امتزاج این دو روح را با هم
چونکه در اعتدال شد محکم
نفس دانا بدان تعلق ساخت
سایهٔ نور چون بدان انداخت
نوع انسان از آن میان برخاست
شد به قامت ز استقامت راست
تن او شد به عقل و جان قایم
تن تباهی ندید و جان دایم
صاحب علم و صنعت و سخنست
زانکه او را سه روح و یک بدنست
و آنچه اصل وجود انسانست
زبدهٔ این نبات و حیوانست
آدمی زین دو چون خورش سازد
مایهٔ نشو و پرورش سازد
آن غذا در بدن چو یابد نظم
خون شود در تن از حرارت هضم
چون برآید برین سخن چندی
یابد آن خون ز روح پیوندی
شودش رنگ از اعتدال مزاج
به سپیدی چو زیبق و چو زجاج
در چنین حال زرع خوانندش
اصل این چند فرع دانندش
در زوایای پشت رست شود
نسبتش با بدن درست شود
اینچنین خوب گوهری ناسفت
چون کند خفت خلوتی با جفت
در نهد روی از آن حدایق غلب
به دهان رحم ز مجری صلب
باز با آب زن در آمیزد
زود اندر مشیمه شان ریزد
هفت کوکب به کار او کوشند
خلعت تربیت برو پوشند
به رحم شهر بند سازندش
تا چو خون نژند سازندش
چرخ پیوندش استوار کند
تا در آن جایگه قرار کند
ماه اول زحل کند کارش
اندران وقت کو بود یارش
گردد این خون در آن مشیمهٔ تنگ
متغیر به شکل و صورت و رنگ
در هنر زمره‌ای که گام نهند
بر چنین آب نطفه نام نهند
این زمان گر زحل قوی باشد
طفل پردان و معنوی باشد
بر یکایک ستارگان زین هفت
هر یکی زین قیاس حکمی رفت
مشتری باشدش به ماه دوم
مدد و یاور و پناه دوم
سرخ جامه شود بسان جگر
باز گردد به رنگهای دگر
افتدش در مسام بادی گرم
زان پدید آید اختلاجی نرم
حکمایی، که رسم وحد دانند
اندرین حالتش ولد خوانند
گر سوم ماهش آفتی نرسد
یا گزند و مخافتی نرسد
یارمندی رسد ز بهرامش
متصرف شود در اندامش
عضوهای رئیسه را در تن
با دگر عضوها کند روشن
ولدی را که حالت این باشد
نزد دانا لقب جنین باشد
ماه چارم به قوت خود مهر
شودش نقش بند پیکر و چهر
تن او نغز و پرتوان گردد
روحش اندر بدان روان گردد
در شکم خویش را بجنباند
مرد داننده کودکش خواند
ماه پنجم بهزهره پردازد
از سرش موی رستن آغازد
منفصل گرددش رسوم از هم
صورت چشم و گوش و بینی و فم
چون به ماه ششم رساند کار
شود از انجمش عطارد یار
در دهانش زبان گشاده شود
داد ترکیب هاش داده شود
هفتم او را قمر نگاه کند
رویش از روشنی چو ماه کند
اندرین ماه بی‌خلاف و گزند
گر بزاید بماند این فرزند
هشتمین ماه باز ازین ایوان
نوبت آید به کوکب کیوان
گر ز مادر بزاید این هنگام
هم شود کار زندگیش تمام
در نهم مشتریش باشد پشت
اندران راه سهمناک درشت
سعدش این بند را کلید شود
قوتی در ولد پدید شود
تا بتدریج سرنگون کندش
وز شکنجی چنان برون کندش
مدتی بوده اندران تنگی
او سبک، لیک ازو شکم سنگی
طفل در تنگ و مادر آهسته
هر دو از بار یکدگر خسته
دست بر روی، ارنج بر زانو
رنجه از خفت و خیز کدبانو
قوت آن خون و هیچ قوت نه
خبر از بنیت و نبوت نه
چون برون آید از چنان بندی
در دگر محنت اوفتد چندی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تبیین وجود انسان و مراحل شکل‌گیری او از ترکیب روح و جسم می‌پردازد. ابتدا به امتزاج این دو روح اشاره می‌کند که در اعتدال، نوع انسان را می‌سازد. سپس با تشریح مراحل توسعهٔ جنین در رحم، از تاثیر سیارات بر رشد و شکل‌گیری آن سخن می‌گوید و به رابطۀ روح و جسم در این پروسه اشاره دارد. در نهایت، شاعر به سختی‌ها و چالش‌هایی که انسان در طول زندگی با آنها روبه‌رو می‌شود، پرداخته و تراژدی وجودی او را نمایش می‌دهد.
هوش مصنوعی: ترکیب این دو روح وقتی به تعادل رسید، محکم می‌شود.
هوش مصنوعی: نفس آگاه و دانا، از برخورد و ارتباط با نور، به وجود نوری مانند سایه‌ای می‌سازد که بر آن می‌افکند.
هوش مصنوعی: نوع انسان از میان دیگر موجودات پدیدار شد و به خاطر استقامت و استواری‌اش به قامت راست و مستقیم قرار گرفت.
هوش مصنوعی: تن انسان به واسطهٔ عقل و جانش برقرار است و این بدن هرگز نابود نمی‌شود، چرا که جان او جاودان است.
هوش مصنوعی: کسی که دانش و هنر و سخن دارد، به این دلیل است که او سه روح و یک بدن دارد.
هوش مصنوعی: وجود انسان از بهترین و مهم‌ترین ویژگی‌های گیاهان و جانوران نشأت می‌گیرد.
هوش مصنوعی: آدمی با آنچه از گیاه و حیوان می‌خورد، غذایی تهیه می‌کند که باعث رشد و پرورش او می‌شود.
هوش مصنوعی: غذایی که در بدن نظم و ترتیبی پیدا کند، به واسطهٔ حرارت هضم، به خون تبدیل می‌شود و در بدن جریان پیدا می‌کند.
هوش مصنوعی: زمانی که این صحبت‌ها مطرح می‌شود، خون از روح پیوستگی و ارتباطی می‌یابد.
هوش مصنوعی: انسان وقتی که مزاجش به اعتدال برسد، رنگش می‌شود مانند سفیدی گوگرد و شیشه، یعنی در این حالت شفاف و روشنایی به دست می‌آورد.
هوش مصنوعی: در چنین شرایطی او را اصل می‌نامند و این چندین ویژگی فرعی را برایش می‌شمارند.
هوش مصنوعی: در کناره‌های پنهان، آنچه در دل و وجود انسان نهفته است به رابطه‌اش با بدن و جسم درست پیوند می‌خورد.
هوش مصنوعی: چطور ممکن است گوهری با این زیبایی و درخشندگی، در سکوت وجودش با شریرانی زندگی کند و از آنها پایین‌تر بیفتد؟
هوش مصنوعی: در جایی که گل‌ها و نعمت‌ها وجود دارد، انسان باید از جوهر نیکو خود را پنهان کند و به حفظ و انتقال آن بپردازد، تا همچنان با دلسوزی و محبت که در دلش است، با روح پاکی که در وجود دارد، به زندگی ادامه دهد.
هوش مصنوعی: در یک حالت طبیعی، آب با زن مخلوط می‌شود و در رحم او به سرعت ترکیب شده و شکل می‌گیرد.
هوش مصنوعی: هفت سیاره در کار تربیت انسان تلاش می‌کنند و لباس آموزش و تربیت را بر تن او می‌کنند.
هوش مصنوعی: برای او رحم و مهر و محبت قائل شوند تا مانند خون و حیات در او جاری شود.
هوش مصنوعی: سرنوشت او را ثابت و استوار می‌سازد تا در آن موقعیت مشخص و پایدار بماند.
هوش مصنوعی: ماه اول (هفتهٔ اول) زحل (سیاره‌ای در astrology) کارش (وظیفه‌اش) در آن زمان این است که یار یا همراهی داشته باشد.
هوش مصنوعی: این خون در رحم تنگ مادر به تدریج تغییر شکل و رنگ می‌دهد.
هوش مصنوعی: در هنر، گروهی هستند که بر روی آب نطفه گام می‌گذارند و آن را به نام خود ثبت می‌کنند.
هوش مصنوعی: اگر در این زمان زحل (سیاره‌ای که در علم نجوم تاثیرش را بر سرنوشت انسان‌ها می‌دانند) قدرتمند باشد، انسان‌های باهوش و معنوی به دنیا می‌آیند.
هوش مصنوعی: هر یک از هفت ستاره، به طور جداگانه، بر اساس این مقیاس و سنجش، حکمی خاص دارند.
هوش مصنوعی: مشتری (سیاره بزرگ) در نقش یک حامی و پناه برای ماه دوم (ماه دوم سال) قرار دارد و به او کمک می‌کند.
هوش مصنوعی: او در حالتی همچون جگر سرخ می‌شود و پس از آن به رنگهای دیگری برمی‌گردد.
هوش مصنوعی: در اثر وزش باد گرم، حرکتی آرام و ظریف در او به وجود می‌آید.
هوش مصنوعی: حکما معتقدند که در این حالت، بشر به عنوان موجودی واحد و یکپارچه شناخته می‌شود و به او لقب «ولد» (بچه یا زاده) می‌دهند.
هوش مصنوعی: اگر در روز سوم (از ماه) برای او آسیبی نرسد یا خطری متوجه‌اش نشود.
هوش مصنوعی: دوستی به من می‌رسد که به خاطر زیبایی‌اش، بر تمام وجود و اندام من تسلط می‌یابد.
هوش مصنوعی: اجزاء اصلی بدن انسان به صورت هماهنگ و سازمان‌یافته با یکدیگر کار می‌کنند و هر یک به دیگری کمک می‌کند تا وجود او را روشن و مشخص کند.
هوش مصنوعی: کسی که حالش چنین است و از وضعیتش در زندگی خبر دارد، در نظر دانشمندان به عنوان جنین یا نطفه شناخته می‌شود. این به این معناست که او هنوز در مراحل اولیه وجود و شکوفایی قرار دارد.
هوش مصنوعی: در ماه چهارم، به واسطهٔ نیرومندی خود، خورشید تصویر پیکر و چهرهٔ او را شکل می‌دهد.
هوش مصنوعی: بدن او زیبا و پرتوان می‌شود و روحش به سوی انسان‌های نابکار رفته و دچار انحراف می‌گردد.
هوش مصنوعی: مرد عاقل و با دانش، در دلِ شکم همسرش، حرکتی را احساس می‌کند و آن را به نشانهٔ زندگی و رشد کودک خودش تعبیر می‌کند.
هوش مصنوعی: در ماه پنجم، به دلیل اتفاقاتی که در جنین رخ می‌دهد، از سرش موی رستن آغاز می‌شود. این نشان‌دهنده‌ی رشد و تکامل جنین است.
هوش مصنوعی: انسان به تدریج از ویژگی‌های ظاهری و جسمانی خود جدا می‌شود و اعضای صورتش مانند چشم، گوش، بینی و دهان به فرم مخصوص خود می‌رسند.
هوش مصنوعی: وقتی کار آفرینش به ماه ششم رسید، عطارد (سیاره‌ای که در افسانه‌ها به عنوان یار و یاری برای انسان‌ها معرفی شده) به کمک دیگر سیارات آمد.
هوش مصنوعی: زبان او به راحتی و به آسانی صحبت می‌کند و با ترکیب گفتارش، صحبت‌هایش به خوبی و روشنی بیان می‌شود.
هوش مصنوعی: در هفتمین روز، او (نوع انسان) را مانند ماه نگاه می‌کنند و چهره‌اش به خاطر روشنایی‌اش مانند ماه زیبا می‌شود.
هوش مصنوعی: در این ماه بدون هیچ مشکل و آسیبی، اگر فرزندی به دنیا بیاید، این فرزند خواهد ماند و باقی خواهد ماند.
هوش مصنوعی: در هشتمین ماه، نوبت آن می‌شود که کوکب کیوان (زحل) از این ایوان (آسمان) نمایان شود.
هوش مصنوعی: اگر در این زمان از مادر زاده شود، عمرش به پایان می‌رسد و زندگی‌اش به پایان می‌رسد.
هوش مصنوعی: اگر در روزگار زایش، سیاره مشتری در اوضاع خاصی قرار داشته باشد، باید مراقب باشیم که در قضا و قدر او وضعیتی دشوار و خطرناک وجود دارد.
هوش مصنوعی: سعدی (شاعر بزرگ) این بند را به گونه‌ای کلید می‌زند که باعث ظهور نیرویی در فرزند می‌شود.
هوش مصنوعی: او به تدریج باید از قید و بندها رهایی یابد و از آلام و سختی‌ها آزاد شود.
هوش مصنوعی: مدت زمانی است که آن کودک در این تنگنا وجود داشته و به تدریج سبک‌بال شده، اما مادر به خاطر او سنگینی و فشار را متحمل شده است.
هوش مصنوعی: کودک در بغل مادر و هر دو از فشار و سختی شرایط زندگی خسته و ناتوان هستند.
هوش مصنوعی: زن خانه، به حالتی نشسته است که دستش را روی پیشانی‌اش گذاشته و آرنجش را بر زانو تکیه داده است. او از خواب و بیداری و مشغله‌اش خسته به نظر می‌رسد.
هوش مصنوعی: قدرت و قوای انسان از خونی است که در او جریان دارد و هیچ نیازی به توجیه یا نشان دادن ویژگی‌های خاصی مانند خاندان یا مقام معنوی ندارد.
هوش مصنوعی: هنگامی که انسان از چنین قید و بندهایی آزاد می‌شود، به زودی درگیر مشکلات و مصائب جدیدی خواهد شد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بی‌مثل و شبه و بی‌همتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.