ای آفتاب روی تو عکس فروغ ذات
ظاهر ز زلف و خال و خطت کثرت صفات
زیر نقاب جعد مسلسل رخ تو کرد
شرح بطون ذات و ظهور تعینات
چشمت به عشوه لب به شکرخنده می کند
تفسیر آیه خلق الموت و الحیات
زان تیغ غمزه می برم از جان و دل امید
درویش را چه چاره ز قطع تعلقات
کردم نماز در خم محراب ابرویت
قرت بنور وجهک عینای فی الصلات
زان خارها که در دل من کشتی از جفا
خواهد گل وفات دمیدن پس از وفات
در دام طره های تو جامی اسیر شد
مشکل که افکند پس ازین دام ترهات



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی زیبایی معشوق را آینهٔ ذات و صفات الهی میداند: چهره نشان ذات است و زلف و خال و خط نشان کثرت صفات و تعینات. شاعر چشم و لب یار را تفسیر آفرینش مرگ و زندگی، ابروی او را محراب نماز، و غمزهاش را تیغ بریدن تعلقات میشمارد. در پایان از وفاداریاش پس از مرگ و از گرفتاری جامی در دام زلف یار سخن میگوید که او را از سخنان بیهوده دور میکند.
هوش مصنوعی: ای کسی که چهرهٔ تابان تو پرتو و بازتابی از نور ذات حق است، و زلف و خال و خط تو نشاندهندهٔ کثرت صفات الهی است. ذات یکی است و صفاتش در جلوههای گوناگون زیبایی تو آشکار شده است.
هوش مصنوعی: چهرهٔ تو که زیر پردهٔ زلف پیچدرپیچ پنهان است، پنهان بودن ذات و آشکار شدن تعینات (جلوههای جزئی و مشخص هستی) را شرح میدهد. پوشیدگی و پیدایی رخ تو نمادی از رابطهٔ ذات پنهان و جهان پیداست.
هوش مصنوعی: چشم تو با ناز و کرشمه عاشق را میکشد و لب تو با خندهٔ شیرین زنده میکند؛ پس چشم و لبت معنای آیهٔ «مرگ و زندگی را آفرید» را تفسیر میکنند.
هوش مصنوعی: با آن شمشیر غمزهٔ تو امید از جان و دل میبُرم؛ درویش چارهای جز بریدن همهٔ وابستگیها ندارد. غمزهٔ یار همان تیغی است که پیوندهای دنیوی عاشق را قطع میکند.
هوش مصنوعی: در خمیدگی ابروی تو که چون محراب است نماز گزاردم؛ و به عربی میگوید: چشمانم در نماز به نور روی تو روشن شد. اشاره به حدیث «قرة عینی فی الصلاة» است.
هوش مصنوعی: از خارهایی که با ستم در دل من کاشتی، پس از مرگ من گل وفاداریام خواهد رویید. یعنی رنجهایی که از تو کشیدم، پس از مرگم نشان وفای من خواهد شد.
هوش مصنوعی: جامی در دام گیسوان تو گرفتار شد؛ بعید است که پس از این دام سخنان بیهوده و یاوه بگستراند. یعنی عشق تو او را از پرداختن به سخنان پوچ و فریبنده بازمیدارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای روز عید خلق وز خلق را نجات
بر تو بخیر باد و سعادت شب برات
باشد بلی بخیر و سعادت برات تو
چون خلق را زعدل تو باشد زغم نجات
در دیده مروت و اندر تن خرد
[...]
جبار عرش و فرش و قدیم صفات و ذات
معبود مملکت ملک کون و کاینات
ذاتی قدیم بوده ولیکن نه از قدم
حیی همیشه زنده ولیکن نه از حیات
بر آسمان چو مشعله از قدرتش نجوم
[...]
هرگز ندید چشم جهان روی مکرمات
کوته نشد ز دامن کس دست حادثات
بر زایران نگشت گشاده در عطا
بر اهل فضل بسته نشد راه نایبات
بی مجد دین صفی سلاطین نجیب ملک
[...]
یک بوسه زان دو شکَرِ شیرین تر از نبات
ارزد به نزد من به همه ملکِ کاینات
خضر از کجا و خطِّ غبار تو از کجا
یک بوسه از لب تو و صد چشمه ی حیات
خواهد که احتراز کند از بلا خرد
[...]
ای دیده در شناختن حال کاینات
باید که باشدت نظری از سر انات
بنیاد کارها همه بر هفت و چار دان
نه از سر تهتک رأی از ره ثبات
زان هفت و زین چهار که مجموع یازده است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.