ای سالکان راه هوای تو در طلب
وی ساکنان کوی رضای تو در طرب
هم باده های ناب وصال تو بی غرض
هم زخم های تیغ فراق تو بی سبب
در سور عشرت تو خوش استاد، کان چو صبح
در سوک غیرت تو سیه جا مکان چو شب
در گوشه بساط تو از بی بضاعتان
با خوش حریف وصل دو کون است یک ندب
دُردی کش خرد را در مجلس غمت
جانی است بر لب آمده زان جام تابلب
روشندلان صیقل دردت چو ذوالفقار
وارسته ز احتساب سر درة ادب
گاه از قدم توان شده چون خاک در نبات
گاهی بسر دوان شده چون آب در طلب
ای چون رجب اصم شده بشنو بکوش هوش
یک ره ندای عیش رحیاً کی تری عجب
در گنج بیخودی کش رخت دل ارهمی
خلعت گهت بیاید بی زحمت و تعب
اول قدم سر از عرب و ز عجم بکش
پس بر بساط هر دو طرف نه پی نسب
در گوش، گوشوار انا مفخر العجم
بر دوش، طیلسان انا سید العرب
خواهی که دیده ی خردت خرده بین شود
رو خاک آستانه صدر اجل طلب
عالی عماد دین خدا آن محمدی
کز فخر او به چرخ در آمد سر لقب
صدریکه روزگار به جاهش برد حسد
بدری که آفتاب زرایش برد حسب
ز آسایش جلالش بر چار سوی دین
صد دزد بدعت است سر اندرزه قنب
خورشید وار عدلش چون تیغ بر کشید
ببرید دست ظلم مه از دامن قصب
روی بهی برنگ چو روی حسود اوست
زین رنگ بی سبل نبود دیده عنب
ذاتی است آن ندانم در حیز جهت
با عالمی فضایل موروث و مکتسب
یک مهره نامده است برون مثل این جوان
از زیر هفت حقه این پیر بوالعجب
ای گلبن خلاف تو سر تا بپای خار
وای نخل طلعت تو گران تا گران رطب
ذهن تو در دو کام که زد بر بساط کشف
نوحی غریق دید و مسیحی گرفته تب
اندیشه خلاف تو احساس مرد را
چون استخوان به بندد در منفذ عصب
ذات تو گوهر آمد در قلزم وجود
حلم تو لنگر آمد بر کشتی غضب
صدرا، روا مدار که در عهد درس تو
بوالقاسمی خریطه کشد پیش بو لهب
دست طلب دراز کن ای موسی سخا
تا اژدهای نطق پدید آید از خشب
در رشته کرده ام به بنان بیان فکر
این عقد چون ثریا پر در منتخب
بر گردن جلال تو بستم که اصل او
رشحیست زان سحاب و نسیمی است زان مهب
گر یک نظر کنی بسخاوت چو آفتاب
زود از گزین نهال بگردون رسد شعب
تا دست باغبان کن از بوستان کان
گه دسته گل آرد و گه پشته حطب
هرکت نداردی گل بستان شرع دوست
حالش چو حال شاخ حطب باد در لهب
فارغ هلال عمر تو از ورطه محاق
آزاد بدر قدر تو از عقده ی ذنب
میمون رسیده مقدم عید نو چون برات
مقبول گشته طاعت شعبانت چون رجب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با خطاب به معشوق یا حق و وصف حال عاشقان و رهروان آغاز میشود و به رهایی از فخر نسب عرب و عجم اندرز میدهد. سپس شاعر خواننده را به خاک آستان عمادالدین محمد راه میبرد و دادگری، دانش، بردباری و شکوه او را میستاید. در پایان شعر خود را گردنبندی از مروارید میخواند، بخشش ممدوح را میطلبد و برای عمر و قدر او و پذیرش طاعتش در عید دعا میکند.
هوش مصنوعی: ای کسی که رهروان راه عشقت همیشه در جستوجویند و ساکنان کوی خشنودیات همیشه شادماناند.
هوش مصنوعی: بادهٔ ناب وصال تو بیغرض و بیچشمداشت بخشیده میشود و زخمهای شمشیر فراقت نیز بیسبب فرود میآید؛ هر دو تنها از خواست توست.
هوش مصنوعی: در جشن شادی تو جایگاه عاشقان مانند صبح روشن است و در سوگ غیرت و رشک تو جایگاهشان مانند شب سیاه.
هوش مصنوعی: در گوشهٔ بساط تو، تهیدستان در قمار با حریف خوش وصل، هر دو جهان را یک گرو میگذارند و میبازند.
هوش مصنوعی: خرد که در مجلس غم تو دُردنوش شده، از آن جام لبالب جانش به لب رسیده است.
هوش مصنوعی: روشندلانی که درد تو آنان را مانند شمشیر ذوالفقار صیقل داده، از حسابکشی و تازیانهٔ ادبآموزان آزادند.
هوش مصنوعی: عاشقان گاه مانند خاک که در گیاه است از پا افتاده و ناتواناند، و گاه مانند آب در جستوجو با سر میدوند.
هوش مصنوعی: ای کسی که مانند ماه رجب (ماه خاموش) کر شدهای، با گوش هوش یک بار ندای شادی را بشنو تا شگفتی ببینی.
هوش مصنوعی: اگر بار دل را به گنج بیخودی ببری، خلعت و پاداش بیرنج و زحمت به تو خواهد رسید.
هوش مصنوعی: در گام نخست از فخر به عرب و عجم بودن دست بکش، آنگاه بیتکیه بر نسب بر بساط هر دو گام بگذار.
هوش مصنوعی: آنگاه گوشوارِ «من افتخار عجمم» در گوش و ردای «من سرور عربم» بر دوش خواهی داشت؛ یعنی با رها کردن نسب به برتری هر دو میرسی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی چشم خردت باریکبین شود، برو و خاک آستانهٔ این صدر بزرگ را بجوی.
هوش مصنوعی: آن عمادالدین والامقام، آن محمد نام، که لقب از افتخار به او سر به آسمان کشید.
هوش مصنوعی: صدری است که روزگار به جاه و مقامش رشک میبرد و ماه تمامی است که خورشید از رأی روشنش شرافت میگیرد.
هوش مصنوعی: از شکوه و قدرت او در چهارسوی دین، صدها دزد بدعت سرشان در بند و طناب گرفتار است.
هوش مصنوعی: چون عدل خورشیدگونهاش شمشیر کشید، دست ستم ماه را از دامن پارچهٔ کتان برید؛ یعنی در دادگری او حتی ماه نیز نمیتواند کتان را بفرساید.
هوش مصنوعی: چهرهٔ به (میوه) مانند چهرهٔ حسود او زرد است و از همین رنگ است که چشم انگور هم بیبیماری و تیرگی نیست.
هوش مصنوعی: او ذاتی است که نمیدانم در قید جهت و مکان بگنجد، با جهانی از فضیلتهای موروثی و اکتسابی.
هوش مصنوعی: از زیر هفت حقهٔ این پیر شعبدهباز (آسمان) هرگز مهرهای مانند این جوان بیرون نیامده است.
هوش مصنوعی: ای کسی که گلبن مخالفت با تو سراسر خار است و نخل دیدار تو از این سو تا آن سو پر از خرما.
هوش مصنوعی: ذهن تو در دو گامی که در عرصهٔ کشف حقایق برداشت، نوح را غرقشده و مسیح را تبدار دید؛ یعنی از آنان پیش افتاد.
هوش مصنوعی: اندیشهٔ مخالفت با تو حس آدمی را مانند استخوانی که راه عصب را بگیرد از کار میاندازد.
هوش مصنوعی: ذات تو گوهری در دریای هستی است و بردباریات لنگری بر کشتی خشم.
هوش مصنوعی: ای صدر، روا مدار که در روزگار درس و ریاست تو، مردی شایسته چون ابوالقاسم کیسهکش و خدمتگزار فرومایهای چون ابولهب شود.
هوش مصنوعی: ای موسای بخشندگی، دست طلب دراز کن تا از چوب (عصا) اژدهای سخن پدید آید؛ یعنی با توجه تو شعرم معجزهوار شود.
هوش مصنوعی: با انگشتان بیان، این گردنبند را که مانند ثریا پر از مرواریدهای گزیده است، از اندیشه به رشته کشیدهام.
هوش مصنوعی: آن را بر گردن شکوه تو بستم، زیرا اصلش قطرهای از ابر بخشش تو و نسیمی از وزشگاه توست.
هوش مصنوعی: اگر یک بار مانند خورشید با بخشندگی بنگری، شاخههای این نهال گزیده زود به آسمان میرسد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که دست باغبان از بوستان هستی گاه دستهٔ گل و گاه پشتهٔ هیزم میآورد،
هوش مصنوعی: هر که تو را که گل بوستان شریعتی دوست ندارد، حالش مانند شاخهٔ هیزم در شعلهٔ آتش باد.
هوش مصنوعی: هلال عمرت از گرداب کاستی و محاق در امان و ماه تمام قدرت از گرهِ ذنب و گرفتگی آزاد باد.
هوش مصنوعی: آمدن عید نو مانند شب برات بر تو خجسته باد و طاعت شعبانت مانند طاعت رجب پذیرفته شود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای آنکه جز طرب نه همی بینمت طلب
گر مردمی ستور مشو، مردمی طلب
بر لذت بهیمی چون فتنه گشتهای
بس کردهای بدانکه حکیمت بود لقب
چون ننگری که می چه نویسد بر این زمین
[...]
ای تاج دین تازی و ای سید عرب
ای خدمت جناب تو اقبال را سبب
ای بوالغنایمی، که ترا از غنایمست
بخشودن خلایق و بخشیدن ذهب
ای رافعی، که ساعد و بازوی تو شدست
[...]
ای داده روی تو دل غمناک را طرب
از عجب دور باش که باشد ز تو عجب
اندر غم فراق تو جانم به لب رسید
تا با تو در وصال تو لب بر نهم به لب
بس شب که تابه روز دلم بی قرار بود
[...]
دستار خوان بود ز دو گز کم به روستا
در وی نهند ده کدوی تر نه بس عجب
لیکن عجب ز خواجه از آن آیدم همی
کو بر کدوی خشک نهد بیست گز قصب
معلوم من نشد که ز احداث روز و شب
با او چه کرد گردش ایام بلعجب؟
در جام او چه کرد جهان زهر یا شکر؟
در دست او چه داد فلک خار یا رطب؟
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.