روی زیبای تو آرایش هر انجمن است
لعل شیرین تو شور دل هر مرد و زن است
خال مشکین تو بر عارض خورشیدوشت
نقطه عنبر نو بر ورق نسترن است
بر بیاض رخ تو خط سیه باقی باد
کان سوادیست کزو روشنی چشم من است
یا رب آن در خوشاب است و بناگوش چو سیم
یا سهیل یمن اندر بر ماه ختن است
هست در وصف دهانت سخنم تنگ مجال
آن دهن خود که تو داری چه مجال سخن است
نیش زنبور عسل بر گل سیراب رسید
نوش بنهاد در او و عسل اکنون دهن است
همچو سایه پی خورشید رخت چون نرود
دل که در گردنش از زلف تو مشکین رسن است
بشکست دل بیچاره کجا در نگرد
زلف مشکینت که سر تا به قدم پرشکن است
یوسف حسنی و یعقوب صفت ابن یمین
در فراق رخ تو ساکن بیت الحزن است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل سراسر در وصف زیبایی معشوق است و چهره، خال، خط، بناگوش، دهان و زلف او را با تشبیههایی چون خورشید، عنبر بر نسترن، سهیل و ماه، و عسل وصف میکند. در بیتهای پایانی شاعر از گرفتاری دلش در زلف معشوق و بیاعتنایی او گله میکند. در بیت آخر معشوق را به یوسف و خود را به یعقوبِ نشسته در بیتالحزن مانند میکند.
هوش مصنوعی: چهرهٔ زیبای تو زینت هر مجلس است و لب سرخ و شیرینت مایهٔ شور و هیجان دل هر مرد و زنی است.
هوش مصنوعی: خال سیاه و خوشبوی تو بر گونهٔ درخشان چون خورشیدت مانند نقطهای از عنبر تازه بر برگ گل نسترن است.
هوش مصنوعی: آرزو میکنم موهای نورستهٔ سیاه بر سفیدی چهرهات پایدار بماند، زیرا آن سیاهی مایهٔ روشنی چشم من است. شاعر میان «سواد» و «روشنی» تضاد ساخته و به سیاهی مردمک چشم نیز اشاره دارد.
هوش مصنوعی: خدایا، آنچه میبینم مروارید درخشان است بر بناگوشی سفید چون نقره، یا ستارهٔ سهیل یمن است در کنار ماه ختن؟ گوشوارهٔ معشوق به سهیل و چهرهاش به ماه تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: برای وصف دهان تو سخنم مجال کمی دارد، و خود آن دهان کوچکی که تو داری چه جایی برای سخن گفتن دارد؟ این اغراق در کوچکی دهان معشوق است که در شعر کهن نشانهٔ زیبایی بود.
هوش مصنوعی: گویی نیش زنبور عسل به گل شاداب خورده و در آن شیرینی نهاده است، و اکنون آن گل دهان تو شده که سراسر عسل است.
هوش مصنوعی: دلی که از زلف سیاه تو ریسمانی بر گردنش افتاده، چگونه مانند سایه به دنبال خورشید چهرهات نرود؟
هوش مصنوعی: زلف سیاه تو که سراسر پیچ و شکن است، کجا به دل بیچارهٔ شکستهام توجه میکند؟ «شکستن دل» با «شکن زلف» پیوند لفظی دارد.
هوش مصنوعی: تو در زیبایی مانند یوسفی، و ابن یمین مانند یعقوب در دوری از چهرهٔ تو در خانهٔ اندوه نشسته است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
باد صبح است که مشاطه جعد چمن است
یا دم عیسی پیوند نسیم سمن است
نکهت نافه مشگ است نه نافه است نه مشگ
اثر آه جگر سوخته ای همچو من است
نفس سرد گرم رو از بهر چراست؟
[...]
یارب این بوی خوش سنبل و گل با سمن است
یا نسیمی ز سر چار سوی یاسمن است
یا بخور کله تافته شمشاد است
با بخار رخ افروخته نسترن است
مگر این موسم خندیدن باغ ارم است
[...]
دوش آمد بَرِ من آنکه شب افروز منست
آمدن باری اگر در دو جهان آمدنست
آنکه سرسبزی خاکست و گهربخش فلک
چاشنی بخش وطنهاست اگر بیوطنست
در کف عقل نهد شمع که بِستان و بیا
[...]
یا رب این نکهت جانپرور مشک ختن است
یا دم غالیه زلف دلارام من است
نفس روح فزا میدمد از طرف چمن
یا صبا لخلخه جنبان گل و یاسمن است
این چه باد است که برخاست بفراشی باغ
[...]
تا ز مشک ختنت، دایره بر نسترن است
سبزهٔ خط تو آرایش برگ سمن است
از دل مشک و سمن گرد برآورد، زرشک
گرد مشک تو که برگرد گل و نسترن است
زره جعد تو را حلقه مشکین گره است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.