چون بر آمد از دل جام آفتاب
نزد ما هر دو یکی شد برف و آب
مجمع البحرین جامست و شراب
این شراب و جام آبست و حباب
جام می بردست می گردم به ذوق
در خرابات مغان مست و خراب
کس نبیند از هزاران زهد و علم
آنچه من دیدم ز یک جام شراب
لوح محفوظ است ما را در نظر
خود که دارد این چنین ام الکتاب
اصل گُل آب است و فرع آب گل
اصل و فرعش دوست دارم چون گلاب
چون نیم هشیار بگذر از سرم
چون ندارم عقل بگذار احتساب
غرق دریائی و تشنه ای عجب
بر سر آبی و پنداری سراب
باده می نوشم مدام از جام عشق
در حضور سید خود بی حساب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزلی عارفانه با تصویرهای جام و شراب و میخانه است. شاعر از تجربهٔ وحدت میگوید: جام و شراب مانند آب و حباب یکیاند و برف و آب در برابر آفتاب حقیقت یکی میشوند. او معرفتِ حاصل از یک جام عشق را برتر از زهد و علم میداند و از محتسب میخواهد مست بیعقل را بازخواست نکند. همچنین غافلی را که غرق دریاست و خود را تشنه میپندارد ملامت میکند.
هوش مصنوعی: وقتی خورشید از دل جام برآمد (یعنی نور حقیقت در جام آشکار شد)، در نظر ما برف و آب یکی شد؛ یعنی کثرت ظاهری به وحدت بازگشت، چنانکه برف در برابر آفتاب آب میشود.
هوش مصنوعی: جام و شراب محل پیوستن دو دریاست. این شراب و جام مانند آب و حباباند: در ظاهر دو چیزند و در حقیقت یکی.
هوش مصنوعی: جام می در دست، با شور و ذوق، مست و از خود رها در میخانهٔ پیر مغان میگردم.
هوش مصنوعی: آنچه من از یک جام شراب عشق دیدم، کسی با هزاران زهد و دانش نمیبیند؛ یعنی معرفت ذوقی برتر از زهد و علم ظاهری است.
هوش مصنوعی: لوح محفوظ پیش چشم ماست. چه کسی جز ما چنین امالکتابی، یعنی اصل همهٔ کتابها و دانستهها، دارد؟ مراد آگاهی عارف از حقیقت اشیاست.
هوش مصنوعی: اصل گل آب است و آن آب فرع گل است. من مانند گلاب، که هم از گل است و هم آب، هم اصل و هم فرع را دوست دارم؛ یعنی هم حقیقت را دوست دارم و هم مظاهرش را.
هوش مصنوعی: چون هشیار نیستم از من درگذر، و چون عقل ندارم از بازخواست و حسبهگری دست بردار. خطاب به محتسب است.
هوش مصنوعی: شگفتا که غرق دریایی و باز تشنهای! بر سر آب ایستادهای و آن را سراب میپنداری. یعنی انسان در دل حقیقت است و از آن غافل است.
هوش مصنوعی: پیوسته و بیاندازه از جام عشق باده مینوشم، آن هم در حضور سید و سرور خود. «سید» میتواند اشاره به خود شاعر نیز باشد که سید بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
دوستان! وقت عصیرست و کباب
راه را گرد نشاندهست سحاب
سوی رز باید رفتن به صبوح
خویشتن کردن مستان و خراب
نیمجوشیده عصیر از سر خم
[...]
میزبان کرد مرا دوش بتم
آن گرانمایه تر از در خوشاب
مجلسی داشتم آراسته خوب
از گل و نرگس و سیم و می ناب
چشم او نرگس و رخسارش گل
[...]
ای جوادی که بتو بحر و سحاب
ننویسند بجز بنده خطاب
آن کریمی تو که از غایت جود
از ستاننده ترا بیش شتاب
هر سؤالی که ز تو شاید کرد
[...]
شب آدینه و من مست و خراب
عاشقی در دل و در دست شراب
پیش من شمع و من از عشق چو شمع
رنج او ز آتش و رنج من از آب
صحبت من همه با عشق و نبید
[...]
روز عیدست بده جام شراب
وقت کارست ، چه داری؟ دریاب
مغزم از بانگ دهل کوفته شد
مرهمش نالۀ چنگست و رباب
مدّتی شد که دهان بربستم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.