ای ذات تو ناشده مصور
اثبات تو کرده عقل باور
اسم تو ز حد و رسم بیزار
ذات تو ز جنس و نوع برتر
محمول نه‌ای چنانکه اعراض
موضوع نه‌ای چنانکه جوهر
فعلت نه به قصد آمر خیر
قولت نه به لفظ ناهی شر
حکم تو به رقص قرص خورشید
انگیخته سایه‌های جانور
صنع تو به دور دور گردون
آمیخته رنگهای دلبر
ببریده در آشیان تقدیس
وصف تو ز جبرییل شهپر
بگشاده به شه نمای تنزیه
حسنت ز عروس عرش زیور
هم بر قدمت حدوث شاهد
هم بر ازلت ابد مجاور
ای گشته چو آفتاب تابان
در سایهٔ نور خود مستر
معشوق جهانی و نداری
یک عاشق با ساز و در خور
بنهفته به حر گنج قارون
یک در تو در دو دانه گوهر
عالم پس ازین دو گشت پیدا
آدم هم ازین دو برد کیفر
عالم چو یکی رونده دریا
سیاره سفینه طبع لنگر
آبش چو نبات و سنگ حیوان
درش چو حقیقت سخنور
غواص چه چیز؟ عقل فعال
زینسان که به بحر دین پیمبر
علت چو سیاست فرودین
از دست چو حرص خصم بی مر
آخر چه هر آنچه بود اول
مقصود چه آنچه بود بهتر
بنگر به صواب اگر نه‌ای کور
بنشو به حقیقت ار نه‌ای کر
ای باز هوات در ربوده
از دام زمانه چون کبوتر
ای پنجهٔ حرص در کشیده
ناگه چو رسن سرت به چنبر
در قشر بمانده کی توان دید
مقصود خلاصهٔ مقشر
از توبه و از گناه آدم
خود هیچ ندانی ای برادر
سربسته بگویم ار توانی
بردار به تیغ فکرتش سر
درویش کند ز راه ترتیب
نزدیکی تو به سوی داور
در خلد چگونه خورد گندم
آنجا که نبود شخص نان خور
بل گندمش آن گهٔ ببایست
کز خلد نهاد پای بر در
این جمله همه بدیده آدم
ابلیس نیامده ز مادر
در سجده نکردنش چه گویی
مجبور بدست یا مخیر
گر قادر بد خدای عاجز
ور عاجز بد خدا ستمگر
کاری که نه کار تست مسگال
راهی که نه راه تست مسپر
بیهوده مجوی آب حیوان
در ظلمت خویش چون سکندر
کن چشمه که خضر یافت آنجا
با دیو فرشته نیست همبر
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بررسی وحدانیت و صفات خداوند می‌پردازد و برتری ذات باری را بر موجودات دیگر تثبیت می‌کند. شاعر به تأکید می‌رسد که خداوند نه به جنس و نوع وابسته است و نه به دنیای مادی تعلق دارد. او با استفاده از تصاویری همچون تابش آفتاب و رنگهای دلبر، زیبایی و عظمت خداوند را به نمایش می‌گذارد. همچنین، به جایگاه انسان، آزادی اراده و گناه آدم در دیدگاه‌های مذهبی اشاره می‌کند و می‌گوید که ابلیس نیز از مادر نیامده و مباحثی چون جبر و اختیار را مطرح می‌کند. در نهایت، بینش عمیق به وجود خدا و ضرورت شناخت درست از او را بررسی می‌کند.
هوش مصنوعی: ای خداوند، وجود تو فراتر از هرگونه تصویر و شکل است، و عقل انسان فقط می‌تواند وجود تو را به صورت مجرد و عام درک کند.
هوش مصنوعی: نام تو از هر گونه حد و قید آزاد است و وجود تو فراتر از هر نوع و جنس است.
هوش مصنوعی: تو نه باید، مثل محمول‌های اعتباری و نه مثل اعراض که حالت‌ها و ویژگی‌های اشیاء هستند، و نه مانند جوهر که ماهیت اصلی یک چیز است.
هوش مصنوعی: عمل تو بر اساس اراده‌ای نیست که بخواهی خیر را فرمان دهی، و کلام تو هم به معنای نهی از شر نیست.
هوش مصنوعی: حکم تو باعث شده که شعاع‌های خورشید به‌گونه‌ای برقصند که سایه‌های حیوانات نیز تحت تأثیر آن قرار بگیرند.
هوش مصنوعی: آفرینش تو با حرکت دورانی عالم به هم آمیخته و زیبایی‌های دلربا را نمایش می‌دهد.
هوش مصنوعی: در آشیانه‌ای که به خاطر تقدس و پاکی تو ساخته شده است، جبرئیل، فرشته وحی، به خاطر وصف و ستایش تو پرواز می‌کند و از آنجا می‌گذرد.
هوش مصنوعی: زیبایی و پاکی تو، همانند زینت‌هایی است که از عرش، به معنای جایگاه بالا و بزرگ خدا، برای عروس به ارمغان آورده‌اند.
هوش مصنوعی: در وجود تو هم نشانه‌هایی از آغاز و حدوث دیده می‌شود و هم نشانه‌های ازلی و جاودانی، که دال بر نزدیکی به حقیقت ابدی است.
هوش مصنوعی: ای کسی که مانند خورشید درخشان شده‌ای و در سایهٔ نور خود سرفراز و فریبنده‌ای.
هوش مصنوعی: عاشق با وجود اینکه معشوقی جهانی و بی‌نهایت دارد، چیزی به جز ساز و دری برای نشان دادن عشقش ندارد.
هوش مصنوعی: در عین حال که گنج قارون (ثروت بی‌پایان) به طور پنهان در دشت حر (جایی در ایران) قرار دارد، تو در وجود خود دو دانه گوهر (دو ویژگی باارزش) پنهان داری.
هوش مصنوعی: عالم پس از این دو، به وجود آمد و آدم نیز از این دو (دو دانه گوهر) جزا (سرنوشت) گرفت.
هوش مصنوعی: جهان مانند دریا می‌ماند که یکسره در حرکت است و سیارات همچون کشتی‌هایی هستند که به وسیله‌ی زمین در حال نگه‌داشتن و کنترل این حرکت‌اند.
هوش مصنوعی: آب به مانند گیاه و سنگ، در درون او به حقیقت سخن می‌گوید.
هوش مصنوعی: عقل فعال، با این نوع تفکر که همچون غواص در دریا می‌ماند، به دنبال حقیقت و معانی عمیق دین پیامبر است.
هوش مصنوعی: سیاست و تدبیر اگرچه از عوامل پایین‌تر (و ضعیف‌تر) است، اما می‌تواند به دلیل حرص و طمع دشمنان، از دست برود.
هوش مصنوعی: هر چیزی که در ابتدا و به عنوان هدف اصلی وجود داشت، همان چیزی است که در نهایت برتر و مطلوب‌تر از همه به شمار می‌رود.
هوش مصنوعی: اگر درست فکر می‌کنی، نباید بی‌خبر باشی. اگر حقیقت را نمی‌شنوی، باید به آن توجه کنی و حقیقت را درک کنی.
هوش مصنوعی: ای پرنده‌ای که عاشق محبوبی هستی و درگیر محنت‌های زندگی شده‌ای، مثل کبوتر که شوق پرواز دارد، از تله‌های روزگار آزاد شده‌ای.
هوش مصنوعی: ای حرص و طمع که دستت به شدت دراز شده، ناگهان مانند بندی که سرت را در چنبر (حلقه) می‌افکند، گرفتار می‌شوی.
هوش مصنوعی: اگر فقط به ظواهر و ظاهرهای دنیوی توجه کنیم، هیچ‌گاه نمی‌توانیم حقیقت و هدف اصلی را ببینیم.
هوش مصنوعی: ای برادر، تو از توبه و گناه آدم چیزی نمی‌دانی.
هوش مصنوعی: اگر می‌توانی به‌طور مختصر و غیرمستقیم بگویم، با دقت و اندیشه بسیار، حقیقت را بشناس و آن را عملی کن.
هوش مصنوعی: درویش (که معمولاً به عنوان یک عارف یا زاهد شناخته می‌شود) باید خود را از طریق راه و نظم خاصی به سوی داور (خداوند) نزدیک کند.
هوش مصنوعی: در بهشت چگونه می‌توان گندم خورد، وقتی که آنجا کسی نیست که نان بخورد؟
هوش مصنوعی: بلند بودن گندم در بهشت، به این خاطر است که آنجا پای کسی بر در نمی‌گذاشته است.
هوش مصنوعی: این جمله که به وحدانیت خدا اشاره دارد، از زمان مادر ابلیس (شیطان) به چشم هیچ انسانی نیامده است. به عبارت دیگر، این حقیقت برای هیچ انسانی، حتی ابلیس، به وضوح دیده نشده است.
هوش مصنوعی: در مورد عدم سجده ابلیس به آدم چه می‌توان گفت؛ آیا او به خاطر اجبار نتوانست سجده کند یا اینکه انتخاب داشت و نخواست؟
هوش مصنوعی: اگر خداوند قادر بد و در عین حال عاجز باشد، به یقین این وضعیت به خدا ظلم است، چرا که نمی‌توان هم قادر باشد و هم عاجز.
هوش مصنوعی: کاری که از تو ساخته نیست، مسؤولیت آن بر عهدهٔ تو نیست و راهی که در آن قدم می‌گذاری، مسیر تو نیست و تو نباید در آن گام برداری.
هوش مصنوعی: در تاریکی وجود خود به دنبال آب حیات نگرد، مانند سکندر که با تمام تلاش‌هایش نتوانست به هدفش برسد.
هوش مصنوعی: چشمه‌ای را که خضر در آنجا پیدا کرد، به‌دست آوردن آن برای تو ممکن نیست، زیرا در اینجا دیو (نیروهای شر) وجود دارد و فرشته (نیروهای نیک) نیست که کمک کند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای ذات تو ناشده مصور
اثبات تو عقل کرده باور
همین شعر » بیت ۱
ای ذات تو ناشده مصور
اثبات تو کرده عقل باور
ای گشته جهان و خوانده دفتر
بندیش ز کار خویش بهتر
این چرخ بلند را همی بین
پر خاک و هوا و آب و آذر
یک گوهر تر و نام او بحر
[...]
آن لعبت سرو قد مه منظر
آن آفت چین و فتنه بربر
صورت نه به نوک خامه مانی
لعبت نه به نوک رنده آذر
زلفینش به بوی عنبر سارا
[...]
خمخانه خر سرای خر پیر
نه راه بری نه بار برگیر
زین لاشه لنگ و لوک پیری
از دم تا گوش مکر و تزویر
تا خر کره بودی آنِ میره
[...]
ای کرده تو بر مُلک تکبر
وی کرده فلک به تو تفاخر
ای پایه منصب رفیعت
برتر ز تصرف تفکر
از قدر تو چرخ در ترفع
[...]
ای لعل تو دستگیر شکر
وی جزع تو پایمرد عبهر
هم جزع ترا سپهر در دام
هم لعل ترا ستاره در بر
واداشته ای مه فلک را
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.