صورتِ وهمِ به هستی متهم، داریم ما
چون حباب آیینه بر طاق عدم داریم ما
محمل ما چون جرس، دوش تپشهای دل است
شوق پندارد در این وادی قدم داریم ما
آنقدَر فرصتکمین قطع الفتها نهایم
عمر صبحیم، از نفس تیغِ دو دم داریم ما
میتوان از پیکر ما یک جهان محراب ریخت
همچو ابرو هر سر مو وقف خم داریم ما
دل متاعی نیست کز دستش توان انداختن
گر همه خون نقش بندد، مغتنم داریم ما
شوخچشمی رنج استسقاءِ ارباب حیاست
هرقدر نظّاره میبالد، ورم داریم ما
گر به خود سازد کسی، سیر و سفر در کار نیست
اینکه هرسو میرویم، از خویش رَم داریم ما
رنگها دارد بهارِ عالمِ بیرنگِ عشق
حسن اگر خواهد دویی، آیینه هم داریم ما
حیرت ما حسن را افسون مشق جلوههاست
همچو آیینه بیاضی خوشقلم داریم ما
گر نباشد اشک، خجلت هم تلافی میکند
بهر عذر چشم تر، یک جبهه نم داریم ما
دیدهٔ حیران، سراغ هرچه خواهی میدهد
خلقی از خود رفته و نقش قدم داریم ما
چند باید بود زحمتپرور ناز امید؟
بیدل! از سامان نومیدی چه کم داریم ما؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی دربارهٔ بیحقیقتی هستی انسان است که مانند حباب تنها نمودی بر طاق نیستی است. شاعر با تصویرهای آیینه، حباب، جرس و ابرو از فروتنی، حیرت و گریز آدمی از خویش سخن میگوید و دل خونین را غنیمت میشمارد. در بیت پایان، بیدل بهجای کشیدن ناز امید، نومیدی را سرمایهای کافی میداند.
هوش مصنوعی: ما صورتی خیالی و وهمی هستیم که بهناروا به «هستی» متهم شدهایم؛ مانند حباب، آیینهٔ وجودمان را بر طاقچهٔ نیستی نهادهایم. یعنی هستی ما نمودی بیبود است.
هوش مصنوعی: محمل ما مانند زنگ کاروان بر دوش تپشهای دل حمل میشود و حرکت ما تنها از اضطراب دل است. شوق گمان میکند که ما در این وادی گامی برمیداریم، حال آنکه ما پایی نداریم.
هوش مصنوعی: ما چندان منتظر فرصت نیستیم که پیوندها را بگسلیم. ما مانند صبح عمری کوتاه داریم و نفس ما همچون شمشیری دولبه بهسرعت هر پیوندی را میبُرد.
هوش مصنوعی: از پیکر ما میتوان جهانی محراب ساخت، زیرا ما مانند ابرو هر سر مویمان را وقف خم شدن کردهایم. یعنی سراپا در فروتنی و سجدهایم.
هوش مصنوعی: دل کالایی نیست که بتوان آن را از دست انداخت و رها کرد. حتی اگر سراسر خون شود، باز آن را غنیمت میشماریم.
هوش مصنوعی: گستاخیِ نگاه برای اهل حیا مانند بیماری استسقاست. هرچه نگاه ما بیشتر میشود، بهجای سیرابی، بیشتر ورم میکنیم و رنج میبریم.
هوش مصنوعی: اگر کسی با خود سازگار باشد، به سیر و سفر نیازی ندارد. اینکه ما به هر سو میرویم، از گریز ما از خودمان است.
هوش مصنوعی: بهارِ عالمِ بیرنگ عشق رنگهای گوناگون دارد. اگر حسن بخواهد دوگانگی و جلوهای دیگر ببیند، ما آیینهای داریم که آن را نشانش دهیم.
هوش مصنوعی: حیرت ما برای حسن افسونی است که جلوهگری را تمرین کند. ما مانند آیینه دفتری سفید و خوشخط داریم که نقش جلوههای حسن بر آن نوشته میشود.
هوش مصنوعی: اگر اشکی در چشم نباشد، شرمساری جبران آن را میکند. برای عذرخواهی از نداشتن چشم تر، پیشانیای داریم که از عرق شرم نمناک است.
هوش مصنوعی: چشم حیران نشانِ هرچه بخواهی میدهد. ما از مردمی که از خود رفتهاند تنها جای پایی در دست داریم.
هوش مصنوعی: تا کی باید رنج نازِ امید را کشید؟ بیدل خود را خطاب میکند که ما از سرمایهٔ نومیدی چه کم داریم؟ نومیدی برای ما بس است و آسودهتر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
نام خود را تا به رسوایی علَم داریم ما
از ملامت کی به دل یکذره غم داریم ما؟
از قناعت بود ما را دستگاه همتی
چون هما، در ظلّ بال خود کرَم داریم ما
بر امید آنکه یابیم از دهان او نشان
[...]
از نی کلکش چو بر تارک رقم داریم ما
خندهها بر ابلق اکلیل جم داریم ما
سالکان را کفر و دین پامال راه شوق اوست
کعبه و بتخانه در نقش قدم داریم ما
آفتاب عارض او بس که رنگین جلوه است
[...]
کی ز جور دهر کم فرصت الم داریم ما
چون تو را داریم از دشمن چه غم داریم ما
ما اسیران با گرفتاری ز بس خو کردهایم
هر کجا در خاک دامی نیست رم داریم ما
کم مبادا از سر ما نقش داغ و مد آه
[...]
در سخنسازی ز بیبرگی چه غم داریم ما
سیم و زر مانند نرگس در قلم داریم ما
در طریق عجز از ما کس نیفتاده است پیش
اندرین ره سبقت از نقش قدم داریم ما
تخم امّیدی درین مزرع پریشان کردهایم
[...]
قامتی در زیر بار عشق خم داریم ما
نغمهای از ساز دل بی زیر و بم داریم ما
خاکساری نیست کم از دستگاه اعتبار
بوریای فقر همچون تخت جم داریم ما
ساز بیآهنگ ما مطبوع طبع کس نشد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.