خدایا چون گِلِ ما را سرشتی
وثیقتنامهای بر ما نوشتی
به ما بر خدمتِ خود عرض کردی
جزای آن به خود بر، فرض کردی
چو ما با ضعف خود در بند آنیم
که بگذاریم خدمت تا توانیم
تو با چندان عنایتها که داری
ضعیفان را کجا ضایع گذاری؟
بدین امّیدهای شاخ در شاخ
کرمهای تو ما را کرد گستاخ
وگرنه ما کدامین خاک باشیم
که از دیوار تو رنگی تراشیم؟
خلاصی ده که روی از خود بتابیم
به خدمت کردنت توفیق یابیم
ز ما خود خدمتی شایسته ناید
که شادُروانِ عزّت را بشاید
ولی چون بندگیمان گوشهگیر است
ز خدمت بندگان را ناگزیر است
اگر خواهی به ما خط در کشیدن
ز فرمانت که یارد سر کشیدن؟
و گر گردی ز مشتی خاک خشنود
تو را نبْوَد زیان، ما را بود سود
در آن ساعت که ما مانیم و هویی
ز بخشایش فرو مگذار مویی
بیامرز از عطای خویش ما را
کرامت کن لقای خویش ما را
من آن خاکم که مغزم دانهٔ توست
بدین شمعی دلم پروانهٔ توست
تویی کهاوَّل ز خاکم آفریدی
به فضلم زآفرینش برگزیدی
چو روی افروختی، چشمم برافروز
چو نعمت دادیام، شکرم در آموز
به سختی صبر ده، تا پای دارم
در آسانی مکن فرموش کارم
شناسا کن به حکمتهای خویشم
برافکن برقع غفلت ز پیشم
هدایت را ز من پرواز مستان
چو اول دادی آخر باز مستان
به تقصیری که از حد بیش کردم
خجالت را شفیع خویش کردم
به هر سهوی که در گفتارم افتد
قلم درکش، کزین بسیارم افتد
رهی دارم به هفتادودو هنجار
از آن، یک ره گُل و هفتادودو خار
عقیدم را در آن ره کش عماری
که هست آن راه، راه رستگاری
تو را جویم ز هر نقشی که دانم
تو مقصودی ز هر حرفی که خوانم
ز سرگردانی توست این که پیوست
به هر نااهل و اهلی میزنم دست
به عزمِ خدمتت برداشتم پای
گر از ره یاوه گشتم راه بنمای
نیت بر کعبه آوردهست جانم
اگر در بادیه میرم ندانم
به هر نیک و بدی کاندر میانه است
کرم بر توست، وآن دیگر بهانه است
یکی را پای بشکستی و خواندی
یکی را بال و پر دادی و راندی
ندانم تا من مسکین کدامم
ز محرومان و مقبولان چه نامم؟
اگر دین دارم و گر بتپرستم
بیامرزم به هر نوعی که هستم
به فضل خویش کن فضلی مرا یار
به عدل خود مکن با فعلِ من کار
ندارد فعلِ من آن زور بازو
که با عدل تو باشد همترازو
بلی از فعل من، فضلِ تو بیش است
اگر بنوازیام بر جای خویش است
به خدمت خاص کن خرسندیام را
به کس مگذار حاجتمندیام را
چنان دارم که در نابود و در بود
چنان باشم کزو باشی تو خشنود
فراغم ده ز کارِ این جهانی
چو افتد کار با تو، خود تو دانی
مَنِه بیش از کشش تیمار بر من
به قدر زورِ من نِه بار بر من
چراغم را ز فیضِ خویش دِه نور
سرم را زآستان خود مکن دور
دل مست مرا هشیار گردان
ز خواب غفلتم بیدار گردان
چنان خسبان چو آید وقت خوابم
که گر ریزد گلم ماند گلابم
زبانم را چنان ران بر شهادت
که باشد ختم کارم بر سعادت
تنم را در قناعت زندهدل دار
مزاجم را به طاعت معتدل دار
چو حکمی راند خواهی یا قضایی
به تسلیم آفرین در من رضایی
دماغ دردمندم را دوا کن
دواش از خاک پای مصطفی کن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
مصطفی
هوش مصنوعی: شاعر در این اشاره به آمرزش و طلب رحمت از خداوند، بر ضعف انسانی و نیاز به لطف الهی تأکید میکند. او از خدا میخواهد که با عنایتهای بیپایان خود به بندگان ضعیف و ناتوان توجه کند و آنان را در خدمت به خود یاری دهد. شاعر به یادآوری میپردازد که اگرچه عمل او ناقص است، اما امیدوار است که خداوند به فضل و کرمش او را ببخشد و بر گناهانش چشم پوشی کند. او از خدا میخواهد که او را از غفلت بیدار کرده و در مسیر هدایت و رستگاری قرار دهد و هر گونه بار سنگین را بر دوش او سبک گرداند. در نهایت، شاعر با اصرار بر نیاز به رحمت و برکت الهی، جامه بندگی بر تن میکند و آرزو دارد که خداوند او را در این مسیر یاری کند.
هوش مصنوعی: خدایا، چون که ما را از خاک و گِل آفریدی، یک نوع نوشته یا پیمان دربارهٔ ما به ثبت رساندی.
هوش مصنوعی: تو به ما فرمان دادهای که در خدمت تو باشیم و جزای این خدمت را بر خودت واجب دانستهای.
هوش مصنوعی: ما به خاطر ناتوانیامان در این موقعیت در انتظار این هستیم که بتوانیم به شما خدمت کنیم و این انتظار را در خود حفظ کردهایم.
هوش مصنوعی: با توجه به محبتهای بسیار و توجهاتی که تو به دیگران داری، چگونه میتوانی به ضعیفان ظلم کنی یا آنها را ضایع کنی؟
هوش مصنوعی: امیدهای فراوان و گستردهای که به کرم و لطف تو داریم، ما را به خودجرأت بیشتری بخشیده و جسور کرده است.
هوش مصنوعی: اگر قرار باشد به غیر از تو که در اوج زیبایی و عظمت هستی، از کسی دیگر بهرهای بگیریم، معلوم است که هیچ ارزشی نداریم و نمیتوانیم به هیچ چیز دست پیدا کنیم.
هوش مصنوعی: نفس خود را از مشکلات و موانع دور کن تا ما بتوانیم به خدمت تو بپردازیم و موفق شویم.
شادُروان پرده بزرگی را گویند مانند سراپرده که پیش در خانه و ایوان ملوک و سلاطین بکشند. عزت یعنی عزّ ِ تو، عزّ و ارجمندی تو.
هوش مصنوعی: ولی از آنجا که بندگی ما به نوعی خاص و محدود است، ناچاریم که به خدمت دیگر بندگان بپردازیم.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی از ما فرمانی بگیری و بر ما تسلط پیدا کنی، چه کسی میتواند در برابر آن ایستادگی کند؟
هوش مصنوعی: اگر تو از تکهای خاک خوشحال شوی، برای تو ضرری ندارد، اما برای ما سودی خواهد داشت.
هوش مصنوعی: در آن لحظه که ما میمانیم و صدایی از بخشش تو نیست، حتی یک مو را هم از ما دریغ نکن.
هوش مصنوعی: خودت را از بخشش و عطای خود بینصیب نگذار و ما را به دیدار خودت مشرف بگردان.
هوش مصنوعی: من از خاکی هستم که درونم دانهٔ وجود توست، و قلبم مانند پروانهای است که به دور شمع وجود تو میچرخد.
هوش مصنوعی: تو هستی که نخست از خاک مرا آفریدی و به خاطر فضیلت و شأنم از میان موجودات دیگر برای آفرینش من انتخاب کردی.
هوش مصنوعی: وقتی که تو چهرهات را درخشنده کردی، چشمانم را روشن کردی و وقتی نعمت به من عطا کردی، مرا به شکرگزاری از آن نعمت آموزش ده.
هوش مصنوعی: تا زمانی که توانایی ایستادن دارم، به من صبر و شکیبایی بده؛ در شرایط آسان زندگی، فراموش نکن که من چه کارهایی انجام دادهام.
هوش مصنوعی: با حکمتهای خود، مرا بشناس و پردهی نادانی را از جلویم بردار تا بتوانم به حقیقتهای واقعی پی ببرم.
هوش مصنوعی: خداوند به من توان پرواز در مسیر هدایت را داد، اما به دلیل غفلت و ناهشیاری من، در نهایت به وضعیت ناخوشایند و بیهدفی برمیگردم.
هوش مصنوعی: به خاطر خطایی که بیش از حد انجام دادهام، شرم را واسطهٔ بخشش خود قرار دادهام.
هوش مصنوعی: هر بار که در سخن گفتن اشتباه کنم، خواهش میکنم که قلم (دستنوشتهام) را بکشید؛ زیرا که من از این اشتباهات بسیار دارم.
هوش مصنوعی: من به اندازهٔ هفتادودو قانون و رسم، یک راه زیبا و خوشبو دارم، اما در کنار آن، هفتادودو مشکل و سختی هم وجود دارد.
هوش مصنوعی: باور دارم که در آن مسیری که به عماری (مکان یا حالتی خاص که ممکن است نشانی از خویشتن باشد) منتهی میشود، راهی برای رستگاری وجود دارد.
هوش مصنوعی: هر نقش و تصویری را که ببینم، به دنبال تو میگردم و از هر کلامی که بشنوم، میدانم تو هدف و مقصود من هستی.
هوش مصنوعی: سرگردانی من به خاطر توست که باعث میشود به هر کسی، چه لایق و چه نالایق، نزدیک شوم و ارتباط برقرار کنم.
هوش مصنوعی: من برای خدمت به تو قدم برداشتهام؛ اگر از راه حق منحرف شدم، لطفاً راه درست را به من نشان بده.
هوش مصنوعی: جانم نیت زیارت کعبه را کرده است، اگر هم در بیابان بمیرم، نمیدانم.
هوش مصنوعی: هر نیکی و بدی که در میان وجود دارد، بخشش و رحمت الهی بر تو است و آن دو، فقط بهانههایی هستند.
هوش مصنوعی: یکی را به خاطر اوصاف خوبش تحقیر کردی و پایش را شکستی، و یکی دیگر را به خاطر فضائلش محترم شمردی و به او بال و پر آزادی دادی تا پرواز کند.
هوش مصنوعی: نمیدانم من، که به عنوان یک انسان بیچاره، جزو کدام دسته هستم؛ آیا از محرومان هستم یا مورد قبول خداوند قرار گرفتهام؟
هوش مصنوعی: فرقی نمیکند که من دیندار باشم یا بتپرست، از تو میخواهم که مرا ببخشی به هر حالتی که هستم.
هوش مصنوعی: ای یار، به لطف و کرم خود، فیضی به من بده و با عدالت خود با کردار من کاری نداشته باش.
هوش مصنوعی: منطقهٔ استحقاق و کیفر من با اعمالم همراستا نیست، زیرا قدرت و توانایی من در انجام کارها بهقدری نیست که بتواند با انصاف و عدل تو برابری کند.
هوش مصنوعی: اینجا شاعر میگوید که توانایی و اعمال او در مقایسه با فضل و نعمت خدای متعال بسیار کمتر است و اگر او مورد محبت و لطف خدا قرار گیرد، به همان مقام و جایگاه شایسته خود خواهد رسید.
هوش مصنوعی: من از تو خواهش میکنم که مرا به خدمت خود بپذیری و انتظار دارم که هیچکس دیگری برای برآوردن نیازهایم پیش تو نیاید.
هوش مصنوعی: من اینگونه هستم که در حالت نابودی و وجود به یکسان باشم؛ چنانکه تو از من راضی باشی.
هوش مصنوعی: از مشغلههای دنیوی مرا رها کن، زیرا وقتی کار به تو میرسد، خودت از حال و روز من آگاه خواهی بود.
هوش مصنوعی: زیادتر از آن چیزی که توانایی من است، محبت و نگرانی نداشته باش، و به اندازهٔ توان من بر دوش من بار نگذار.
هوش مصنوعی: از لطف و بخشش خودت به من نور و روشنی بده و سرم را از آستانِ خودت دور نکن.
هوش مصنوعی: دل خمار و دلشکستهٔ مرا بیدار کن و از خواب غفلت و بیخبری خارج کن.
هوش مصنوعی: به قدری در خواب و بیخبری غرق شدهام که اگر بر روی گل بریزد، عطر و بوی من باقی خواهد ماند.
هوش مصنوعی: میخواهم چنان سخن بگویم که گویی در حال شهادت هستم، زیرا این سخن آخری است که میگویم و سرانجام کارم به خوبی و خوشی خواهد انجامید.
هوش مصنوعی: بدن مرا با قناعت زنده و شاداب نگهدار و خُلق و خوی مرا با اطاعت و بندگی متعادل نگاهدار.
اگر خواستی حکمی صادر کنی یا قضا و قدر را اجرا کنی، با تسلیم من به آن، در من رضایت و آرامش بهوجود بیاور.
درون و ذهن دردمند مرا درمان کن و با خاک پای مصطفی (ص) آنرا شفا ده.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.