گنجور

شمارهٔ ۱۰ - از خون جوانان وطن لاله دمیده

 
عارف قزوینی
عارف قزوینی » تصنیفها
 

عارف قزوینی در دیوان خود و در مقدمه‌ای بر این تصنیف، آورده‌است:

این تصنیف در دوره دوم مجلس شورای ایران در تهران ساخته شده‌است. بواسطه عشقی که حیدرخان عمواوغلی بدان داشت، میل دارم این تضنیف به یادگار آن مرحوم طبع گردد. این تصنیف در آغاز انقلاب مشروطه ایران بیاد اولین قربانیان آزادی سروده شده‌است.

هنگام می و فصل گل و گشت و (جانم گشت و خدا گشت و) چمن شد

دربار بهاری تهی از زاغ و (جانم زاغ و خدا زاغ و) زغن شد

از ابر کرم خطۀ رشگ ختن شد

دلتنگ چو من مرغ (جانم مرغ) قفس بهر وطن شد

چه کج رفتاری ای چرخ! چه بد کرداری ای چرخ!

سر کین داری ای چرخ! نه دین داری، نه آیین داری (نه آیین داری) ای چرخ!

از خون جوانان وطن لاله دمیده

از ماتم سرو قدشان سرو خمیده

در سایۀ گل بلبل ازین غصه خزیده

گل نیز چو من در غمشان جامه دریده

چه کج‌رفتاری ای چرخ

خوابند وکیلان و خرابند وزیران

بردند به سرقت همه سیم و زر ایران

ما را نگذارند به یک خانۀ ویران

یا رب بستان داد فقیران ز امیران

چه کج رفتاری ای چرخ! چه بد کرداری ای چرخ!

سر کین داری ای چرخ! نه دین داری، نه آیین داری (نه آیین داری) ای چرخ!

از اشک همه روی زمین زیر و زبر کن

مشتی گرت از خاک وطن هست به سر کن

غیرت کن و اندیشۀ ایام بتر کن

اندر جلو تیر عدو سینه سپر کن

چه کج رفتاری ای چرخ! چه بد کرداری ای چرخ!

سر کین داری ای چرخ! نه دین داری، نه آیین داری (نه آیین داری) ای چرخ!

از دست عدو نالۀ من از سر درد است

اندیشه هر آن کس کند از مرگ، نه مرد است

جانبازی عشاق نه چون بازی نرد است

مردی اگرت هست، کنون وقت نبرد است

چه کج رفتاری ای چرخ! چه بد کرداری ای چرخ!

سر کین داری ای چرخ! نه دین داری، نه آیین داری (نه آیین داری) ای چرخ!

عارف ز ازل تکیه بر ایام نداده‌ست

جز جام به کس دست چو خیام نداده‌ست

دل جز به سر زلف دلارام نداده‌ست

صد زندگی ننگ به یک نام نداده‌ست

چه کج رفتاری ای چرخ! چه بد کرداری ای چرخ!

سر کین داری ای چرخ! نه دین داری، نه آیین داری (نه آیین داری) ای چرخ!

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

گلهای رنگارنگ » شمارهٔ ۴ مخصوص » (دشتی) (۰۵:۲۷ - ۰۷:۰۰) نوازندگان: ارکستر گل‌هاترانه سرا: عارف قزوینی خواننده ترانه: الهه آهنگساز: عارف قزوینی تنظیم آهنگ: خالقی، روح‌الله مطلع شعر ترانه: هنگام می وفصل گل و گشت جانم گشت خدا گشت چمن شد (آواز بهاری ) (هنگام گل) (هنگام می)

گلهای رنگارنگ » شمارهٔ ۲۴۶ » (دشتی) (۲۴:۴۴ - ۲۶:۳۰) نوازندگان: ارکستر گل‌هاترانه سرا: عارف قزوینی خواننده ترانه: الهه آهنگساز: عارف قزوینی تنظیم آهنگ: خالقی، روح‌الله مطلع شعر ترانه: هنگام می وفصل گل و گشت جانم گشت خدا گشت چمن شد (آواز بهاری ) (هنگام گل) (هنگام می)

گلهای رنگارنگ » شمارهٔ ب۲۴۶ » (دشتی) (۲۳:۴۳ - ۲۸:۰۹) نوازندگان: ارکستر گل‌ها به رهبری روح‌الله خالقیترانه سرا: عارف قزوینی خواننده ترانه: الهه آهنگساز: عارف قزوینی تنظیم آهنگ: خالقی، روح‌الله مطلع شعر ترانه: هنگام می وفصل گل و گشت جانم گشت خدا گشت چمن شد (آواز بهاری ) (هنگام گل) (هنگام می)

محمدرضا شجریان » راز دل » تصنیف "از خون جوانان"

یک شاخه گل » شمارهٔ ۲۴۳ » (دشتی) (۰۴:۴۴ - ۰۶:۴۰) نوازندگان: ارکستر گل‌هاترانه سرا: عارف قزوینی خواننده ترانه: الهه آهنگساز: عارف قزوینی تنظیم آهنگ: خالقی، روح‌الله مطلع شعر ترانه: از خون جوانان وطن جانم لاله خدا لاله دمیده

یک شاخه گل » شمارهٔ ۲۶۵ » (دشتی) (۰۵:۵۲ - ۰۷:۴۱) نوازندگان: ارکستر گل‌هاترانه سرا: عارف قزوینی خواننده ترانه: الهه آهنگساز: عارف قزوینی تنظیم آهنگ: خالقی، روح‌الله مطلع شعر ترانه: از خون جوانان وطن جانم لاله خدا لاله دمیده

یک شاخه گل » شمارهٔ ۲۷۳ » (دشتی) (۲۲:۲۱ - ۲۴:۰۹) نوازندگان: ارکستر گل‌ها به رهبری روح‌الله خالقیترانه سرا: عارف قزوینی خواننده ترانه: الهه آهنگساز: عارف قزوینی مطلع شعر ترانه: از خون جوانان وطن جانم لاله خدا لاله دمیده

یک شاخه گل » شمارهٔ ۴۰۳ » (۱۲:۱۷ - ۱۴:۵۶) نوازندگان: ارکستر گل‌ها به رهبری روح‌الله خالقیترانه سرا: عارف قزوینی خواننده ترانه: الهه آهنگساز: عارف قزوینی تنظیم آهنگ: خالقی، روح‌الله مطلع شعر ترانه: از خون جوانان وطن جانم لاله خدا لاله دمیده

سالار عقیلی » عشق دیرین » از خون جوانان وطن

محسن کرامتی » پنجۀ دشتی » تصنیف هنگام می

محسن کرامتی » ۱۸۶ تصنیف قدیمی ۲ » دشتی ۱۴

امید رهایی » اعتبار دل » تصنیف خون جوانان و تصنیف گریه کن

علیرضا قربانی » با من بخوان » از خون جوانان

🎜 معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

افغانستان در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، سه شنبه ۲۰ شهریور ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۰۷ نوشته:

درود.
در بیت دوم مصراع اول بصورت زیر صحیح است
از ابر کرم خطه ء ری رشک ختن شد.
کلمه ی ری تصحیح گردد.
سپاس

 

محمد در ‫۲ سال و ۹ ماه قبل، چهار شنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۰۳ نوشته:

خیلی وقت بود دنبال این آهنگ میگشتم . حرف نداره . ممنون

 

علی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، چهار شنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۸، ساعت ۱۰:۰۰ نوشته:

بیت نخستین، مصراع دوم: در بار بهاری "خالی" از زاغ و زغن شد.لفظ "خالی "با "بهاری" از لحاظ وزن و موسیقی تناسب آوایی داره اما "تهی " این تناسب رو نداره و به نظر میرسه در متن اصلی ، "خالی" قید شده باشه.
از ابر کرم خطه ری رشک ختن شد. که "ری" از قلم افتاده..سپاسگزار....

 

شاهین در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۱ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۲۲:۰۰ نوشته:

با سعید موافقم

 

Fatêh.A در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، یک شنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۱۲:۳۱ نوشته:

از ابر کرم خط‌ی ری رشگ ختن شد، به خواهش بویرایید "ری" حذف شده است.

 

رامین در ‫۱ سال قبل، یک شنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۷:۳۸ نوشته:

عارف قزوینی تصنیف فوق را در مایه‌ی دشتی و در رثای شهیدان راه آزادی سرود، شعری که نماد انقلاب مشروطه شد و آن را بدین‌گونه به حیدرخان عمواوغلی تقدیم کرد:
«این تصنیف در دوره‌ی دوم مجلس شورای ایران در تهران ساخته شده‌است. به واسطه‌ی عشقی که حیدرخان عمو اوغلی بدان داشت میل دارم این تصنیف به یادگار آن مرحوم طبع گردد.»
اما پس از آن، متن شعر هیچ‌کجا به صورت کامل چاپ نشد و هرجا که یادی از این تصنیفکرده‌اند، تکه‌هایی از آن را آورده‌اند. متن کامل شعر برای نخستین بار در ویژه‌نامه‌ی مشروطه‌ی ماه‌نامه‌ی نقدنو (سال سوم، شماره‌ی 13، تیر و مرداد 85) چاپ شد.

 

جواد در ‫۶ ماه قبل، پنج شنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۵۲ نوشته:

با سلام
در جواب سعید:
از لحاظ وزنی "تهی" صحیح است " مستفعل مستفعل مستفعل فع لن" ولی با توجه به اینکه تصنیف است کلمه خالی را هم در هنگام خواندن تصنیف می توان جایگزین کرد شجریان اینگونه خوانده است

 

سالار هارونی در ‫۵ ماه قبل، سه شنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۰۸:۴۱ نوشته:

از ابر کرم خطه ری رشگ ختن شد
کلمه ری جا افتاده است

 

علیرضا خادمی در ‫۴ ماه قبل، سه شنبه ۳ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۷:۳۰ نوشته:

من این شعر را تقطیع هجایی کردم و با توجه به نقد ادیبان عزیز درفوق در خصوص کاربرد کلمه ی « خالی» و یا «تهی» در مصرع یادشده، عرض کنم که : کلمه ی «خالی» از لحاظ تناسب آوایی، جالبترست ااگر چه هر دو بخش آن در تقطیع، اختیار شاعریست، اما «تهی» از لحاظ وزنی، کاربردی بهتر و مناسبتر داردچرا که از اختیارات شاعری کمتری استفاده شده است.

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.