گنجور

 
عماد خراسانی

ای نرگست زمانه به چشمم سیاه کن

وی چهره‌ی تو طاقت و تابم تباه کن

آخر به نام عشق به دامی فتاده‌ایم

دامی ز چارسوی به حیرت نگاه کن

پندارمت فرشته و انگارمت پری

این قدر گر نبینمت ای مه گناه کن

خواهی به ما جفا کن و خواهی وفا، خوشیم

ای محنت تو کار مرا رو به راه کن

کوهی بود به دوش دل ناتوان فراق

لطفی، عنایتی، به من ای کوه کاه کن

گیرم شدم عزیز، چه سود این خزان عمر،

ای روزگار سفله‌ی یوسف به چاه کن

بار دگر به مردم چشمم قدم گذار

ای[ن] کلبه‌ی خراب مرا بارگاه کن

سلطان بی‌دلان شده‌ام، سایه وامگیر

ای منصب غم تو گدا، پادشاه کن

چشمم سپید گشت و تو از در نیامدی

ای نرگست زمانه به چشمم سیاه کن

 
 
بیت‌یاب
خاقانی

یارب ز حال محنت خاقانی آگهی

در حال او به عین عنایت نگاه کن

یا روز بخت بی‌هنرش را سپید دار

یا خط عمر بی‌خطرش را سیاه کن

حکیم نزاری

ای دل حصارِ همّتِ مردان پناه کن

دنیا و دین به مرتبه تسلیمِ راه کن

تا طفلِ نفس خو کند از شیرِ حرص‌باز

پستانِ حرص و آز و هوا سر سیاه کن

آیینه است نفس و در او نقشِ آرزو

[...]

بابافغانی

ای دل ثنای وحدت ذات اله کن

بر حال خویش خیل ملک را گواه کن

از شرح دانه های در شاهوار عرش

کلک از عطارد و ورق از مهر و ماه کن

سوی بهشت آدم و آل عبا خرام

[...]

سلیم تهرانی

بگذر ز عقل و فیض محبت نگاه کن

بردار شمع را و تماشای ماه کن

نزدیک این خرابه شدن از برای چیست

از دور چون ستاره به دنیا نگاه کن

در آسیا لذیذ بود نان آسیا

[...]

مجذوب تبریزی

پیش بتان مذمت خورشید و ماه کن

در گفتگو به مشرب هر کس نگاه کن

با خلق جز به لطف و نرمی مرو به پیش

از دل به دل چو رشته تسبیح راه کن

رد و قبول دیر و حرم بخت و طالع است

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه