سوز و شوقِ مَلَکی بر دلت آسان نشود
تا بد و نیک جهان پیش تو یکسان نشود
هیچ دریا نکشد زورقِ پندار تو را
تا دو چشمت ز جگرمایه چو طوفان نشود
در تماشای ره عشق نیابی تو درست
تا ز نَهمَت، چمنت کوه و بیابان نشود
ای سنایی نزنی چنگ تو در پردهٔ قرب
تا به شمشیر بلا جان تو قربان نشود
سخت پِیسُست بود در طلب کوی وصال
هر کهرا مفرش او در ره حق جان نشود
هر کهرا دل بُود از شَستِ لقا راست چو تیر
خواب در دیدهٔ او جز سر پیکان نشود
تا چو بستان نشوی پِیسِپرِ خلق ز حلم
دلت از معرفت عشق چو بستان نشود
گر ز اغیار همی سود پذیرد نظرت
خیز تا شوقِ تو سرمایهٔ عصیان نشود
سستهمّت بود آن دیده هنوز از ره عشق
که برون از تکِ اندیشهٔ غولان نشود
مرد باید که درین راه چو زد گامی چند
بستهای گردد چونان که پشیمان نشود
سوز این حرف چنانش کند از شوق که گر
غرق قُلزُم شود آن سوز به نقصان نشود
مست آن راه چنان گردد کز سینهش اگر
غذی دوزخ سازی که پشیمان نشود
چون ز میدان قضا تیر بلا گشت روان
جان سپر سازد مردانه و پنهان نشود
موکب جان ستدن چون بزند لشکر شوق
او به جز بر فَرَس خاص به میدان نشود
ای خدایی که به بازار عزیزان دَرَت
نرخ جانها به جز از کفِّ تو ارزان نشود
آز بی بخش تو حقا که توانگر نشود
گبر بی یاد تو والله که مسلمان نشود
چون خردنامه نویسد ز سوی جان به دماغ
جان بنپذیرد تا نام تو عنوان نشود
من ثنا گویم خود کیست که از راه خِرد
چون بدید این کرم و عِزّ که ثناخوان نشود
آن عنایت ازلی باشد در حق خواص
ور نه هر بیهده بیفضل به دیوان نشود
گبر خواهد که بود طالب این کوی ولیک
به تکلّف هذیان آیت قرآن نشود
هفت سیاره روانند ولیک از رفتن
ماه در رفعت و در سیر چو کیوان نشود
هر کسی علم همیخواند لیکن یک تن
چون جمال الحکما بحر دُر افشان نشود
پردهٔ عصمت خواهد ز گناهان معصوم
تا سنایی گهِ طاعت سوی عصیان نشود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به توصیف دشواریهای عشق و راههای پرمخاطرهای میپردازد که عاشق باید در آن بگذرد. عشق نیازمند سوز و شوقی عمیق است که در دل نمیگذارد بد و نیک دنیا یکسان به نظر برسد. او به تلاش و کوشش در مسیر وصال اشاره میکند و بیان میکند که تنها با همت بلند و دل شجاع است که میتوان به مقصد رسید. در این راه، پشیمانی جایز نیست و هر عاشق باید با تمام وجود در پی تحقق عشق باشد. در نهایت، سنایی بر اهمیت یاد خدا و بخشش او تاکید کرده و میگوید که بدون او هیچ چیز ارزشمند نیست و عشق حقیقی تنها در سایه محبت الهی میتواند شکل بگیرد.
هوش مصنوعی: عشق و آرزوی عمیق یک فرشته بر دل تو آسان نخواهد بود، تا زمانی که خوب و بد دنیا برای تو برابر نشود و نتوانی تفاوت آنها را ببینی.
هوش مصنوعی: هیچ دریا نمیتواند کشتی خیالات تو را به سوی مقصد براند تا زمانی که چشمانت مانند طوفانی از دلنگرانیها و غمها نشود.
هوش مصنوعی: در مسیر عشق، نمیتوانی به طور دقیق و درست ببینی، زیرا تا زمانی که شور و شوق تو برانگیخته نشود، نمیتوانی به بلندیهای کوه یا وسعت بیابان دست یابی.
هوش مصنوعی: ای سنایی، نباید به چنگ زدن در پردهٔ قرب (نزدیکی به معشوق) بپردازی، چون تنها با تحمل مشکلات و بلاها میتوان به قرب و وصال رسید و جان تو قربانی عشق نخواهد شد.
هوش مصنوعی: هر کسی که در جستجوی عشق حق است، به سختی و دشواری میافتد، و اگر نیازی به سفر و تلاش نداشته باشد، به حقیقت وصال دست نخواهد یافت.
هوش مصنوعی: هر کس که دلش شوق دیدار را حس کند، در واقع مانند تیر خواب دیدهاش فقط سر پیکان را میبیند و از دوری عشق و لقا به شدت رنج میکشد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که مانند بستان (باغ) به زیباییهای معنوی نپردازی، نسبت به مردم و خلقت با بردباری و شکیبایی رفتار کن؛ زیرا اگر عشق را درک نکرده باشی، دلت در معرض آزار و بیحرمتی قرار خواهد گرفت.
هوش مصنوعی: اگر از دیگران بهرهمند شوی و به آنها چشم بدوزی، بلند شو و از آنان دوری کن تا شوق و عشق تو باعث سرکشی و نافرمانیات نشود.
هوش مصنوعی: چشمودل بیدار و قوی نیست که در مسیر عشق پا بگذارد، زیرا هنوز از افکار و خیالات ترسناک و بزرگ فاصله نگرفته است.
هوش مصنوعی: انسان باید در این مسیر عشق گامهایی محکم بردارد تا به مرحلهای برسد که از انتخاب خود پشیمان نشود و به عقب بازنگردد.
هوش مصنوعی: سوز و شوقی که از این حرف در دل او ایجاد میشود، آنقدر قوی است که حتی اگر در دریا غرق شود، باز هم از شدت آن کمتر نخواهد شد.
هوش مصنوعی: عاشق وقتی به جایگاه مستی و شوق میرسد، چنان به عشق خود متوجه میشود که حتی اگر عذاب و سختیای مانند آتش دوزخ برای او فراهم شود، هرگز از عشق خود پشیمان نخواهد شد.
هوش مصنوعی: وقتی تیر بلا از میدان سرنوشت به سوی او پرتاب میشود، او بهطور شجاعانه جانش را مانند سپر در برابر آن قرار میدهد و از خود محافظت نمیکند.
هوش مصنوعی: وقتی لشکر شوق معشوق به میدان میآید و جان را میگیرد، این کار فقط با سوار شدن بر اسب خاصی ممکن است، و به همین خاطر، هیچ کس دیگری نمیتواند در این میدان وارد شود.
هوش مصنوعی: ای خدایی که در بازار محبوبان، فقط تو هستی که میتوانی جانها را با ارزش و گران قیمت خرید و فروش کنی و هیچکس نمیتواند بدون تو به این ارزش واقعی دست یابد.
هوش مصنوعی: کسی که بدون بخشش تو آزمایش شود، هرگز غنی نمیشود و کسی که یاد تو را فراموش کند، هرگز مسلمان نخواهد شد و به حقیقت ایمان نخواهد آورد.
هوش مصنوعی: وقتی عقل در مقام نوشتن میآید، روح و فکر به آن توجه نمیکنند تا نام تو در متن ذکر شود.
هوش مصنوعی: من ستایش میکنم، اما او کیست که با عقل خود، وقتی چنین بزرگواری و سربلندی را ببیند، نتواند ستایش نکند؟
هوش مصنوعی: این عنایت و لطفی که از سوی خداوند به برخی افراد خاص داده میشود، به صورت طبیعی و ازلی است، در غیر این صورت هیچ شخص بیفضلی به مقام بلند و دیوان بزرگ نخواهد رسید.
هوش مصنوعی: گبر (زرتشتی) خواهان این کوی (عشق و معرفت) است، اما نمیتواند به زبان آورد که فقط با تصنّع و ریا نمیتوان آیات قرآن را درک کرد.
هوش مصنوعی: هفت سیاره در حرکت هستند، اما عدم حضور ماه در بلندی و حرکتش باعث نمیشود که مانند زحل (کیوان) جلوهگری نکند و به جایگاه خاصی برسد.
هوش مصنوعی: هر کسی به تحصیل علم مشغول است، اما هیچکس مانند جمال الحکما (که شخصیتی برجسته و دانشمند است) نمیتواند دانشهای ارزشمند و گرانبها را به شکل دریا و جواهر نمایان کند.
هوش مصنوعی: سنایی میخواهد بگوید که برای پاکی و آزادی از گناهان، فرد معصوم و پاکی مانند خود او (سنایی) باید وجود داشته باشد؛ تا آنکه او از مسیر عبادت دور نشده و به معصیت نیفتد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خدایی که رهیت افسر دو جهان نشود
تا بر حسب تو فرش قدمش جان نشود
چنگ در دامن مهر تو چگونه زند آنک
مر ورا خدمت تو قید گریبان نشود
سخت پی سست بود در طلب کوی تو آنک
[...]
گر سر زلف تو از باد پریشان نشود
خلق بیچاره چنین بیدل و حیران نشود
وه ازان روی مرا جان به لب آمد،یارب
که گرفتار به دل هیچ مسلمانان نشود
ای مسلمانان، آن موی ببندید آخر
[...]
گرچه بر واعظِ شهر این سخن آسان نشود
تا ریا وَرزَد و سالوس مسلمان نشود
رندی آموز و کَرَم کُن که نه چندان هنر است
حَیَوانی که ننوشد مِی و انسان نشود
گوهرِ پاک بِباید که شود قابلِ فیض
[...]
گرچه کار دلم از صبر به سامان نشود
هم صبوری که کس از صبر پشیمان نشود
جانِ ثابتقدم آن است که در راهِ وفا
خاکِ ره گردد و یک ذره پریشان نشود
آنکه صد سال پرستنده بود لعبت چین
[...]
طاعت ناقص من موجب غفران نشود
راضیم گر مدد علت عصیان نشود
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.