عارضست آن یا گل سیراب بر برگ سمن
قامتست این یا قد شمشاد یا سرو چمن
گفتم اندر وصف آنشیرین دهن رانم سخن
خود سخن در وی نمیگنجد ز تنگی دهن
در دلم مهر رخ چون ماهش امروزی مدان
سالها شد تا همی تابد سهیل اندر یمن
با رخش نوری ندارد چون چراغ نیمروز
پرتو اینشمع زرین پیکر مینا لگن
گر چه چشم مست او کشتم بکین اما مرا
تا ابد خواهد دمیدن بوی مهرش از کفن
عاشقانرا بوی زلفت ای بت یوسف جمال
هست چون یعقوب کنعانرا نسیم پیرهن
زلف چون شام ترا اگر مشک میگویم خطاست
چون زهر چین خیزدش صد نافه مشک ختن
در دل ابن یمین مهر رخ چون ماه تو
خوشترست از روشنی در چشم و روح اندر بدن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در ستایش زیبایی یار است. شاعر چهره و قامت و دهان و زلف او را با گل و سرو و خورشید و مشک ختن میسنجد و همه را در برابر او کم میداند. او میگوید عشقش دیرینه است و حتی پس از کشته شدن به دست چشم یار، بوی این عشق از کفنش برمیخیزد. در پایان، مهر یار را از روشنی چشم و جان در تن عزیزتر میشمارد.
هوش مصنوعی: شاعر از شگفتی میپرسد: آیا این چهرهٔ یار است یا گلی شاداب که بر برگ یاسمن نشسته است؟ و آیا این قامت اوست یا ساقهٔ شمشاد یا سرو باغ؟
هوش مصنوعی: خواستم دربارهٔ آن یارِ شیریندهان سخن بگویم، اما دهان او چنان کوچک است که سخن در آن نمیگنجد. یعنی وصف او در سخن نمیآید.
هوش مصنوعی: گمان مکن که عشق چهرهٔ ماهمانند او تازه در دلم پیدا شده است. سالهاست که این ستارهٔ سهیل در یمن میدرخشد. «یمن» به نام شاعر، ابن یمین، اشاره دارد و دلِ او همان یمن است که مهر یار در آن میتابد.
هوش مصنوعی: در برابر چهرهٔ او، فروغ خورشید، این شمع زرین که در لگنِ لاجوردی آسمان نهاده شده، همچون چراغی که در نیمروز روشن کنند، نوری ندارد.
هوش مصنوعی: هرچند چشم مست او از سر کینه مرا کشت، بوی عشق او تا ابد از کفن من برخواهد خاست. یعنی عشقم با مرگ هم از میان نمیرود.
هوش مصنوعی: ای زیبارویی که جمال یوسف داری، بوی زلف تو برای عاشقان همان است که بوی پیراهن یوسف برای یعقوب کنعانی بود: مایهٔ زندگی و بینایی.
هوش مصنوعی: اگر زلف سیاه تو را به مشک مانند کنم، خطاست، زیرا از هر پیچ و چین آن صد نافهٔ مشک ختن برمیخیزد. شاعر با واژههای «خطا» و «چین» که نام سرزمینهایی مشکخیزند، بازی کرده است.
هوش مصنوعی: عشق چهرهٔ ماهمانند تو در دل ابن یمین از روشنی در چشم و جان در تن هم خوشتر و عزیزتر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
شاه گیتی خسرو لشکرکش لشکرشکن
سایهٔ یزدان شه کشور ده کشورسِتان
ای دننده همچو دن کرده رخان از خون دن
خون دن خونت بخواهد ریخت گرد دن مدن
همچو نخچیران دنیدی، سوی دانش دن کنون
نیک دان باید همیت اکنون شدن ای نیک دن
راه زد بر تو جهان و برد فر و زیب تو
[...]
سوسن و سنبل نمود از زلف و عارض یار من
سنبلی بس با بلا و سوسنی بس با فتن
سوسن از سیم سپید و سنبل از مُشک سیاه
در سپیدی صد ملاحت، در سیاهی صد شکن
نور و زیب از روی و قد او همی خواهند دام
[...]
ای نهاده بر میان فرق جان خویشتن
جسم ما زنده به جان و جان تو زنده به تن
هر زمان روح تو لَختی از بدن کمتر کند
گویی اندر روح تو مضمر همیگردد بدن
گر نیی کوکب، چرا پیدا نگردی جز به شب؟
[...]
ای سهی سرو روان از تو بهشت آئین چمن
روی تو ماهست و گرد ماه از انجم انجمن
مشک داری بر شقایق ورد داری بر عقیق
سرو داری بر گل و شمشاد داری بر سمن
از نسیم زلف تو همچون شمن گردد صنم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.