نخست نیست که گردون مرا سپرد به غم
مرا و غم را هرگز جدا نداشت ز هم
سپید تاب چو شمشیر زابتدا زادم
سیاهروی شدم زانتها به سان قلم
منم که از پس تیمار بهتر است مرا
هزار بار ز باغ وجود داغ عدم
اگر به گوهر آدم سرشتهاند مرا
بسی ره است ز من تا به گوهر آدم
اگر سلامت ماه است از او ندیدم نور
و گر سعادت بحر است از او ندیدم نم
هزار منزل حیرت گذشتهام بل بیش
دو دست یک دل و یک دم ندیدهام یک دم
ندامت است مرا دام فضل بیحاصل
جراحت است مرا نام عقل بیمرهم
سپهر زیر قدم شد مرا ز قدر نه زآن
که آتش دل من بس بلند کرد علم
خمیده پشتم در روی تنگی منزل
مرا بساید پشتم اگر نباشد خم
بر آسمان میساید سرم که تنگ تر است
ز رنج بر من گیتی ز حلقه خاتم
فلک برای من انبار مینهد ز جفا
جهان برای من اندوه میخرد به سلم
نه زآن عجب که مرا هیچ بر نیاید کار
عجبتر آن که چگونه همیبرآرم دم
چنان ز دادگران نیست روزیم که اگر
به من رسد نوشروان دهد عنان ستم
امیدوارم با این همه بلا ز جهان
که آزمودم او را به عهد نامحکم
اگر چه هم آخر بگذرم نیارم گفت
به گوشهای بنشینم خموش آخر هم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده شکوائیهای است در گلایه از آسمان و روزگار که شاعر را از آغاز به غم سپرده و او را از روشنی به سیهروزی رسانده است. شاعر از بیحاصلی دانش و خرد، تنگی جایگاه، نبودن یار یکدل و ستمی که حتی دادگران در حق او روا میدارند مینالد. در پایان با این استدلال که پیمان جهان ناپایدار است، به دگرگونی حال امید میبندد و از خاموشی و گوشهنشینی سخن میگوید.
هوش مصنوعی: این نخستین بار نیست که آسمان مرا به دست غم سپرده است؛ آسمان هرگز من و غم را از هم جدا نکرده است.
هوش مصنوعی: در آغاز مانند شمشیر روشن و درخشان به دنیا آمدم، اما در پایان مانند قلم که نوکش از مرکب سیاه است، سیهروز و سیهروی شدم.
هوش مصنوعی: من کسی هستم که پس از این همه رنج و اندوه، داغ نیستی برایم هزار بار بهتر از باغ هستی است.
هوش مصنوعی: اگر هم مرا از سرشت آدم ساختهاند، بخت و حال من فاصلهٔ بسیاری با شأن و گوهر آدمی دارد.
هوش مصنوعی: اگر ماه نشانهٔ سلامت و دریا نشانهٔ نیکبختی است، من نه از آن ماه روشنی دیدم و نه از آن دریا حتی نمی؛ یعنی از بخت بهرهای نبردم.
هوش مصنوعی: هزار منزل حیرت و سرگردانی و حتی بیشتر را پیمودهام، اما هیچگاه حتی لحظهای دو تن را ندیدهام که یکدل و همنفس باشند؛ یعنی یار یکدل و وفادار نیافتم.
هوش مصنوعی: دانش و فضیلتی که حاصلی ندارد برای من دامی است که جز پشیمانی نمیآورد، و نام عقل برایم زخمی است که مرهمی ندارد.
هوش مصنوعی: آسمان زیر پای من قرار گرفت، اما نه از بلندی مقام من، بلکه از آن رو که آتش دلم و آه سوزانم پرچم را بسیار بالا برد.
هوش مصنوعی: پشتم از تنگی جایگاه و منزلم خمیده است؛ اگر خم نبود، پشتم به سقف میسایید.
هوش مصنوعی: سرم به آسمان میساید، چون جهان از شدت رنج برای من از حلقهٔ انگشتری هم تنگتر شده است.
هوش مصنوعی: آسمان برای من انباری از ستم ذخیره میکند و جهان برای من اندوه را پیشاپیش و به سلف میخرد.
هوش مصنوعی: شگفت نیست که هیچ کار من به سامان نمیرسد؛ شگفتتر این است که با این همه چگونه هنوز نفس میکشم.
هوش مصنوعی: روزی و بهرهٔ من از دادگران چنان است که اگر انوشیروان دادگر هم به من برسد، به ستم روی میآورد.
هوش مصنوعی: با این همه بلا هنوز به جهان امیدوارم، زیرا او را آزمودهام و دانستهام که پیمانش استوار نیست و حالش دگرگون میشود؛ پس بدیاش هم پایدار نمیماند.
هوش مصنوعی: هرچند سرانجام من نیز از این جهان میگذرم، یارای گفتن ندارم و دست آخر خاموش در گوشهای مینشینم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چه جویی آن ادبی که آن ادب ندارد نام
چه گویی آن سخنی که آن سخن ندارد چم
دژم شدهست مرا جان از آن دو چشم دژم
بخم شدهست مرا پشت از آن دو زلف بخم
لبم چو خاک درو باد سرد خواسته شد
دلم بر آتش وز دیده گشته وادی زم
مشعبد است غم عشق هر کجا باشد
[...]
همی روم سوی معشوق با بهار بهم
مرا بدین سفر اندر ،چه انده ست و چه غم
همه جهان را سر تا بسر بهار یکیست
بهار من دو شود چون رسم به روی صنم
مرا بتیست که بر روی او به آذرماه
[...]
خلاف بود همیشه میان تیغ و قلم
کنون به بخت ملک متفق شدند به هم
چگونه کلک که بر دشمنان و بر یاران
از اوست راحت و محنت از اوست شادی و غم
ضعیف جسم و تن خصم از او شده است ضعیف
[...]
بخواست کاغذ و برداشت آن نگار قلم
مثل صورت خود را برو کشید رقم
چنان نگاشت تو گفتی که کاغذ آینه بود
پدید گشت در او روی آن بدیع صنم
قلم چو صورت او دید شد بر او عاشق
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.