی هستم، پس من چگونه میتوانم از خودم بگویم؟
هوش مصنوعی: در این زمین آسایش، نسلهای آیندهام را بهگونهای پرورش میدهم که به خاطر مقام و شرافتی که دارم، نام و یاد آنها را درخشان کنم.
هوش مصنوعی: تا زمانی که گردباد وجود ندارد، نمیتوان گفت که من به مقام و موقعیت باران بهمن رسیدهام. این اشاره به این دارد که هر چیز در جایگاه خود باید واقع شود و در اینجا به وضعیت قدرت یا ریاست اشاره دارد.
هوش مصنوعی: هر کسی که در جایگاهی باشد، میگوید من هستم و میتوانم، اما باد از مقام و مرتبهٔ تو بیخبر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هرگه که من به زلف وی اندر نگه کنم
شادی و خرمی ز دل خویش برکنم
گردد روان سرشکم و گردد تپان دلم
گردد نژند جانم و گردد نوان تنم
هرگه که دست بر شکن زلف او برم
[...]
ای نجم دین به خط تو عثمان نداد سیم
نه جمله بی میخم باوی چه فن زنم
دل برکنم ز سیم تو تا از برای سیم
آلات روی عثمان چون سیم برکنم
تو بشکنی برای آنچه دهی خط نجم را
[...]
زآنگه که در تصرف این سبز گلشنم
در کام اژدهای نیاز است مسکنم
چونان که عنکبوت لعاب دهن تند
خون جگر ز دیده به تن بر همی تنم
در حلق همچو حلقه دامی شود مرا
[...]
جان میبرد به عشرت حوران گلشنم
تن می کشد به خدمت دیوان گلخنم
عیسی است جان پاک و خرست این تن پلید
پیکار خر همی همه بر عیسی افکنم
تن دیو و جان فرشته و من نقش دیو شوم
[...]
کوه بلاشدست ز رنج جرب تنم
بیچاره من که کوه بناخن همی کنم
رگهای من چو چنگ برون آمده ز پوست
پس من بناخنان خود آن رگ همی زنم
چون چوب خرگهست برو برپشیزها
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.