سپهر قدرا در قبضه کفایت تست
نظام هر چه برون از سراچه قدم است
چو چاه خصم تو سر در نشیب از آن دارد
که او به دامن تر همچو آب متهم است
نظیر تو خرد اندر وجود جست و نیافت
وجود چه که وجود اختلاف در عدم است؟
نگویمت که تو چون منصفی همین می دان
که با حضور تو در ملک برستم ستم است
به پیش رای تو صبح دوم سیه روی است
در ان مپیچ که نامش چرا سپیده دم است؟
بدان طمع که مگر چون تو گردنی زاید
سپهر پشت به خم کرده جمله تن شکم است
تو آن شهاب فلک صولتی که با قلمت
خطاب گنبد پیروزه اصغر الخدم است
خرد به سورت ن و القلم خورد سوگند
که پشت چرخ چون نون از نهیب آن قلم است
قسم به خاک قدمهای آسمان سایت
که ربع خاک بر همت تو یک قدم است
نشست راست ز رای تو جمله موجودات
مگر فلک که هم از بهر خدمتت بخم است
مرا جوار تو در امن، آشیان رجاست
مرا فنای تو در خوف، بیضه حرم است
چو چنگ اگر رگم از تن برون کشند رواست
از آنکه مدح تو بروی به جان زیر و بم است
کسی که زر مدیح تو بی عیار زند
مخر به یک درمش کو دو روی چون درم است
منم که با نکت من هر آنچه بیش بهاست
گه نثار سخن چون نثار کم ز کم است
و گر خسم هم از اعداد بندگان شمرم
که صفر در عدد هندویی هم از رقم است
سخن مراست ترا تحفه ساختم ز سخن
کرم تراست تو آن کن که موجب کرم است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه مدحی است در ستایش بزرگی صاحبقلم که شاعر بلندی مقام، تدبیر، قلم و همت او را با تصویرهای آسمانی مانند خمیدگی فلک، سپیدهدم و نون و القلم بزرگ مینماید. سپس از پناه بردن خود به درگاه ممدوح و ارزش سخن خویش و خوار بودن مدیحهگویان دورو سخن میگوید و با فروتنی خود را چون صفری در شمار بندگان میشمارد. در پایان، شعرش را ارمغان میخواند و آشکارا از ممدوح بخشش و صله میخواهد.
هوش مصنوعی: ای کسی که مقامت چون آسمان بلند است، نظم و سامان هر چه بیرون از سرای ازلی است، یعنی همهٔ آفریدهها، در دست توانایی و کاردانی توست.
هوش مصنوعی: دشمن تو مانند چاه سر به پایین دارد و سرافکنده است، زیرا او هم مانند آب به دامنتری، یعنی آلودگی و گناه، متهم است.
هوش مصنوعی: خرد در عالم هستی مانندی برای تو جست و نیافت. در هستی که سهل است، حتی دربارهٔ نیستی هم اختلاف هست؛ یعنی مانند تو در هیچ جا یافت نمیشود.
هوش مصنوعی: به تو چیزی نمیگویم، چون خود منصفی؛ همین را بدان که با بودن تو در این سرزمین، ستم تنها در حروف نام «رستم» باقی مانده است. شاید هم مقصود این باشد که در برابر تو حتی رستم ناچیز است.
هوش مصنوعی: در برابر روشنی اندیشهٔ تو، صبح صادق روسیاه است. در این اندیشه مپیچ که چرا آن را سپیدهدم، یعنی سپید، مینامند.
هوش مصنوعی: آسمان به این امید که شاید بزرگ و سروری مانند تو بزاید، پشت خم کرده و سراسر تنش شکم شده است، گویی آبستن است.
هوش مصنوعی: تو آن شهاب آسمانی پرهیبتی هستی که در برابر قلمت، گنبد فیروزهای آسمان را «کوچکترین خدمتگزار» خطاب میکنند.
هوش مصنوعی: خرد به سورهٔ «ن و القلم» سوگند میخورد که پشت آسمان از هیبت قلم تو مانند حرف نون خمیده است.
هوش مصنوعی: به خاک پای تو که پا بر آسمان میساید سوگند، که ربع مسکون زمین برای همت تو تنها یک گام است.
هوش مصنوعی: همهٔ موجودات با تدبیر تو به سامان و راست نشستهاند، جز آسمان که برای خدمت به تو خمیده است.
هوش مصنوعی: همسایگی تو هنگام ایمنی برای من آشیانهٔ امید است و آستانهٔ تو هنگام ترس برای من مانند تخم مرغی در حرم است که کسی به آن آسیب نمیرساند.
هوش مصنوعی: اگر مانند چنگ رگهایم را از تنم بیرون بکشند، رواست؛ چون ستایش تو با جان بر آن رگها مانند زیر و بم سازها جاری است.
هوش مصنوعی: کسی که سکهٔ زرِ ستایش تو را ناسره و بیعیار بزند، او را به یک درهم هم مخر، زیرا مانند درهم دورو است.
هوش مصنوعی: من کسی هستم که هنگام نثار سخن، گرانبهاترین چیزها در برابر نکتههای من، کمترینِ کم است.
هوش مصنوعی: اگر هم خس و ناچیز باشم، باز خود را در شمار بندگان تو میآورم، چون صفر هم در شمارهٔ هندی یک رقم به حساب میآید.
هوش مصنوعی: سخن از آنِ من است و از سخن برای تو ارمغانی ساختم. بخشش از آنِ توست؛ پس آنچه شایستهٔ بخشش است انجام بده.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مرا نگارا با روی تو چه جای غم است
که چون تو یار ز خوبان روزگار کم است
بهشت و دنیا هر دو به هم نبیند کس
بهشت و دنیا با هم مرا ز تو به هم است
تو در دلم بنشستی و غم بشد ز دلم
[...]
خدایگان همه خسروان روی زمین
تویی که طبع لطیفت سراچه قدم است
در اهتمام تو آسوده اند جمله جهان
از ان جناب رفیع تو قبله کرم است
قضا به نام تو پرداخت دفتر اقبال
[...]
لطافتی که رخت را ز جعد خم به خم است
هزار عاشق اگر باشدت هنوز کم است
به زلف عمر و به لبها حیات اهل دلی
بیا که عمر عزیز و حیات مغتنم است
دلم نیافت نشان زان دهان به ملک وجود
[...]
هزار سال سفر از وجود تا عدم است
ولی چو بر سر جان پا نهیم یک قدم است
کسی که از دهنت آب زندگی ره برد
هزار بار بمیرد ز مردنش چه غم است
چو سبزه گر ههه روی زمین زبان گردد
[...]
کم التفاتی خوبان بعاشقان ستم است
زهی ستم که ترا با من التفات کم است
کی از بنفشه گشاید کجا بنافه کشد
دلی که بسته آن گیسوان خم بخم است
قدم خمیده چنان شد که کس نمی داند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.