ز بال نارسا بر خویش پیچیده است پروازم
لب خاموش دایم در قفس دارد چو آوازم
چو تمثالم نهان از دیدههای اعتبار اما
همان آیینهٔ بی اعتباربهاست غمازم
نفس گر میکشم قانون حالم میخورد بر هم
چو ساز خامشی با هیچ آهنگی نمیسازم
خیالی میکشد مخمل کدامین راه و کو منزل
سوار حیرتم در عرصهٔ آیینه میتازم
درین گلشن که سامان من و ما باختن دارد
چو گل سرمایهای دیگر ندارم رنگ میبازم
ز شمع کشته داغی هم اگر یابی غنیمت دان
نگاه حیرت انجامم تماشا داشت آغازم
ندارد ذرهٔ موهوم بیخورشید رسوایی
تو کردی جلوه و افتاد بر رو تختهٔ رازم
شدم خاک و فرو ننشست توفان غبار من
هنوز از پردهٔ ساز عدم میجوشد آوازم
ز درد سعی ناپیدای تصویرم چه میپرسی
سرا پا رنگم اما سخت بیرنگ است پروازم
بنازم خرمی های بهارستان غفلت را
شکستن فتنه توفانست و من بر رنگ مینازم
به رنگ چشم مشتاقان ز حیرت بر نمیآیم
همان یک عقده دارم تا قیامت گر کنی بازم
ندانم عذر این غفلت چه خواهم خواستن بیدل
که حسنش خصم تمثالست و من آیینه پردازم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از ناتوانی و ناپیدایی هستی خود میگوید و خود را پروازی در خود پیچیده، سازی خاموش و تصویری در آینه میبیند. او بر آن است که وجودش از جلوهٔ معشوق آشکار شده و حتی پس از خاک شدن، غبار و آوازش از عدم برمیخیزد. در پایان به غفلت خود اعتراف میکند، زیرا زیبایی معشوق نقشپذیر نیست و او هنوز به آینهپردازی سرگرم است.
هوش مصنوعی: پروازم به سبب بال ناتوان به خودم پیچیده و به جایی نمیرسد. مانند آوازی که در قفس مانده، لبم همیشه خاموش است.
هوش مصنوعی: مانند تصویر در آینه از چشم اهل ظاهر و اعتبار پنهانم، اما همان آینهٔ بیقدر که نشاندهندهٔ من است راز مرا فاش میکند.
هوش مصنوعی: اگر نفسی بکشم نظم و آهنگ حالم به هم میریزد. من مانند ساز خاموشی هستم که با هیچ نغمهای هماهنگ نمیشود.
هوش مصنوعی: خیالی چون نقش مخمل مرا میکشاند، اما نه راهی معلوم است و نه منزلی. سوار بر مرکب حیرتم و در میدان آینه میتازم، یعنی حرکتم در جا و بیمقصد است.
هوش مصنوعی: در این باغ جهان که سرانجامش باختن من و ما، یعنی خودی است، مانند گل جز رنگ سرمایهای ندارم و همان رنگ را هم میبازم و پژمرده میشوم.
هوش مصنوعی: اگر از شمع خاموششده حتی داغی و نشانی به جا مانده، آن را غنیمت بدان. آغاز من تماشا بود و پایانم نگاهی حیران است.
هوش مصنوعی: ذرهٔ خیالی بیخورشید آشکار و رسوا نمیشود. تو جلوه کردی و راز من فاش شد.
هوش مصنوعی: خاک شدم، اما طوفان غبار وجودم آرام نگرفت. هنوز آوازم از پردهٔ ساز نیستی میجوشد.
هوش مصنوعی: از درد تلاش پنهان تصویر من چه میپرسی؟ سراپا رنگ و نقشم، اما پروازم سخت بیرنگ و ناپیداست.
هوش مصنوعی: بهطعنه، شادابی بهارستان غفلت را میستایم. شکستن و نابودی چون طوفان در راه است و من به رنگ ناپایدار خود مینازم.
هوش مصنوعی: مانند چشم مشتاقان از حیرت بیرون نمیآیم. اگر تا قیامت هم مرا باز کنی، همان یک گره حیرت را دارم.
هوش مصنوعی: بیدل، نمیدانم برای این غفلت چه عذری بخواهم؛ زیبایی معشوق دشمن تصویر و نقش است و من به آینهآرایی و نقشپردازی مشغولم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
همه بازان عجب ماندند در آهنگ پروازم
کبوتر همچو من دیدی که من در جستن بازم
به هر هنگام هر مرغی به هر پری همیپرد
مگر من سنگ پولادم که در پرواز آغازم
دهان مگشای بیهنگام و می ترس از زبان من
[...]
فغان از مردمِ چشمم که بیرون می دهد رازم
نمی یارم به کس دیدن چو این دیده ست غمّازم
به خاطر یاوه می رانم سخن با هر که می گویم
به باطن دوست می بینم نظر با هر که اندازم
چنان مستغرقِ شوقم که بی خود می کند ذوقم
[...]
ندانم کیست اندر دل که در جان می خلد بازم
چنان مشغول او گشتم که با خود می نپردازم
همه کس با بتی در خواب و من در کنج تنهایی
چه باشد گر شبی پوشیده گردد دیده بازم
غمت کشت و هنوز امشب ز اقبال خیال تو
[...]
نگشتی روز من تیره، ندانستی کسی رازم
اگر دردت رها کردی که من درمان خود سازم
مکن جور، ای بت سرکش، مزن در جان من آتش
که گر سنگم به تنگ آیم و گر پولاد بگدازم
تنم خستی و دل بستی و اندر بند جان هستی
[...]
بگفتی هم شبی جانا نظر بر حالت اندازم
ز روی مردمی یک دم به حال دوست پردازم
بیا دست دلم گیر و شبی از وصل ای دلبر
میان جان من بنشین که سر در پات اندازم
هوای کوی وصل او بلند افتاده است ای دل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.