روز بر عاشقان سیاه کند
مست چون قصد خوابگاه کند
راه بر عقل و عافیت بزند
ز آنچه او در میان راه کند
گاه چون نعل اندر آذر بست
یوسفان را اسیر چاه کند
گاه چون زلف را ز هم بگشاد
تنگ بر آفتاب و ماه کند
گاه بیجاده را بطوع و بطبع
در سر رنگ برگ کاه کند
گه چو دندان سپید کرد بطمع
ملک الموت را سیاه کند
گه بیندازد از سمن بستر
گاه بالین گل گیاه کند
گاه زلف شکسته را بر دل
حلقهٔ حضرت الاه کند
گاه خط دمیده را بر جان
نسخهٔ توبهٔ گناه کند
گاه بر جبرئیل صومعه را
چار دیوار خانقاه کند
گاه بر دیو هم ز سایهٔ خویش
شش سوی صحن خوابگاه کند
بوی او کش عدم نبوییدی
گاهش از قهر در پناه کند
لب او را که بوسه گه بودی
گاهش از لطف بوسه خواه کند
عشق را گه دلی نهد در بر
تا دل اندر برش سیاه کند
عقل را گه کله نهد بر سر
تا سر اندر سر کلاه کند
پیشهٔ آفتاب خود اینست
چون کسی نیک تر نگاه کند
جامهٔ گازر ار سپید کند
روز گازر همو سیاه کند
اینهمه می‌کند ولیک از بیم
آه را زهره نی که آه کند
از پی آنکه رویش آینه است
آه آیینه را تباه کند
من غلام کسی که هر چه کند
چون سنایی به جایگاه کند
همه کردار او به جایگه است
خاصه وقتی که مدح شاه کند
شاه بهرامشاه آنکه همی
دین و دولت بدو پناه کند
گور با شرزه شیر از عدلش
در میان شعر شناه کند
صعوه در چشم باز از امنش
از پی بیضه جایگاه کند
تارح و زلف دلبران وصاف
به گل و مشک اشتباه کند
چاه صد باز را اگر خواهد
تاج سیصد هزار جاه کند
محترز باد ظلم از در او
تا چو نحل آرزوی شاه کند
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به مدح بهرامشاه می‌پردازد و ویژگی‌های او را به تصویر میکشد. او به صفات برجسته شاه اشاره می‌کند، از جمله قدرت و عدالت او که باعث امنیت و آرامش در جامعه می‌شود. شاعر از عشق و جذبه شاه سخن می‌گوید و تأثیر او بر عقل و دل را توصیف می‌کند. همچنین، بهره‌وری او از زیبایی و تمایل به نیکی در کردارهایش را برمی‌شمارد. در نهایت، سنایی خود را غلام این شاه بزرگ معرفی می‌کند و نیکویی‌های او را ستایش می‌نماید.
هوش مصنوعی: زمانی که روز می‌رسد، به عاشقان ظاهری دردآور و سیاه می‌دهد، مانند حالتی که مستی به سمت خوابگاه می‌رود و در آنجا آرام می‌گیرد.
هوش مصنوعی: عشق آنقدر قوی است که عقل و سلامت را از بین می‌برد و افراد را به کارهایی می‌کشاند که در میانهٔ راه انجام می‌دهند.
هوش مصنوعی: گاه وقتی که یوسف، نعل را در آتش می‌زند، باعث می‌شود که یوسف‌ها (بنیادکنندگان فرهنگ و تمدن) به دام و چاه گرفتار شوند.
هوش مصنوعی: گاهی مانند این است که زلف (مو) را از هم باز می‌کند و در معرض آفتاب و ماه قرار می‌دهد، یعنی به زیبایی و جلوهٔ آن می‌افزاید.
هوش مصنوعی: گاهی به راحتی و بدون هیچ زحمتی، در پیوند با رنگ برگ‌های خشک کاه، کارهای غیرمفید و بی‌هدف انجام می‌دهد.
هوش مصنوعی: گاهی دندان‌های سفید به عشق نشان‌دادن زیبایی، رنگ سیاه ملک الموت (فرشته مرگ) را تغییر می‌دهد.
هوش مصنوعی: گاهی به زمین می‌اندازد و از بستر سمن (گیاه خوشبو) برمی‌خیزد و گاه در کنار بالین گل، گیاه دیگری می‌روید.
هوش مصنوعی: زمانی زلف‌های پریشان و رها را بر دل خود به مانند حلقه‌ای زیبا قرار می‌دهد، که نمادی از برخورداری از عشق و جمال الهی است.
هوش مصنوعی: گاهی خطوط زلف معشوق مانند یک نسخهٔ توبه بر جان انسان تأثیر می‌گذارد و فرد را از گناهانش دور می‌کند.
هوش مصنوعی: گاهی جبرئیل، فرشته‌ای که پیام‌آور الهی است، صومعه را به‌گونه‌ای می‌سازد که دیوارهای چهارگانه‌ی خانقاه را شکل دهد.
هوش مصنوعی: گاهی دیوانه‌ها به واسطهٔ مجاورت با خودشان، شش جهت حیاط خوابگاه را زیر نظر می‌گیرند.
هوش مصنوعی: بوی او به اندازه‌ای قوی و دلپذیر است که حتی از عدم (هیچ) هم به مشام می‌رسد و گاهی به خاطر قهر و خشمش به پناهگاهش می‌رفت.
هوش مصنوعی: لب او، که زمان‌هایی بوسه‌اش را می‌چشیدم، از سر لطف، همیشه خواهان بوسه است.
هوش مصنوعی: عشق گاهی دل را در آغوش می‌گیرد، اما این محبت، دل را غمگین و سیاه می‌کند.
هوش مصنوعی: عقل گاهی آدمی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و باعث می‌شود که او دچار اشتباهات و ادراک نادرست شود. در این حالت، عقل انسان را مانند کلاهی بر سرش قرار می‌دهد که همه چیز را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد.
هوش مصنوعی: پیشه و کار آفتاب این است که وقتی کسی را بهتر و دقیق‌تر ببیند، او را به خود جذب می‌کند و نور خود را به او می‌تاباند.
هوش مصنوعی: اگر کسی که سوزن‌زنی می‌کند (گازر) روز خود را با خیاطی زیبای سپید پر کند، شب همان فرد مجدداً آن را سیاه خواهد کرد. این نشان می‌دهد که انسان‌ها ممکن است به زودی نقشه‌های خوب خود را خراب کنند.
هوش مصنوعی: او هر کار که می‌خواهد می‌کند، اما از ترس، نمی‌تواند آه بکشد؛ زیرا دلش آنقدر آسیب‌دیده است که توان تحمل غم را ندارد.
هوش مصنوعی: از آنجایی که روی آن محبوب مانند آینه است، هر کسی که به او نگاه کند، آه و ناله‌اش را خراب خواهد کرد.
هوش مصنوعی: من بنده و غلام کسی هستم که هر کاری که انجام دهد، مانند سنایی در مقام و جایگاهش انجام می‌دهد.
هوش مصنوعی: همهٔ کارهای او در جایگاه خاص خود قرار دارد، به ویژه زمانی که به مدح شاه می‌پردازد.
هوش مصنوعی: شاه بهرامشاه، کسی که دین و دولت به او پناه می‌آورند و از او حمایت می‌کنند.
هوش مصنوعی: عدل بهرامشاه آن‌چنان است که حتی شیرهای درنده نیز در امنیت و آرامش به سمت او می‌آیند.
هوش مصنوعی: پرنده‌ای به نام صعوه که در چشمانش امن و آرامش است، در پی جستجوی بیضه‌اش، در آنجا جاگاهی پیدا می‌کند.
هوش مصنوعی: تار و زلف معشوقان زیبا به قدری خوشبو و دلپذیرند که چون با گل و مشک مقایسه می‌شوند، به راحتی احساس اشتباه و سردرگمی ایجاد می‌کنند.
هوش مصنوعی: اگر کسی بخواهد به مقام و افتخار بسیار بالایی برسد، باید از سختی‌های زیادی عبور کند و مانند چاهی که بارها باید باز شود، از مشکلات فراوان بگذرد.
هوش مصنوعی: از در او باید از ظلم محافظت کرد، تا مانند زنبور عسل، آرزوی پادشاهی کند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مرد بیگانه چون نگاه کند
خشم گیرد ز دایه آه کند
میکشد این جور از آن رخان چو ماه
زهره آن نه و را که آه کند
از آنک رویش بسان آینه است
و آه آئینه را تباه کند.
نام و صیت مرا تباه کند
نامه خویش را سیاه کند
مرد چون سوی ِ او پناه کند
مرسها را بعلم ماه کند
هفتم او را قمر نگاه کند
رویش از روشنی چو ماه کند
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.