ربی و ربک‌الله، ای ماه! تو چه ماهی
کافزون شوی ولیکن هرگز چنو نکاهی
مه نیستی که مهری زیرا که هست مه را
گاه از برونْش زردی، گاه از درون سیاهی
با مایهٔ جمالت ناید ز مهر شمعی
در سایهٔ سلیمان ناید ز دیو شاهی
آن جا که قدت آید ناید ز سرو سروی
آن جا که خدت آید ناید ز ماه ماهی
از جزع عقل، عقلی وز لعل شمع، شمعی
از خنده جانِ جانی وز غمزه جاهِ جاهی
هر روز صبح صادق از غیرت جمالت
بر خود همی بدرَد پیراهن پگاهی
گَرد سم سمندت بر گلشن سمایی
در زلف جعد حوران مُشکی‌ست جایگاهی
حقا و ثم حقا آن گه که بزم سازی
روح‌الامین نوازد در مجلست ملاهی
خوش‌خوتر از تو خویی روح‌القدس ندیدست
از قایل الاهی تا قابل گیاهی
آویختی به عمدا از بهر بند دل‌ها
زنجیر بی‌گناهان از جای بی‌گناهی
در جنب آبرویت آدم که بود؟ خاکی
با قدر قد و مویت یوسف که بود چاهی
فراش خاک کویت پاکان آسمانی
قلاش آبرویت پیران خانقاهی
در تاب‌های زلفت بنگر به خط ابرو
ترغیب اگر ندیدی در صورت مناهی
عقلم همی نداند تفسیر خطت آری
نامحرمی چه داند شرح خط الاهی؟
در ملکِ خوب‌رویی بس نادری ولیکن
نادرتر آن که داری ملکی به بی‌کلاهی
با خنده و کرشمه آن جا که روی آری
هم ماه و هم سپهری هم شاه و هم سپاهی
آهم شکست در بر ز آن دم که دید چشمم
آن حسن بی‌تباهی وآن لطف بی‌تناهی
زآن آه بر نیارد زیرا که هست پنهان
آه از درون جانش تو در میان آهی
در جل کشید جان را در خدمتت سنایی
خواهی کنون بر آن را خواه آن زمان که خواهی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف زیبایی و جاذبه‌های معشوق می‌پردازد و او را همچون ماهی می‌داند که با جمال خویش، دل‌ها را مسحور می‌کند. او از ویژگی‌های خاص معشوق می‌گوید و تأکید می‌کند که هیچ چیز نمی‌تواند به پای زیبایی و شکوه او برسد. شاعر در میانه شعر به بازی و عشق اشاره می‌کند و می‌گوید که او نزد روح القدس نیز محترم است و جذابیتش بی‌نظیر است. در نهایت، او از تصویری از معشوق و راز درونی‌اش یاد می‌کند و ابراز می‌کند که عشقش به او عمیق و پنهان است و دلش در خدمت اوست.
هوش مصنوعی: ای ماه! تو همانند خداوندی و برای من همچنان محبوبی. با این حال، هرگز نمی‌توانی به من نزدیک شوی و به حال من نگاهی بیندازی.
هوش مصنوعی: تو که به زیبایی و روشنی مثل ماه نیستی، چرا که ماه گاهی به خاطر نورش زرد و گاهی به خاطر درونش سیاه به نظر می‌آید.
هوش مصنوعی: با زیبایی و جذبهٔ تو، هیچ شمعی نمی‌تواند به اندازهٔ مهر و محبت باشد و در سایهٔ سلیمان، هیچ چیزی به قدرت دیو شاهی نمی‌رسد.
هوش مصنوعی: در جایی که قامت تو وجود دارد، هیچ درخت سرو و درختی نمی‌تواند خود را نشان دهد و آنجا که صورت تو نمایان است، هیچ ماهی نمی‌تواند زیبایی خود را به نمایش بگذارد.
هوش مصنوعی: از ترس و نگرانی عقل، عقل و از زیبایی لعل (که به معنی شمع هم هست) شمعی روشن می‌شود. از خنده جانِ محبوب، جانم شاداب و خوشحال می‌شود و از نگاه و غمزه (نرمی و فریبندگی) مقام و جاه زیبایی، برتر می‌شوم.
هوش مصنوعی: هر روز صبح هنگام، به خاطر زیبایی تو، پیراهن صبحگاهی‌ام را به خود آزار می‌زنم و آن را به سوی خود می‌کشم.
هوش مصنوعی: غبار سم اسب تو بر گلشن آسمانی است و در زلف‌های فرشتگان حوری، جایی برای خوشبو بودن وجود دارد.
هوش مصنوعی: واقعاً و به‌راستی، زمانی که در مجالس تو جشن و شادمانی برپا شود، روح‌الامین (فرشته‌ای که وحی را می‌آورد) در آن مجالس نواهایی دل‌نواز و زیبا ایجاد می‌کند.
هوش مصنوعی: هیچ خویی برتر و خوشبوتر از خوی تو نیست، زیرا روح‌القدس و فرشتگان نمی‌توانند خوی برتر از تو را بیابند؛ حتی خداوند نیز به افرادی چون تو توجه دارد، در حالی که نسبت به گیاهان و مخلوقات بی‌جان بی‌تفاوت است.
هوش مصنوعی: تو عمداً زنجیر بی‌گناهان را به دل‌ها آویختی، در حالی که باید از سر گناه دور می‌بودند و در جایگاه بی‌گناهی قرار داشتند.
هوش مصنوعی: در مقابل آبروی تو، آدم (انسان) چه ارزشی دارد؟ خاکی (یعنی مردم معمولی) با قامتی به اندازه قامت و موی تو، یوسف (نبی و زیبای بزرگ) چه ارزشی دارد؟ منظور این است که زیبایی و مقام تو فراتر از همه چیز است.
هوش مصنوعی: فراش خاک کویت، یعنی کسی که در کنار خاک، یعنی محلی که تو زندگی می‌کنی، به آن افتخار می‌کند. پاکان آسمانی، یعنی افراد خوب و نیکوکار در آسمان، برای تو همانند قلاش (کسی که لباس دست‌دوم و مندرس می‌پوشد) به حساب می‌آیند و به نوعی به مقام و منزلت تو نازک‌دلی می‌کنند. در واقع، تو برای این پاکان آسمانی مانند کسیاتی بی‌ارزش به نظر می‌رسی.
هوش مصنوعی: به تاب Zur چشمانت نگاه کن و ببین که چقدر ابروهایت زیبا و خاص است. اگر در چهره من چیزی را نپسندیدی، از زیبایی‌های من غافل نباش.
هوش مصنوعی: عقل و فکر من نمی‌توانند زیبایی و معنی خط تو را توضیح دهند. کسی که بیگانه و ناآشنا با توست، چگونه می‌تواند زیبایی‌های الهی خط تو را درک کند؟
هوش مصنوعی: در سرزمین زیبایی‌ها، کسی را می‌بینی که بسیار نادر است، ولی از او نادرتر کسی است که بدون خویشتن‌داری و وقار، پادشاهی داشته باشد.
هوش مصنوعی: با خنده و ناز آنجا که روی می‌نمایی، تو هم چون ماه و هم چون آسمان زیبا هستی؛ هم مانند شاهی و هم مانند سپاهی.
هوش مصنوعی: آه من در آغوشش در هم شکست، زمانی که چشمانم آن زیبایی بی‌نقص و آن محبت بی‌پایان را دید.
هوش مصنوعی: آهی که سنایی از دل برمی‌آورد، به خاطر این است که از راز درونش پنهان است و نمی‌تواند آن را بیان کند؛ این آه در واقع تو را هم در بر می‌گیرد.
هوش مصنوعی: سنایی گفته است که جان خود را در راه خدمت به تو فدای می‌کند، تا تو هر زمان که بخواهی از او استفاده کنی.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
برخی رویتان من ای رویتان چو ماهی
وی جان بیدلان را در زلفتان پناهی
با رویتان تنی را باطل نگشت حقی
با زلفتان دلی را مشکل نماند راهی
جز رویتان که سازد جان‌های عاشقان را
[...]
نشنیده‌ام که ماهی، بر سر نَهَد کُلاهی
یا سرو با جوانان، هرگز رَوَد به راهی
سروِ بلندِ بُستان، با این همه لطافت
هر روزش از گریبان، سر بَرنَکرد ماهی
گر من سخن نگویم، در حسنِ اعتدالت
[...]
ای آفتاب خوبان وی آیت الهی
حسن تو را مسخر از ماه تا به ماهی
گر ماه را ز رویت بودی مدد نگشتی
وقت خسوف ظاهر بر روی مه سیاهی
نی خوبی شما را هرگز بود نهایت
[...]
خضر سفید شیبت چو دم زد از سیاهی
عین الحیات عالم سر زد ز حوض ماهی
برخاست رای هندو از ملک شام بنشست
سلطان نیمروزی در چین پادشاهی
آن شوخ دی براهی میرفت همچو شاهی
در پیش و پس ز جانها با او روان سپاهی
میداد داد خوبی می کرد نیز بیداد
از هر طرف برآمد فریاد داد خواهی
تا لاله داغ بر دله هم گل فتاده در گل
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.