دلدار من در باغ دی می گشت و می گفت ای چمن
صد حور کش داری ولی بنگر یکی داری چو من
قدر لبم نشناختی با من دغاها باختی
اینک چنین بگداختی حیران فی هذا الزمن
ای فتنهها انگیخته بر خلق آتش ریخته
وز آسمان آویخته بر هر دلی پنهان رسن
در بحر صاف پاک تو جمله جهان خاشاک تو
در بحر تو رقصان شده خاشاک نقش مرد و زن
خاشاک اگر گردان بود از موج جان از جا مرو
سرنای خود را گفته تو من دم زنم تو دم مزن
بس شمعها افروختی بیرون ز سقف آسمان
بس نقشها بنگاشتی بیرون ز شهر جان و تن
ای بیخیال روی تو جمله حقیقتها خیال
ای بیتو جان اندر تنم چون مردهای اندر کفن
بینور نورافروز او ای چشم من چیزی مبین
بیجان جان انگیز او ای جان من رو جان مکن
گفتم صلای ماجرا ما را نمیپرسی چرا
گفتا که پرسشهای ما بیرون ز گوش است و دهن
ای سایه معشوق را معشوق خود پنداشته
ای سالها نشناخته تو خویش را از پیرهن
تا جان بااندازهات بر جان بیاندازه زد
جانت نگنجد در بدن شمعت نگنجد در لگن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با تصویر معشوقی آغاز میشود که در باغ به چمن فخر میفروشد و زیباییهای آن را در برابر خود ناچیز میشمارد. سپس شاعر معشوق را دریایی پاک میخواند که جهان و صورتهای مرد و زن چون خاشاک در آن میرقصند، و میگوید بیاو حقیقتها خیال و جان مرده است. در گفتوگویی کوتاه، معشوق پاسخ میدهد که پرسش او بیرون از گوش و دهان است. پایان غزل نکوهشِ کسی است که سایه را معشوق پنداشته و خود را از تن بازنشناخته، و بیان اینکه جانِ پیوسته به جانِ بیکران در تن نمیگنجد.
هوش مصنوعی: معشوقِ من دیروز در باغ میگشت و به چمن میگفت: ای چمن، تو صد زیباروی همچون حور داری، اما ببین آیا یکی مانند من داری؟
هوش مصنوعی: معشوق به چمن میگوید: ارزش لب مرا نشناختی و با من نیرنگ باختی؛ اکنون ببین که اینگونه گداخته و در این روزگار حیران ماندهای.
هوش مصنوعی: خطاب به معشوق: ای که فتنهها و شورها برانگیختهای و بر مردم آتش عشق ریختهای، و از آسمان بر هر دلی رسمانی پنهان آویختهای تا آن را به سوی خود بکشی.
هوش مصنوعی: در برابر دریای زلال و پاکِ تو، همهٔ جهان مانند خس و خاشاکی است؛ صورتهای مرد و زن چون خاشاک در دریای تو در رقص و جنبشاند.
هوش مصنوعی: اگر خاشاکِ جهان از موجِ جان به گردش درمیآید، تو از جای خود مرو و آرام باش؛ تو خود به نایِ خویش گفتهای: من در تو میدمم، تو خود دم مزن، یعنی ما باید خاموش و تسلیم دَمِ تو باشیم.
هوش مصنوعی: چه بسیار شمعها که بیرون از سقف آسمان روشن کردهای و چه بسیار نقشها که بیرون از عالمِ جان و تن کشیدهای؛ یعنی آفرینش تو به این جهانِ دیدنی محدود نیست.
هوش مصنوعی: ای که بیتصورِ روی تو همهٔ حقیقتها جز خیالی نیستند، و بیتو جان در تن من مانند مردهای در کفن است.
هوش مصنوعی: ای چشمِ من، بینورِ او که روشنیبخش است چیزی را مبین؛ و ای جانِ من، بیجانبخشِ او جان مکن و بیهوده رنج مکش.
هوش مصنوعی: به او گفتم: بیا ماجرای ما را بشنو؛ چرا حالِ ما را نمیپرسی؟ گفت: پرسشهای ما از جنسِ گوش و دهان نیست و بیرون از گفتوشنودِ ظاهری است.
هوش مصنوعی: ای که سایهٔ معشوق را خودِ معشوق پنداشتهای، و ای که سالها خودِ حقیقیات را از پیراهنِ تن بازنشناختهای.
هوش مصنوعی: از آن هنگام که جانِ محدودِ تو به جانِ بیکرانِ معشوق پیوست، جانت دیگر در تن نمیگنجد، چنانکه شمعِ تو در شمعدان جا نمیشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
گلبن نوان اندر چمن عریان چو پیش بت شمن
نه یاسمین و نه سمن نه سوسن و نه نسترن
ای ساربان منزل مکن جز در دیار یار من
تا یک زمان زاری کنم بر رَبع و اَطلال و دِمَن
رَبع از دلم پرخون کنم خاک دمن گلگون کنم
اطلال را جیحون کنم از آب چشم خویشتن
از روی یار خرگهی ایوان همی بینم تهی
[...]
از غرب سوی شرق زن بد خواه را بر فرق زن
بر فرق او چون برق زن مگذار ازو نام و نشان»
کز باده می زاید فرح
در سینه غمگین من
آنجا که بود آن دلستان با دوستان در بوستان
شد گرگ روبه را مکان شد کوف و کرکس را وطن
بر جای رطل و جام می گوران نهادستند پی
بر جای چنگ و نای و نی آواز زاغ است و زغن
سنگ است بر جای گهر زهر است بر جای شکر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.