تاختن آورد بر بتان ختن ریش
باز نگردد بمکر و حیلت و فن ریش
بر دل خوبان اینزمانه بیکبار
کرد گشاده در بلا و محن ریش
وای و دریغا که خیر خیر سپه کرد
عارض آن ماهروی سیم ذقن ریش
آوخ و درد او حسرتا که برآورد
گرد ز فرق بتان چین و شکن ریش
دلبر من ریش را برابر من کرد
آوخ ازین دلبر و برابر من ریش
بوسه گهی کاندر او حلاوت جان بود
راست بزد چون خلیده نی، بسمن ریش
چه نخ دوست را ز زلف رسن بود
چاه شد انباشته، چو گشت رسن ریش
دار حسن گشت یار من بدرازی
چون رسن آویخته ز دار حسن ریش
تنگدلم، کان نگار تنگ دهن را
تنگ در آمد بگرد تنگ دهن، ریش
کشن پر از نیشکر برآمد و بگرفت
جای بر آن شکرین عقیق، یمن ریش
گرد بناگوش آن نگارین بگرفت
جای شکن گیر زلفق توبه شکن ریش
پیش شمن شانه آن صنم زدی از زلف
زد بدل زلف شانه پیش شمن ریش
بتکده عشق را و تن رخ او بود
بت نپرسند شمن چو گشت و تن ریش
ای پدر از درد ریش کندن فرزند
جامه درو خاک پاش بر سرو کن ریش
جان پدر رحم کن بجان پدر بر
سست بیکبارگی فرو مفکن ریش
من صفت ریش تو چه دانم کردن
ای همه تن ریش و باز ای همه تن ریش
ای چو خران . . . ر خورده، ریش فرومان
تا چو دم گاو درکشی بدهن ریش
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این اثر به توصیف عشق و احساسات عمیق شاعر نسبت به محبوبش میپردازد. شاعر از زشتی بتان و سختیهای زمانه سخن میگوید و از درد و حسرتی که به خاطر دوری از معشوقش احساس میکند، ناله میزند. او به زیباییهای محبوبش اشاره میکند و از کلمات استعاری برای توصیف زلف و چهرهاش بهره میگیرد. شاعر همچنین از نیشدار بودن عشق و دشواریهای آن سخن به میان میآورد و در نهایت به دعا و درخواست برای رحمت میپردازد. این شعر در واقع تصویری غمگین و عاشقانه از عشق و رنج ناشی از آن را به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: تاختن به بتهای ختن و بازگشت نکردن با مکر و حیله و فنون، به این معنی است که در برابر چالشها و مشکلات، باید با شجاعت و صداقت برخورد کرد و هرگز به ترفندها و فریبها روی نیاورد.
هوش مصنوعی: دلهای نیکان این روزگار، به یکباره دچار مشکلات و مصیبتهای فراوانی شدهاند.
هوش مصنوعی: آه که چه خوب است دیدن آن چهره زیبا که درخشش او به مانند نقره و زیباییاش دلها را تسخیر میکند.
هوش مصنوعی: او با آه و درد، حسرت میخورد که چگونه موی بلند و تابدار بتهای چینی را به جلای خود بر سر مینهد.
هوش مصنوعی: محبوب من مویی را که در چهرهاش بود به من نشان داد، ای کاش این محبوب و آن مو در برابر من نبود.
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و لذت بوسه اشاره دارد. بوسهای که میتواند روح را سیراب کند و تجربهای شیرین و دلنشین را به همراه داشته باشد. در واقع، شاعر در اینجا به این نکته پرداخته که اگر بوسهای با عشق و علاقه واقعی صورت گیرد، میتواند به معنای عمیقتری از شیرینی و جذابیت بین دلدادگان بدل شود.
هوش مصنوعی: دوست را به زلفش مانند دومی لنگر زدهایم و حالا با انباشت احساسات در دل، این زلف به چاهی پر از دیگر مشکلات تبدیل شده است. وقتی این زلف شل و ضعیف میشود، همه چیز باز میگردد و دشواریها خود را نمایان میکنند.
هوش مصنوعی: دوست من شبیه به دار حسن شده است، به طوری که چون رشتهای بلند از این دار آویزان شده است.
هوش مصنوعی: دل من تنگ است، چون معشوقی که دهانش کوچک است، برایم تنگی ایجاد کرده است. در این تنگنای دلخواه، به گرد این تنگنای احساس، ریش نیز به یادگار مانده است.
هوش مصنوعی: نهر پر از نیشکر جاری شد و جایگزین آن عقیق شیرین یمنی شد.
هوش مصنوعی: موهای زیبا و فر زنی که صورتش را زینت بخشیده، جای مناسبی برای گرفتن و بوسیدن دارد و زلفهای او که همچون توبهشکن است، زیبایی خاصی به چهرهاش بخشیدهاند.
هوش مصنوعی: چشم به راه معشوق نشستهای و در حالی که او را مینگری، چنان غرق در زیبایی او شدهای که گویی شانهاش را به جای موهایش میگویی و زلفش را به ریشش نسبت میدهی. زیبایی او به قدری تو را در خود غرق کرده که به سادگی نمیتوانی واقعیت را تشخیص دهی.
هوش مصنوعی: در شرابخانه عشق، معشوق چهرهاش همچون بت است و نباید از او سوالی کرد، چون وقتی به او دست یابیم، همه چیز دیگر بیاهمیت میشود.
هوش مصنوعی: ای پدر، به خاطر درد و رنجی که فرزندت به تو میدهد، لباس خود را دریده و بر سرت خاک بپاش.
هوش مصنوعی: ای کاش به خاطر پدر، بر این دل سست و بیقرار رحم کنی و یکباره آن را نمیشکنی.
هوش مصنوعی: من چگونه میتوانم دربارهی ریش تو صحبت کنم، ای کسی که خودت تمامت ریش است؟ و ای کسی که دوباره تمامت ریش است.
هوش مصنوعی: این بیت به تمسخر افرادی اشاره میکند که درک صحیحی از امور ندارند و به طرز بیپردهای به ایراد گرفتن مشغولند. به نوعی، افراد را تشبیه کرده که مانند خرها به مسائلی بیمعنی میپردازند و به آنها توصیه میشود که از کارهای بیفایده دست بردارند و بهتر است که در رفتار و گفتار خود دقت بیشتری داشته باشند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.