ای چهرهٔ تو رشک مه آسمان شده
یاقوت فام دو لب تو قوت جان شده
خلقی ز عشقت ، ای چو مه آسمان بحسن
سرگشته همچو دایرهٔ آسمان شده
از بهر خستن دل عشاق دردمند
مژگان و ابروان تو تیر و کمان شده
شبهای تیره کلبهٔ ادبار عاشقان
از مقدم خیال تو چون بوستان شده
دلها ز حسرت لب لعلت سبک شده
سرها ز شربت غم عشقت گران شده
بر حرص سود در صف بازار عشق تو
سرمایه های عمر و جوانی زیان شده
شبها ز بهر روی تو شیران روزگار
در کوی تو طفیل سگ پاسبان شده
ای چون زمانه بسته میان بر جفای من
تو در میان عشرت و من از میان شده
صاحب قران حسنی و ما را ز جور تو
مرجع جوار خسرو صاحب قران شده
خوارزمشاه عالم و عدل ، که عزم اوست
با ماه آسمان بمضا هم عنان شده
آن خسروی که هست دل و دست فرخش
در علم و جود ناسخ دریا و کان شده
آمال خلق را حشر مکرمات او
در راه جود بدرقهٔ کاروان شده
از لوح غیب خط معمای فتح را
جاری زبان خنجر او ترجمان شده
احوال ساکنان زمین را جلال او
از طارم بروج فلک دیده بان شده
از مهر او خزان موافق شده بهار
وز کین او خزان مخالف خزان شده
اندر گداز آتش سهمش تن عدو
چون پیکر هوا ز بصرها نهان شده
ای رای پیرو بخت جوان گشته یار تو
درگاه تست مقصد پیر و جوان شده
ترسندگان نکبت احداث چرخ را
اکناف حضرت تو مقر امان شده
نرگس ز بهر دیدن تو ف اشک رخ عدو
سوسن براب مدح تو یکسر زبان شده
نیلوفرست تیغ تو ، اشک رخ عدو
از بیم او چو لاله و چون زعفران شده
عالم نهاده چون قلم از عدل و چون قلم
در پیش تو بسر همه عالم روان شده
ارباب فضل بر همه انواع کام دل
از عدت مکارم تو کامران شده
ای مرد مردمی ، که بمردی و مردمی
احوال تست عمدهٔ هر داستان شده
من بنده را نشاط دل از مکرمات تو
چون جاه بی کرانهٔ تو بی کران شده
با گنج شایگان شده ام از عطای تو
و اشعار من بمدح تو بی شایگان شده
وین خاطر مهذب باریک بین من
بر لشکر مدایح تو پهلوان شده
از خانمان جفای فلک تاخته مرا
وندر دیار ملک تو با خانمان شده
بی نام و نان من آمده سوی جناب تو
وز مکرمات کف تو با نام و نان شده
نا مهربان زمانهٔ غدار بی وفا
بر من بسعی حشمت تو مهربان شده
امید قحط خوردهٔ من بنده را بلطف
بر تو مایده ، کف تو میزبان شده
در زیر پایم این خسک حادثات چرخ
از رفق اصطناع تو چون پرنیان شده
تا هست چرخ دایر و اندر صمیم او
سیارگان بصنع الهی روان شده
بادا ز سعی اختر و از دور آسمان
غمگین مخالف تو و تو شادمان شده
اندر زمانه نام نکوی تو جاودان
بادا چو نام دولت جاودان شده
بادی تو قاهر ستم و تا بروز حشر
بر گنج عدل سیرت تو قهرمان شده



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با تغزلی در وصف زیبایی معشوق و ستم او بر عاشقان آغاز میشود و شاعر از جور معشوق به درگاه خوارزمشاه اتسز پناه میبرد. سپس عدالت، بخشش، دانش، هیبت شمشیر و پناهدهندگی شاه ستوده میشود. در بخش پایانی وطواط از حال خود میگوید که آواره و بینام و نان به درگاه شاه آمده و از بخشش او صاحب خانه و نام شده است، و قصیده با دعای جاودانگی و پیروزی شاه به پایان میرسد.
هوش مصنوعی: ای معشوقی که چهرهات مایهٔ حسادت ماه آسمان است و دو لب یاقوتیرنگت خوراک و نیروی جان شده است.
هوش مصنوعی: ای که در زیبایی مانند ماه آسمانی، گروهی از مردم از عشق تو مانند گردش دایرهوار آسمان سرگردان شدهاند.
هوش مصنوعی: مژگان تو تیر و ابروانت کمان شدهاند تا دل عاشقان دردمند را زخمی کنند.
هوش مصنوعی: در شبهای تاریک، کلبهٔ بدبختی عاشقان با آمدن خیال تو مانند باغ و بوستان خرم شده است.
هوش مصنوعی: دلها از حسرت لب سرخ تو سبک و بیقرار شده و سرها از نوشیدن شربت غم عشق تو سنگین و مست شده است.
هوش مصنوعی: در بازار عشق تو، عاشقان به طمع سود، سرمایهٔ عمر و جوانی خود را از دست داده و زیان کردهاند.
هوش مصنوعی: شبها دلاوران روزگار به خاطر دیدن روی تو در کوی تو همراه و طفیلی سگ نگهبان شدهاند.
هوش مصنوعی: ای که مانند روزگار کمر به ستم بر من بستهای، تو در میان خوشی و عشرتی و من از میان رفته و نابود شدهام؛ «میان» به دو معنای کمر و وسط به کار رفته است.
هوش مصنوعی: تو در زیبایی صاحبقرانی، و از ستم تو پناهگاه ما همسایگی و درگاه پادشاه صاحبقران شده است؛ شاعر از اینجا به مدح پادشاه گریز میزند.
هوش مصنوعی: آن پادشاه، خوارزمشاه جهان و عدالت است که ارادهاش در نفوذ و سرعت با ماه آسمان همعنان و برابر شده است.
هوش مصنوعی: پادشاهی که دل فرخندهاش در دانش و دست مبارکش در بخشش، دریا و معدن را از اعتبار انداخته و باطل کرده است.
هوش مصنوعی: خیل بخششهای او در راه جود، همچون نگهبان و همراه کاروانِ آرزوهای مردم شده است.
هوش مصنوعی: زبان گویای خنجر او، رمز و معمای پیروزی را که بر لوح غیب نوشته شده، ترجمه و آشکار میکند.
هوش مصنوعی: شکوه و بزرگی او از فراز برجهای آسمان، دیدهبان و ناظر احوال ساکنان زمین شده است.
هوش مصنوعی: از مهر و محبت او، پاییز برای دوستانش بهار شده و از کینهٔ او، روزگار دشمنانش به پاییز و پژمردگی بدل شده است.
هوش مصنوعی: تن دشمن در آتش هیبت او چنان گداخته که مانند هوا از دیدهها پنهان و ناپیدا شده است.
هوش مصنوعی: ای که اندیشهات پخته و پیرانه است و بخت جوان یار توست، درگاه تو مقصد پیر و جوان شده است.
هوش مصنوعی: برای کسانی که از بلاها و حوادث روزگار میترسند، اطراف درگاه تو جای امن و پناه شده است.
هوش مصنوعی: گل نرگس برای دیدن تو سراسر چشم شده و گل سوسن برای ستایش تو سراسر زبان شده است.
هوش مصنوعی: شمشیر تو مانند نیلوفر کبود است و از ترس آن، اشک دشمن مانند لاله سرخ و چهرهاش مانند زعفران زرد شده است.
هوش مصنوعی: جهان از عدالت تو مانند قلم سر فرود آورده و همچون قلم که بر سر راه میرود، همه در برابر تو فرمانبردار شدهاند.
هوش مصنوعی: اهل فضل و دانش با پشتوانهٔ بخششهای تو به همهٔ آرزوهای دل خود رسیده و کامیاب شدهاند.
هوش مصنوعی: ای مردِ انسانیت، که به سبب مردانگی و مردمیات، احوال و کارهای تو موضوع اصلی هر داستانی شده است.
هوش مصنوعی: شادی دل من بنده از بخششهای تو، مانند مقام بیپایان تو، بیپایان شده است.
هوش مصنوعی: از بخشش تو به گنجی شاهانه رسیدهام و شعرهای من در ستایش تو از عیب قافیهٔ «شایگان» پاک شده است؛ بازی با دو معنای شایگان است.
هوش مصنوعی: این ذهن پیراسته و باریکبین من در سپاه ستایشهای تو پهلوان و سرآمد شده است.
هوش مصنوعی: ستم آسمان مرا از خانه و کاشانهام رانده بود، اما در سرزمین پادشاهی تو صاحب خانه و زندگی شدهام.
هوش مصنوعی: بینام و بینان به درگاه تو آمدم و از بخشش دست تو صاحب نام و نان شدهام.
هوش مصنوعی: روزگار نامهربان و فریبکار و بیوفا، به برکت شکوه و کوشش تو با من مهربان شده است.
هوش مصنوعی: برای امید قحطیزدهٔ من، لطف تو سفرهٔ غذا و دست تو میزبان شده است.
هوش مصنوعی: خارهای حوادث روزگار زیر پای من، از نرمی و احسان تو مانند پرنیان نرم شده است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که آسمان در گردش است و ستارگان به قدرت الهی در دل آن حرکت میکنند،
هوش مصنوعی: آرزو میکنم که به یاری ستارگان و گردش آسمان، دشمن تو غمگین و تو شادمان باشی.
هوش مصنوعی: آرزو میکنم نام نیک تو در جهان جاودان بماند، همچنان که نام دولت تو جاودان شده است.
هوش مصنوعی: آرزو میکنم که تو چیره بر ستم باشی و تا روز رستاخیز، روش تو نگهبان و کارگزار گنج عدالت باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای بنیت تو طعمهٔ صرف زمان شده
وی تربت تو سرمهٔ چشم روان شده
ای در سرای کسب خرامیده مردوار
از هفت خوان گذشته و در هشت خوان شده
از بی امل شدنت هنر بی عمل شده
[...]
ای خفته تو ز خواب گران سرگران شده
از راه باز مانده و کاروان شده
در کاروانسرای فنا عاجز و غریب
وز پیش چشم مملکت جاودان شده
بس کاهلی و بی تو نخواهد به هیچ وجه
[...]
ای در عجم سلالهٔ اصل کیان شده
وی در عرب زبیدهٔ اهل زمان شده
نی نی تو را زبیده نخوانم کز این قیاس
روی سخات در خوی خجلت نهان شده
ای صد زبیده پیش صف خادمان تو
[...]
ای چون مسیح گوهر تو جمله جان شده
سجده کنان بصومعه آسمان شده
از علت کمال که بر تو ز چشم بد
ترسیده و هم ناقص و آخر همان شده
ای بی نظیر ساعد بوبکر پر هنر
[...]
ای تو به جاه خسرو صاحب نشان شده
در ملک شاه خسرو و صاحب قران شده
ای آفتاب سایه فکن کز ظهور تست
در سایه تو ذره صفت خور نهان شده
ای چرخ قدر خواجه که امر تو چون قدر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.