می پرد امشب ز شادی دیده روزن مرا
خانه از روی که یارب می شود روشن مرا؟
تا به چشمم نور وحدت سرمه بینش کشید
هر کف خاکی بود چون وادی ایمن مرا
کی ز پیچ و تاب می شد رشته جانم گره؟
آب باریکی اگر می بود چون سوزن مرا
تیره روزان صیقل آیینه یکدیگرند
زنگ از دل می برد خاکستر گلخن مرا
خوشترست از جامه پوشیده، عریان زیستن
تیره می گردد نظر از بوی پیراهن مرا
فتح باب من بود در بستن چشم و دهان
می شود از روزن مسدود، دل روشن مرا
ربط من چون لاله با داغ جنون امروز نیست
بود دایم اخگری در زیر پیراهن مرا
پیش دریا نعل بی تابی مرا در آتش است
خار نتواند چو سیل آویخت در دامن مرا
فلس من چون ماهیان محضر به خون من نوشت
حلقه فتراک شد هر حلقه زین جوشن مرا
بی رخ او داغ در زیر سیاهی مانده ای است
دیده خورشید اگر صائب شود روزن مرا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با انتظار شادمانهٔ شاعر برای آمدن کسی آغاز میشود که خانهاش را روشن کند، سپس به مضامین عرفانی میرسد: دیدن تجلی حق در هر ذره، روشنی دل با بستن حواس، سود همدردی تیرهروزان و بیقراری عاشق در رسیدن به دریا. شاعر از دیرینگی داغ عشقش و از اینکه وسیلهٔ دفاعش مایهٔ گرفتاریاش شده سخن میگوید و در پایان تأکید میکند که بی روی معشوق حتی نور خورشید هم خانهاش را روشن نمیکند.
هوش مصنوعی: امشب چشمِ روزنِ خانهام از شادی میپرد (پریدن پلک نشانهٔ آمدن مهمان یا خبر خوش است). خدایا، خانهام با روی چه کسی روشن خواهد شد؟
هوش مصنوعی: از وقتی نور وحدت چون سرمهٔ بینش به چشمم کشیده شد، هر مشت خاکی برایم مانند وادی ایمن است که موسی در آن تجلی حق را دید. یعنی در هر ذره جلوهٔ خدا را میبینم.
هوش مصنوعی: اگر من هم مانند سوزن اندکی آبرو و بهره داشتم، رشتهٔ جانم اینهمه از پیچ و تاب گره نمیخورد. یعنی رنج و گرهخوردگی جانم از بیبهرگی است، همانطور که نخ گرهدار از سوراخ سوزن نمیگذرد.
هوش مصنوعی: سیهروزان و بدبختان آینهٔ یکدیگر را صیقل میدهند؛ خاکستر گلخن (که خود تیره است) زنگار دل مرا میزداید. یعنی همدردی با درماندگان دلم را روشن میکند.
هوش مصنوعی: برهنه زیستن بهتر از جامه پوشیدن است؛ بوی پیراهن چشم مرا تیره میکند. اشاره به داستان یوسف که بوی پیراهنش چشم یعقوب را روشن کرد؛ اینجا به وارونه، تعلق به جامه و ظاهر دید دل را تار میکند.
هوش مصنوعی: گشایش کار من در بستن چشم و دهان است؛ با بسته شدن روزنههای حس، دلم روشن میشود. یعنی خاموشی و چشمپوشی از ظاهر، باطن را نورانی میکند.
هوش مصنوعی: پیوند من با داغ جنون، مانند لاله، تازه و از امروز نیست؛ همیشه اخگری از عشق زیر پیراهنم پنهان بوده است.
هوش مصنوعی: در شوق رسیدن به دریا بیقرارم و نعلم در آتش است (سخت بیتابم)؛ همانگونه که خار نمیتواند سیل را نگه دارد، هیچ مانعی دامن مرا نمیگیرد. دریا رمز معشوق یا حق است.
هوش مصنوعی: مانند ماهی، فلسهایم گواهی بر قتل من نوشتند؛ هر حلقهٔ این زره برایم حلقهٔ فتراک صیاد شد. یعنی همان زره و وسیلهٔ دفاعم سبب گرفتاری و کشتهشدنم شد.
هوش مصنوعی: ای صائب، بی روی معشوق، اگر حتی چشم خورشید روزن خانهٔ من شود، باز آن روشنی برایم چون داغی است که زیر سیاهی مانده است. یعنی بی دیدار او هیچ نوری خانهام را روشن نمیکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
عاشقی شد رسم و راه و سیرت و آئین مرا
هر که بیند بیند این را با من و با این مرا
رنج فرهاد است بر من عاشقی را گاهگاه
کامرانی خیزد از معشوق چون شیرین مرا
عاشقم بر روی خوب آنکه با دیدار او
[...]
گر سر کویت شود مدفن پس از مردن مرا
کی عذاب قبر پیش آید دران مدفن مرا
چند باشم در جدل با خود ز غم ساقی بیار
شیشه می تا رهاند ساعتی از من مرا
دوست چون می خواهدم رسوا ندارم چاره ای
[...]
کاش در خاطر فتد خورشید تابان مرا
کامشب از پرتو برافروزد شبستان مرا
خانه روشن میکنم امشب عجب نبود ز یار
گر چراغانی کند تاریک زندان مرا
تا زهر دستی دری بگشایدم بر دل ز خاک
[...]
پیش تیغ و تیر ناچارست استادن مرا
چون علم، ناموس لشکرهاست بر گردن مرا
صورت حال جهان زنگی و من آیینه ام
جز کدورت نیست حاصل از دل روشن مرا
چون علم می بایدم زد غوطه در دریای تیغ
[...]
شمعم و هرگز نمی سازد کسی روشن مرا
می زند پروانه هر شب تا سحر دامن مرا
عندلیب بی پرم وز ناله کردن مانده ام
باغبان عمریست بیرون کرد از گلشن مرا
روشنایی دارم از کلک سیه بختم امید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.