در سخن بر نیاید آوازم
نیست اندیشه ای ز غمازم
در کمانخانه فلک چون تیر
به پر عاریه است پروازم
نیست ناخن به دل زنی هر جا
بینواتر ز رشته سازم
آن ضعیفم که می شود چون چشم
پر کاهی حجاب پروازم
چون شود با تو ساز صحبت من؟
تو برون ساز و من درون سازم
نیست ممکن مرا نهان کردن
پرده در همچو گوهر رازم
گرچه در گوشمال عمرم رفت
نشد آهنگ، بخت ناسازم
می رسد همچو سرو از آزادی
از زمین تا به آسمان نازم
آن سپندم که در حریم ادب
نشنیده است آتش آوازم
دلی از ناله می کنم خالی
گر بود همچو نای دمسازم
چه کندبحر و کان به همت من؟
کاسه آشام و کیسه پردازم
چون جرس، ماندگان قافله را
می رساند به منزل آوازم
در قفس بس که مانده ام صائب
رفته از یاد ذوق پروازم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از خاموشی، ناتوانی و ناسازگاری بخت خود میگوید و خود را تیری با پر قرضی، تار بیزخمه و اسپندی میداند که بیصدا میسوزد. در کنار این ناتوانی، از آزادگی سروگونه، همت بلند و صدای راهنمای خود مانند زنگ کاروان هم سخن میگوید. غزل با تصویر پرندهای پایان مییابد که از بس در قفس مانده، شوق پرواز را از یاد برده است.
هوش مصنوعی: صدایم در سخن بلند نمیشود و خاموشم؛ برای همین از سخنچین هیچ نگرانی ندارم، چون چیزی نمیگویم که او بازگو کند.
هوش مصنوعی: در کمانخانهٔ آسمان مانند تیرم که پرهایش از پرندهای دیگر است؛ پروازم با پرِ قرضی است و حرکتم از خودم نیست.
هوش مصنوعی: هر جا کسی نباشد که با ناخن بر تار دلم زخمه بزند، از تار ساز هم بیصداتر و بینواترم. «بینوا» هم بیآهنگ و هم تهیدست معنا میدهد.
هوش مصنوعی: چنان ناتوانم که همانطور که یک خردهٔ کاه جلوی دید چشم را میگیرد، یک پرِ کاه هم مانع پرواز من میشود.
هوش مصنوعی: همنشینی من با تو چگونه هماهنگ شود؟ تو به ظاهر و بیرون پرداختهای و من به باطن و درون؛ ساز ما با هم کوک نیست.
هوش مصنوعی: پنهان کردن من ممکن نیست؛ مانند گوهرِ راز سرانجام پرده را میدرم و آشکار میشوم.
هوش مصنوعی: هرچند عمرم در گوشمال گذشت، بخت ناسازگارم کوک نشد و به آهنگ نیامد. گوشمال هم به معنای کوک کردن ساز است و هم تنبیه.
هوش مصنوعی: مانند سرو، از آزادگی و بیتعلقی، نازش و سربلندیام از زمین تا آسمان میرسد.
هوش مصنوعی: من آن اسپندم که از سر ادب، در آتش هم صدا نکرده و آتش نالهام را نشنیده است؛ یعنی خاموش و بیشکایت میسوزم.
هوش مصنوعی: اگر همدمی داشته باشم که مانند نوازندهای که با نی همنفس است با من همراه شود، با ناله دلم را خالی میکنم.
هوش مصنوعی: دریا و معدن با همت بلند من چه میتوانند بکنند؟ من کاسه را یکسره سر میکشم و کیسه را خالی میبخشم؛ ثروت آنها برای بخشندگی من بس نیست.
هوش مصنوعی: مانند زنگ کاروان، صدای من واماندگان کاروان را به منزل میرساند و راهنمایشان است.
هوش مصنوعی: صائب، از بس در قفس ماندهام، لذت و شوق پرواز از یادم رفته است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بروم باهنر همی سازم
وز هنر بر فلک سرافرازم
گوری آمد، بگو که چون تازم؟!
وز سرش تا سمش چه اندازم؟
باز در دست چرخ بد سازم
پایمال جهان طنازم
هجر، بر دوخت دیدهی طربم
عشق بدرید پردهی رازم
نیست پای گریز، میباشم
[...]
تا نوایی ز عشق آغازم
وین چنین تحفهها بپردازم
همه روز اتّفاق میسازم
که به شب با خدای پردازم
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.