دل و جانم به عشق تو سمرند
همه عالم به این حدیث درند
زلف و روی و لبت بنامیزد
همه از یکدگر شگرف ترند
تونهای یار، لیک در غم تو
همه آفاق یار یکدیگرند
آهوانند زیر غمزه تو
که به جز مرغزار جان نچرند
خورش طوطیان شکر باشد
طوطیان لب تو خود شکرند
پشت من گشت حلقهای که در او
جان فرشوند و عشوه تو خرند
عاشقان را چه روی با تو جز آنک
لب بدوزند و در تو مینگرند
نبرند از غم تو جان به کنار
خاصه قومی که نام بوسه برند
بر در تو مقیم نتوان بود
هوسی میپزند و میگذرند
عشقبازان روی تو به نیاز
مدح سازان صدر دادگرند
مقصد آسمان، جلالالدین
که دو دستش ز جود بارورند
ای هنرپرور سخاپیشه
که تو را بر زمین ملک شمرند
در زمانه به این نظر که مراست
شرق و غرب از تو طالع نظرند
چون توان گفت دشمنان تو را
که به خو ماده و به شکل نرند
نارسیده به تو چنان دانند
که به سختی آهن و حجرند
چون ببیند خشم تو دانند
که چو شیشه برابر تبرند
همه دلخون شوند چون می اگر
چون صراحی همه شکم جگرند
کین تو کردشان چو جزع و صدف
زآن که با چشم کور و گوش کرند
ای عجب لا اله الا الله
آدمی نیستند گاو و خرند
کشتههای زمین خدمت تو
خرمن خوشه نشاط برند
شجر کینه تو جان سوز است
وای قومی که زیر آن شجرند
آفرین باد بر دل و رایت
که شب مشکلات را سحرند
خواجگان جهان غلام تواند
گر چه از تو به سال بیشترند
معتبر نیست سال در مسند
بذل دینار و رای معتبرند
آتش و آب و خاک با حرمت
باد را دست و پای میشکرند
بخت فرخنده تو را اثریست
که دو گیتی اسیر آن اثرند
بر میان جلال تو کمریست
که مه و مهر طرف آن کمرند
دست و رایت چو صبحدم هستند
تا گریبان آسمان بدرند
این قدر نظم تو به مدح آمد
عرش و کرسی فرود این قدرند
در تمنای تو عمادی را
آب چشم و خروس ماحضرند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با تغزلی دربارهٔ زیبایی معشوق و ناتوانی عاشقان در برابر او آغاز میشود. سپس شاعر به مدح جلالالدین میپردازد و بخشش و هنرپروری و رأی روشن او را میستاید. در میانهٔ مدح، دشمنان ممدوح را زنصفت و کور و کر و همچون گاو و خر نکوهش میکند و نشان میدهد که در برابر خشم او چون شیشه در برابر تبرند. در پایان، ممدوح را برتر از عرش و کرسی میشمارد و از حال خود، که جز اشک و خروش چیزی ندارد، یاد میکند.
هوش مصنوعی: دل و جان من در عشق تو زبانزد و افسانه شدهاند و همهٔ مردم جهان از این ماجرا سخن میگویند.
هوش مصنوعی: چشم بد دور! زلف و روی و لب تو هر کدام از دیگری شگفتانگیزتر و زیباترند.
هوش مصنوعی: تو با کسی یار و همدم نیستی، اما مردم سراسر جهان در غم عشق تو با یکدیگر همدرد و همراه شدهاند.
هوش مصنوعی: زیر غمزهٔ تو چشمانی چون آهو هست که جز در چراگاه جان عاشقان نمیچرند؛ یعنی نگاه تو تنها جان عاشقان را شکار میکند.
هوش مصنوعی: خوراک طوطی شکر است، اما طوطیانِ لب تو، یعنی سخنان شیرینت، خود شکرند.
هوش مصنوعی: پشت من از غم عشق خمیده و چون حلقه شده است؛ حلقهای که در آن جان را میفروشند و ناز و عشوهٔ تو را میخرند.
هوش مصنوعی: عاشقان در برابر تو چارهای ندارند جز اینکه لب ببندند و خاموش، تنها به تو نگاه کنند.
هوش مصنوعی: هیچکس از غم تو جان سالم به در نمیبرد، بهویژه کسانی که نام بوسه را بر زبان میآورند و از تو بوسه میخواهند.
هوش مصنوعی: بر درگاه تو نمیتوان ماندگار شد؛ عاشقان تنها آرزویی خام در سر میپرورند و میگذرند.
هوش مصنوعی: کسانی که عاشق روی تو هستند، از سر نیاز به ستایشگویان درگاه آن ممدوح دادگر بدل شدهاند. این بیت گریز از تغزل به مدح است.
هوش مصنوعی: ممدوح، جلالالدین است که آسمان نیز آهنگ درگاه او دارد و هر دو دستش از بخشش پربار است.
هوش مصنوعی: ای پرورندهٔ هنر که بخشندگی پیشهٔ توست و مردم تو را بر روی زمین همچون فرشته میشمارند.
هوش مصنوعی: در این روزگار، با دیدی که من دارم، شرق و غرب جهان از نظر و عنایت تو بخت نیک یافتهاند.
هوش مصنوعی: دربارهٔ دشمنان تو چه میتوان گفت؟ آنان در خوی و منش زنصفت و ناتواناند، هرچند در ظاهر مردند.
هوش مصنوعی: دشمنانت تا وقتی با تو روبهرو نشدهاند، خود را در سختی و استواری چون آهن و سنگ میپندارند.
هوش مصنوعی: اما چون خشم تو را ببینند، درمییابند که در برابر تو مانند شیشهای در برابر تبرند.
هوش مصنوعی: همهٔ آنان مانند شراب دلپرخون میشوند، حتی اگر همچون صراحی سراسر شکمشان جگر، یعنی دلیری، باشد.
هوش مصنوعی: کینهٔ تو آنان را مانند سنگ جزع و صدف کرده است، یعنی چشمی کور و گوشی کر دارند.
هوش مصنوعی: شگفتا! به خدا سوگند اینان آدمی نیستند، بلکه گاو و خرند.
هوش مصنوعی: کسانی که در زمین خدمت تو کشت کردهاند، از آن خرمنی از خوشههای شادی برداشت میکنند.
هوش مصنوعی: درخت کینهٔ تو جان را میسوزاند؛ وای بر کسانی که زیر سایهٔ آن قرار گیرند.
هوش مصنوعی: آفرین بر دل و اندیشهٔ تو که مانند سپیدهدم، تاریکی شب دشواریها را از میان میبرند.
هوش مصنوعی: بزرگان و سروران جهان، هرچند از تو سالمندترند، بندهٔ تو هستند.
هوش مصنوعی: برای نشستن بر مسند بزرگی، سن و سال ملاک نیست؛ آنچه ارزش دارد بخشیدن زر و اندیشهٔ درست است.
هوش مصنوعی: آتش و آب و خاک در پرتو شکوه و حرمت تو بر باد چیره میشوند و دست و پایش را میشکنند.
هوش مصنوعی: بخت خجستهٔ تو چنان اثری دارد که هر دو جهان در بند و فرمان آناند.
هوش مصنوعی: بر کمر شکوه تو کمربندی است که ماه و خورشید نگینها و آرایههای آناند.
هوش مصنوعی: دست و اندیشهٔ تو مانند سپیدهدماند، چنانکه گریبان آسمان را میدرند و پردهاش را میشکافند.
هوش مصنوعی: این اندازه شعر در ستایش تو سروده شد، و حال آنکه عرش و کرسی از مقام تو فروترند.
هوش مصنوعی: عمادی، شاعر، در آرزوی دیدار و عنایت تو جز اشک چشم و فریاد و خروش چیزی در دست ندارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای بزرگی که سوی درگه تو
ره بزرگان به دیدگان سپرند
فخر جویند و بنده تو شوند
جان فروشند و مدحت تو خرند
مرکبان تو میزبانانند
[...]
خادمان را ز بهر آن بخرند
تا به رخسارشان فرو نگرند
«لا الی هولاء» نه مرد و نه زن
بین ذالک نه ماده و نه نرند
جای ایشان شدست هند و عجم
[...]
راد ابوالفضل بن ابوالقاسم
که ملک خلق و آدمی گهرند
نام و نان بر در تو مقصورند
بحر و کان با کف تو مختصرند
پسرانی که در هوای تواند
[...]
ای که هر دم ز تبت خلقت
صد شتر بار مشک در سفرند
گردن اشتران دهی پر زر
به کسانی که سرور هنرند
تا تو اشتر سواری اندر فید
[...]
خوان نهند آنگهی که خون بخورند
نان دهند آنگهی که جان ببرند
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.