زهی بجود تو ایام مکرمت مشهور
خهی بسعی تو اعلام محمدت معمور
بهر بلاد علامات عدل تو پیدا
بهر دیار مقامات تو مشهور
ستاره قدر بلند ترا شده بنده
زمانه صدر بزرگ ترا شده مأمور
ببارگاه تو درصف بندگان قیصر
بپایگاه تو در جمع چاکران فغفور
شده متابعت تو زمانه را توقیع
شده مبایعت تو حیوة را منشور
نتیجه ای ز خلاف تو در دم کژدم
لطیفه ای ز وفاق تو در دم زنبور
فضایل تو بر اکرام طالبان موقوف
شمایل تو بر انعام سایلان مقصور
همه نهاد تو مجد و بمجد نامعجب
همه سرشت تو جاه و بجاه نامغرور
بزیر پایهٔ قدر تو ساحت جنت
بزیر سایهٔ صدر تو راحت رنجور
زدام کین تو نادیده هیچکس مخلص
زجام مهر تو ناگشته هیچکس مخمور
بحسن سعی تودر شرع صدهزار فتوح
زحد تیغ تو در شرک صدهزار فتور
چو باحسام شود دست سروران موصول
چو از نیام شود تیغ سرکشان مهجور
زخون کشته شود عرصهٔ زمین غرقه
زگرد تیره شود چهرهٔ فلک مستور
سر سروران گردد تهی ز هوش و خرد
دل دلیران ماند جدا ز لهو و سرور
زباد کینه چراغ رجا شود کشته
ز تف حمله مزاج هوا شود محرور
دریده رمح تو دلها چو قرطهٔ لاله
گسسته تیغ تو سرها چو خوشهٔ انگور
حسام تو کند آن لحظه بر زمین پیدا
زشخص کشته جبال وزخون کشته بحور
گرفته فایدهٔ فتح تو زمین و زمان
نهاده مایدهٔ تیغ تو وحوش و طیور
زهی بجود تو آسایش صغار و کبار
زهی بجاه تو آرایش سنین و شهور
تویی که هست جناب تو سجده گاه ملوک
تویی که هست رکاب تو بوسه جای صدور
هوای تو شده سرمایهٔ وضیع و شریف
ثنای تو شده پیرایهٔ اناث و ذکور
منم ،که صیت من از خدمت تو شد شایع
منم ،که نام من ازمدحت تو شد مذکور
شدم بسعی تو مقبول منتظم احوال
شدم بفیض عطای تو مستقیم امور
همه هوای تو جویم بشدت و برخا
همه دعای تو گویم بغیبت و بحضور
خدایگانا، گفتند حاسدان بغرض
که: شد هوای دل من ز خدمت تو نفور
بحق صانع هفت آسمان وهفت زمین
که نیست عقل در انکار صنع او معذور
بقدر دعوت مسموع و قبهٔ مرفوع
بجاه آیت مسطور و خانهٔ معمور
باعتقاد سؤالات عیسی اندر مهد
باختصاص مناجات موسی اندر طور
باشک دیدهٔ یعقوب در غم یوسف
بصدق سجدهٔ داود در شب دیجور
بنفس پاک شهیدان اهل بیت نبی
که در خزاین قدسند و در حدایق نور
بموقف عرفات و بجمع عرصات
بحشر و نشر و بقا و لقا و حور و قصور
برزق واهب رزق و بجان قابض جان
بوحی حامل وحی و بصور نافح صور
بساکنان صوامع، بطالبان علوم
بوافقان مناسک بحافظان نفور
بعرش و کرسی و حوض و صراط و لوح و قلم
بحشر و نشر و بقا و لقا و حور و قصور
بجان آنکه شود خلق را شفیع بهشت
بذات آنکه را دهد بنده را شراب طهور
بقدس و کعبه و جودی و یثرب و عرفات
بصورة انجیل و بحرفهای زبور
بعدل تو ،که ازو گشت ظالمی منسوخ
بقضل تو ، که ازو هست نیستی مقهور
که تا نیاید نزدیکم اضطرار فنا
زصدر تو نشوم، جز باختیار تو ،دور
همیشه تا قلم روزگار خوبان را
کشد ز مشک رقم بر صحیفهٔ کافور
ز لطف و عنف تو بادا نهاد راحت و رنج
ز قهر و کین تو بادا اساس شیون و سور
خجسته خاک جناب تو قبلهٔ آفاق
ستوده صدر رفیع تو کعبهٔ جمهور



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این سوگندنامه به مدح اتسز و فضایل او میپردازد و او را محوری برای عدالت و مکرمت میداند. او به ویژگیهای بارز اتسز اشاره میکند که در سرتاسر دیار بهعنوان نمونهای از مقام و اعتبار شناخته شده است. در این شعر، اتسز بهعنوان منبع آرامش و آسایش برای همه، چه کوچک و چه بزرگ، معرفی میشود و کلام شاعر بر نیکوییها و بلندیهای مقام او تأکید میکند. شاعر همچنین خود را بخشی از این مدح و ثنا میداند و بر اثرات مثبت و برکات شخصیت اتسز تأکید میکند. در انتها به دعا و نیکخواهی بهسوی او میپردازد و جایگاه بلند او را در ساختار جامعه و امور دینی به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: آفرین بر تو که روزگارِ بزرگواری و کرم به بخشش تو نامآور شده و نشانهها و پرچمهای ستایش و نیکنامی به کوشش تو آباد و برپا مانده است.
هوش مصنوعی: در هر سرزمینی نشانههای دادگری تو آشکار است و در هر دیاری مقامها و کارهای بزرگ تو زبانزد است.
هوش مصنوعی: ستارگان بندهٔ مقام بلند تو شدهاند و روزگار فرمانبر جایگاه بزرگ تو گشته است.
هوش مصنوعی: در بارگاه تو قیصر روم در صف بندگان ایستاده و در درگاه تو فغفور چین در جمع خدمتگزاران است.
هوش مصنوعی: پیروی از تو برای روزگار همچون فرمان و امضای رسمی شده و بیعت با تو برای زندگی همچون فرماننامه و سند است؛ یعنی زمانه و زندگی به اطاعت تو اعتبار مییابند.
هوش مصنوعی: زهرِ نیش کژدم نتیجهٔ اندکی از دشمنی با توست و شیرینیِ عسلِ زنبور نشانهٔ لطیفی از دوستی و همراهی با تو؛ مخالفت تو تلخی و زهر میآورد و موافقت تو شیرینی.
هوش مصنوعی: فضیلتهای تو وقفِ گرامی داشتن جویندگان است و خوی و منش تو تنها به بخشیدن به خواهندگان اختصاص دارد.
هوش مصنوعی: سراسر وجود تو بزرگواری است و با این همه به بزرگی خود نمینازی؛ سرشتت همه شکوه و مقام است اما به جاه خود فریفته و مغرور نیستی.
هوش مصنوعی: گسترهٔ بهشت در زیر پایهٔ قدر و منزلت توست و آسایش رنجدیدگان در سایهٔ بارگاه تو فراهم است.
هوش مصنوعی: هیچکس از دام کینهٔ تو راه رهایی ندیده و هیچکس نیست که از جام مهر تو سرمست نشده باشد.
هوش مصنوعی: به کوشش نیک تو دین صدهزار پیروزی یافته و از تیزی شمشیر تو شرک و کفر صدهزار سستی و شکست دیده است.
هوش مصنوعی: هنگامی که دست سرداران به شمشیر میرسد و شمشیر جنگاوران از نیام بیرون کشیده میشود، یعنی در هنگامهٔ جنگ:
هوش مصنوعی: میدان زمین از خون کشتگان غرقه میشود و چهرهٔ آسمان از گرد و غبار تیره پوشیده میگردد.
هوش مصنوعی: سرِ سرداران از هوش و خرد خالی میشود و دلِ دلاوران از شادی و سرگرمی دور میماند.
هوش مصنوعی: از باد کینه چراغ امید خاموش میشود و از گرمای یورش، طبع هوا سوزان و داغ میگردد.
هوش مصنوعی: در آن هنگام نیزهٔ تو دلها را مانند جامهٔ سرخ لاله دریده و شمشیرت سرها را چون خوشهٔ انگور از تن جدا کرده است.
هوش مصنوعی: در آن لحظه شمشیر تو بر زمین از پیکر کشتگان کوهها و از خونشان دریاها پدید میآورد.
هوش مصنوعی: زمین و زمان از پیروزی تو بهره بردهاند و جانوران وحشی و پرندگان بر سفرهای که شمشیر تو از کشتگان گسترده نشستهاند.
هوش مصنوعی: آفرین بر تو که بخششت مایهٔ آسایش کوچک و بزرگ است و جاه و مقامت زینت سالها و ماههاست.
هوش مصنوعی: تو کسی هستی که درگاهت سجدهگاه پادشاهان است و رکابت جایی است که بزرگان و صدرنشینان بر آن بوسه میزنند.
هوش مصنوعی: دوستی و هواخواهی تو سرمایهٔ مردم فرودست و بزرگزاده شده و ستایش تو زیور زنان و مردان گشته است.
هوش مصنوعی: من همان کسی هستم که آوازهام به سبب خدمت به تو در همه جا پراکنده شد و نامم به خاطر ستایش تو بر زبانها افتاد.
هوش مصنوعی: با کوشش و عنایت تو پذیرفتهٔ مردم شدم و کارم سامان گرفت، و از فیض بخشش تو امورم راست و استوار شد.
هوش مصنوعی: در سختی و آسایش، همواره خشنودی و دوستی تو را میجویم و در غیاب و حضور تو همیشه برایت دعا میکنم.
هوش مصنوعی: ای پادشاه، حسودان از روی غرضورزی گفتهاند که دل من از خدمت تو بیزار و رویگردان شده است.
هوش مصنوعی: سوگند به حق آفرینندهٔ هفت آسمان و هفت زمین، که خرد در انکار آفرینش او هیچ عذری ندارد.
هوش مصنوعی: سوگند به ارج دعای پذیرفتهشده و گنبد برافراشتهٔ آسمان، و به منزلت آیات نوشتهشدهٔ قرآن و بیتالمعمور.
هوش مصنوعی: سوگند به ایمانی که در سخن گفتن عیسی در گهواره بود و به راز و نیاز ویژهٔ موسی در کوه طور.
هوش مصنوعی: سوگند به اشک چشم یعقوب در اندوه یوسف و به سجدهٔ صادقانهٔ داوود در شب تاریک.
هوش مصنوعی: سوگند به جان پاک شهیدان خاندان پیامبر که در گنجینههای قدسی و باغهای نور جای دارند.
هوش مصنوعی: سوگند به جایگاه ایستادن در عرفات و به گردآمدن مردم در صحرای قیامت، و به حشر و برانگیختن و جاودانگی و دیدار خدا و حوریان و کاخهای بهشت.
هوش مصنوعی: سوگند به روزی خداوند روزیدهنده و به جان فرشتهٔ مرگ که جان میستاند، و به وحی جبرئیل که آورندهٔ وحی است و به صور اسرافیل که در آن میدمد.
هوش مصنوعی: سوگند به گوشهنشینان صومعهها و جویندگان دانش، و به حاجیانی که در مناسک حج ایستادهاند و به نگهبانان مرزها.
هوش مصنوعی: سوگند به عرش و کرسی و حوض کوثر و پل صراط و لوح و قلم، و به حشر و برانگیختن و جاودانگی و دیدار خدا و حوریان و کاخهای بهشت (مصراع دوم تکرار بیت سیام است).
هوش مصنوعی: سوگند به جان پیامبر که در بهشت شفیع مردم میشود و به ذات خداوندی که به بنده شراب پاک بهشتی مینوشاند.
هوش مصنوعی: سوگند به بیتالمقدس و کعبه و کوه جودی و مدینه و عرفات، و به متن انجیل و حروف زبور.
هوش مصنوعی: و سوگند به دادگری تو که ستم را از میان برد و به بخشش تو که تهیدستی و نداری را شکست داده است.
هوش مصنوعی: سوگند میخورم که تا مرگ ناگزیر به سراغم نیاید، جز به خواست خود تو از درگاهت دور نمیشوم.
هوش مصنوعی: تا همیشه که قلم روزگار بر چهرهٔ سپید زیبارویان، خط و موی سیاه چون مشک مینگارد،
هوش مصنوعی: آسایش مردم از مهربانی تو و رنجشان از درشتی تو باشد، و بنیاد سوگ و شادی جهان از خشم و دشمنی و لطف تو برخیزد.
هوش مصنوعی: خاک فرخندهٔ درگاهت قبلهٔ همهٔ جهان باشد و جایگاه بلند و ستودهات کعبهٔ همهٔ مردم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به دور عدل تو در زیر چرخ مینایی
چنان گریخت ز دهر دو رنگ، رنگ فتور
که باز شانه کند همچو باد سنبل را
به نیش چنگل خون ریز تارک عُصفور
دلم همی نشود بر فراق یار صبور
همی بخواهد پرسیدن و سلام از دور
اگر فراق بخواهد دل من از پس وصل
ملامتش نکنم بلکه دارمش معذور
ز کام و آرزوی خویش گم شدهست دلم
[...]
گل شکفته نماند مگر بصورت حور
خروش رعد نماند مگر بنفخه صور
رسید عید و من از روی حور دلبر دور
چگونه باشم بی روی آن بهشتی حور
مرا که گوید کای دوست عید فرّخ باد
نگار من بهلهاوور و من به نیشابور
ره دراز و غریبی و فرقت جانان
[...]
جهان سرای غرورست، نی سرای سرور
طمع مدار سرور اندرین سرای غرور
بعاقبت بحسام هوان شود مجروح
دلی که او بحطام جهان شود مسرور
فساد دین همه از جمع خواسته است و ترا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.