ای چشم خمارین، تو و افسانهٔ نازت
وی زلف کمندین، من و شبهای درازت
شبها منم و چشمک محزون ثریا
با اشک غم و زمزمهٔ راز و نیازت
خود کیستی ای نغمهنوازندهٔ بیسیم
امشب به جگر میخورَدَم زخمهٔ سازت
بازآمدی ای شمع که با جمع نسازی
بنشین و به پروانه بده سوز و گدازت
سر کن به شب و نالهٔ شبگیر من ای دل
تا شبرو عشقیم نشیب است و فرازت
خوانند نمازم من اگر قبله ندانم
ای کعبهٔ دلها که بخوانم به نمازت
گنجینهٔ رازیست به هر مویت و زان موی
هر چنبره ماریست به گنجینهٔ رازت
ای سیب بهشتی به لب و گونهٔ گلگون
داغ است دلِ لاله که دیوی زده گازت
در خویش زنیم آتش و خلقی به سر آریم
باشد که ببینیم بدین شعبده بازت
صد دشت و دمن صاف و تراز آمد و یک بار
ای جادهٔ انصاف ندیدیم ترازت
شهری به تو یار است و غریب این همه محروم
ای شاه بنازم دل درویشنوازت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق در این غزل از شبهای دراز هجران و بیداری با ستارگان شکوه میکند و معشوق را به شمعی بیوفا، کعبهٔ دلها و سیب بهشتی که دیوی آن را گاز زده تشبیه میکند. او از اینکه دیگران به معشوق دست یافتهاند و خودش محروم مانده مینالد و حتی حاضر است خود را آتش بزند تا یک بار دیگر او را ببیند. در پایان از بیانصافی معشوق گله میکند و با طعنه، دل «درویشنواز» او را میستاید که با همه یار است جز با این غریب. در این بیت پایانی، نام شهریار نیز با ایهام آمده است.
هوش مصنوعی: ای چشم خمارآلود، تو با داستان ناز و کرشمهات سرگرمی و ای زلف کمندمانند، سهم من شبهای دراز و سیاه همچون توست. یعنی معشوق ناز میکند و عاشق شبهای طولانی هجران را میگذراند.
هوش مصنوعی: شبها تنها همدم من چشمک غمگین ستارهٔ ثریاست. با اشک غم، پنهانی با تو راز و نیاز میکنم و زمزمهات را بر لب دارم.
هوش مصنوعی: ای که بیسیم و از دور آهنگ مینوازی، تو کیستی؟ امشب ضربهٔ مضراب سازت بر جگر من مینشیند. «بیسیم» میتواند هم سازِ بیتار باشد و هم آوازی که از دستگاه بیسیم (رادیو) شنیده میشود.
هوش مصنوعی: ای شمعی که با جمع سازگار نیستی و از جمع میگریزی، دوباره آمدی. پس بنشین و سوز و گداز خود را به پروانهٔ عاشق ببخش.
هوش مصنوعی: ای دل، شب را با نالهٔ سحرگاهی من به سر ببر. ما شبروان راه عشقیم و تا در این راهیم، فراز و نشیب در پیش داری.
هوش مصنوعی: مرا به نماز فرامیخوانند، حال آنکه من قبله را نمیشناسم. ای کعبهٔ دلها، تو قبلهٔ منی تا در نماز تو را بخوانم و به سوی تو رو کنم.
هوش مصنوعی: در هر تار موی تو گنجینهای از راز نهفته است و هر حلقهٔ آن مو، ماری است که بر گنج رازت نگهبانی میکند. اشاره به این باور کهن است که مار نگهبان گنج است.
هوش مصنوعی: ای که لب و گونهٔ گلگونت مانند سیب بهشتی است، دل لاله داغدار است از اینکه دیوی تو را گاز زده است. یعنی ناکسی به وصال تو رسیده و این مایهٔ حسرت و داغ دل است.
هوش مصنوعی: خود را آتش میزنیم و مردم را گرد خود جمع میکنیم، به این امید که با این ترفند و نمایش، تو را دوباره ببینیم.
هوش مصنوعی: صدها دشت و صحرا هموار و یکدست شد، اما ای جادهٔ انصاف، تو را حتی یک بار هموار ندیدیم. «تراز» به دو معنای همواری و برابری و عدالت به کار رفته است.
هوش مصنوعی: شهری با تو یار و همدم است و این غریب چنین محروم مانده. ای شاه، آفرین بر دل درویشنوازت! این سخن طعنهآمیز است و «شهری به تو یار است» به تخلص شاعر، شهریار، نیز اشاره دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
دل برده زمن دلبرکا! غمزه و نازت
بربوده زکف صبر و توان، زلف درازت
بگرفت دلم را خم گیسوی کمندت
بگداخت تنم را غم فولاد گدازت
بازآی که از رفتن تو جان ز تنم رفت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.