ای مسلمانان خلایق حالْ دیگر کردهاند
از سر بیحرمتی معروف، منکَر کردهاند
در سماع و پند، اندر دیدنِ آیات حق
چشم عبرت کور و گوش زیرکی کر کردهاند
کار و جاه سروران شرع در پای اوفتاد
زان که اهل فسق از هر گوشه سر برکردهاند
پادشاهان قوی بر دادخواهانِ ضعیف
مرکزِ درگاه را سدِّ سکندر کردهاند
مُلکِ عَمرو و زید را جمله به ترکان دادهاند
خون چشم بیوگان را نقش منظر کردهاند
شرع را یکسو نهادستند اندر خیر و شر
قول بطلمیوس و جالینوس باور کردهاند
عالمانِ بیعمل از غایت حرص و اَمَل
خویشتن را سخرهٔ اصحاب لشکر کردهاند
گاه وصّافی برای وقف و اِدرار و عمل
با عُمر در عدل، ظالم را برابر کردهاند
از برای حرص سیم و طمْعْ در مال یتیم
حاکمانْ حکم شریعت را مُبَتَّر کردهاند
خرقهپوشانِ مُزوِّرسیرتِ سالوسورز
خویشتن را سخرهٔ قیماز و قیصر کردهاند
گاه خلوت صوفیان وقت با موی چو شیر
وِردِ خود ذکر برنج و شیر و شکّر کردهاند
قاریان ز الحان ناخوش نظمِ قرآن بُردهاند
صوت را در قول همچون زیرِ مِزمَر کردهاند
در مناسک، از گدایی، حاجیانِ حجفروش
خیمههای ظالمان را رُکن و مَشعَر کردهاند
مالدارانِ توانگرکیسهٔ درویشدل
در جفا درویش را از غم توانگر کردهاند
سر ز کبر و بخل بر گردون اخضر بردهاند
مالِ خود بر سایلان کبریت اَحمر کردهاند
زین یکی مشتِ کبوتربازِ چون شاهین به ظلم
عالَمی بر خلق چون چشمِ کبوتر کردهاند
خواجگان دولت از محصولِ مالِ خشکریش
طوق اسب و حلقهٔ معلوم استر کردهاند
بر سریر سَروَری از خوردن مال حرام
شخصِ خود فربیّ و دینِ خویش لاغر کردهاند
از تموزِ زخمِ گرم و بهمنِ گفتارِ سرد
خلق را با کام خشک و دیدهٔ تر کردهاند
خون چشم بیوگانست آنکه در وقت صبوح
مهترانِ دولت اندر جام و ساغر کردهاند
تا که دهقانان چو عوّانان قباپوشان شدند
تخمکشتِ مردمان بیبار و بیبر کردهاند
تا که تازیکان چو قفچاقان کُلهداران شدند
خواجگان را بر سر از دستار معجر کردهاند
از نفاق، اصحابِ دارُالضَّرب در تقلیب نقد
مؤمنانِ زفت را بیزور و بیزر کردهاند
کار عُمّالِ سرای ضرب همچون زر شده است
زانکه زر بر مردمان یک سر مزوّر کردهاند
شاعران شهرها از بهر فرزند و عیال
شخص خود را همچو کِلکی زرد و لاغر کردهاند
غازیان نابوده در غزوِ غزای روم و هند
لافِ خود افزون ز پور زال و نوذر کردهاند
حبّهدزدان از ترازوها بر اطرافِ دکان
طبع را در حبّه دزدیدن مخیّر کردهاند
ای دریغا مهدیی! کامروز از هر گوشهای
یک جهان دجّالِ عالمسوز سر برکردهاند
مُصحف یزدان درین ایام کس میننگرد
چنگ و بربط را بها اکنون فزونتر کردهاند
کودکان خُرد را در پیش مستان مِی دهند
مر مخنّث را امینِ خوان و دختر کردهاند
ای مسلمانان! دگر گشتهست حالِ روزگار
زان که اهل روزگار احوال دیگر کردهاند
ای سنایی پند کم دِه کاندرین آخر زمان
در زمین مُشتی خر و گاو سر و بر کردهاند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: سنایی در این قصیده با خطاب به مسلمانان از فساد همگانی روزگار شکایت میکند. او یکبهیک گروههای جامعه را نکوهش میکند: پادشاهان ستمگر، عالمان بیعمل، داوران رشوهخوار، صوفیان شکمپرست، قاریان، حاجیان، توانگران بخیل، ضرابان متقلب، شاعران، لافزنان و دکانداران کمفروش. سپس از نبود مهدی و فراوانی دجالان افسوس میخورد و نتیجه میگیرد که دگرگونی روزگار از دگرگونی مردم است، و در پایان به خود میگوید که پند دادن به نادانانِ به سروری رسیده سودی ندارد.
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، مردم حال و رفتار خود را دگرگون کردهاند و از سر بیحرمتی، کار نیک و پسندیده را زشت و ناروا شمردهاند.
هوش مصنوعی: در شنیدن پند و دیدن نشانههای خدا، چشم عبرتگیری خود را کور و گوش هوشیاری خود را کر کردهاند.
هوش مصنوعی: کار و مقام بزرگان دین از رونق افتاده است، زیرا گناهکاران از هر گوشه سر برآوردهاند.
هوش مصنوعی: پادشاهان نیرومند درِ کاخ خود را چون سدّ اسکندر بر دادخواهان ناتوان بستهاند و کسی به آنان راه نمییابد.
هوش مصنوعی: دارایی همهٔ مردم را به ترکان سپاهی دادهاند و اشک خونین بیوهزنان را مایهٔ آرایش کاخها و منظرههای خود کردهاند.
هوش مصنوعی: در داوری دربارهٔ نیک و بد، شریعت را کنار گذاشته و سخن بطلمیوس و جالینوس، یعنی منجمان و طبیبان، را باور کردهاند.
هوش مصنوعی: دانشمندانی که به دانش خود عمل نمیکنند، از شدت آز و آرزو، خود را بندهٔ فرمانبر سپاهیان کردهاند.
هوش مصنوعی: گاه برای به دست آوردن موقوفه و مستمری و منصب، به مدح میپردازند و ستمگر را در دادگری با عمر برابر مینهند.
هوش مصنوعی: داوران و حاکمان برای آز سیم و طمع در مال یتیم، حکم شریعت را ناقص و بریده اجرا کردهاند.
هوش مصنوعی: خرقهپوشان ریاکار و فریبکار، خود را بندهٔ امیران ترک و پادشاهان بیگانه کردهاند.
هوش مصنوعی: صوفیان روزگار با موی سپید چون شیر، در خلوت به جای ذکر خدا، ذکر و آرزوی برنج و شیر و شکر، یعنی خوراک لذیذ، را وِرد خود ساختهاند.
هوش مصنوعی: قاریان با آوازهای ناخوش، نظم و شکوه قرآن را از میان بردهاند و صدای خود را در قرائت مانند نوای زیر نی و ساز کردهاند.
هوش مصنوعی: حاجیانی که حج خود را میفروشند، از سر گدایی، خیمهٔ ستمگران را به جای رکن کعبه و مشعر، قبله و زیارتگاه خود کردهاند.
هوش مصنوعی: توانگرانی که کیسهای پر ولی دلی تنگ و تهی دارند، با ستم خود درویش را تنها در اندوه توانگر کردهاند.
هوش مصنوعی: از تکبر و بخل سر به آسمان سبز ساییدهاند و مال خود را برای نیازمندان چون گوگرد سرخ، کمیاب و دستنیافتنی کردهاند.
هوش مصنوعی: این گروه اندکِ کبوترباز که در ستم چون شاهیناند، جهان را بر مردم مانند چشم کبوتر تنگ و خونین کردهاند.
هوش مصنوعی: بزرگان دولت از درآمدی که از مال مردم بینوا گرفتهاند، طوق اسب و حلقههای آراستهٔ استر خود را ساختهاند.
هوش مصنوعی: بر تخت سروری با خوردن مال حرام، تن خود را فربه و دین خود را لاغر کردهاند.
هوش مصنوعی: با ضربههای داغ چون گرمای تموز و سخنان سرد چون سرمای بهمن، مردم را تشنهکام و گریان کردهاند.
هوش مصنوعی: شرابی که بزرگان دولت هنگام بامداد در جام و ساغر میریزند، در حقیقت اشک خونین بیوهزنان است.
هوش مصنوعی: از وقتی که دهقانان مانند مأموران ستمگر دیوانی قبا پوشیدند، کشت و زراعت مردم را بیحاصل کردهاند.
هوش مصنوعی: از وقتی که تاجیکان مانند ترکان قفچاق کلاهدار شدند، بزرگان و خواجگان را خوار کرده و دستارشان را به روسری زنانه بدل کردهاند.
هوش مصنوعی: کارگزاران ضرابخانه با دورویی و تقلب در سکه، مؤمنان توانمند را بینیرو و بیپول کردهاند.
هوش مصنوعی: کار مأموران ضرابخانه مانند زر پررونق شده است، زیرا زرِ مردم را یکسره قلب و تقلبی کردهاند.
هوش مصنوعی: شاعران شهرها برای نان زن و فرزند، تن خود را مانند قلم نی زرد و لاغر کردهاند.
هوش مصنوعی: جنگاورانی که هرگز در جنگهای روم و هند حاضر نبودهاند، بیش از رستم پسر زال و نوذر لاف دلاوری میزنند.
هوش مصنوعی: دکانداران دزد با ترازوهای خود در گوشه و کنار دکان، طبع خود را به کمفروشی و دزدیدن دانهدانه خو دادهاند.
هوش مصنوعی: افسوس که مهدیای نیست، چون امروز از هر گوشه جهانی از دجالان جهانسوز سر برآوردهاند.
هوش مصنوعی: در این روزگار کسی به قرآن نگاه نمیکند و چنگ و بربط را ارزشمندتر کردهاند.
هوش مصنوعی: به کودکان خردسال در برابر مستان شراب میدهند و مردان بدکار و نامرد را امین سفره و دختران خود کردهاند.
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، حال روزگار دگرگون شده است، زیرا مردم روزگار رفتار خود را دگرگون کردهاند.
هوش مصنوعی: ای سنایی، کمتر پند بده، زیرا در این آخرالزمان گروهی خر و گاو را بر زمین سرور و بزرگ کردهاند و پند در آنان اثری ندارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
آزر و مانی که صورتهای دلبر کرده اند
نی رخ چون ماه و نی زلف چو عنبر کرده اند
عنبرین گیسوی و مه دیدار آن دلبر مرا
بی نیاز از صورت مانی و آزر کرده اند
نرگسش چشم است و سروش قد و خوبان نام او
[...]
پرده نیلی حجاب چشمه خور کردهاند
سرمه مشکین شب در چشم اختر کردهاند
وه که نقاشان شب بر سقف طاق لاژورد
از بدایع خرده کاریهای بر مرّ کردهاند
.... ..... این چرخ سقلاطون شب
[...]
عاشقان چون عزم رفتن سوی دلبر کرده اند
در طریق عشق پا از تارک سر کرده اند
بر رخ چون آتش جانان سپند جان خویش
تا بسوزد از دل پر درد مجمر کرده اند
بی بصارت بوده اند آنها که رویش دیده اند
[...]
کنیتت مرغان طوبی صد ره از بر کردهاند
مدحتت کروبیان عرش دفتر کردهاند
فهم و همت مشکلات راه دین پیمودهاند
دست و طبعت سیم و زر را خام بر سر کردهاند
قدرتت را شرح در فصل سلاسل خواندهاند
[...]
پیش ازین کاین چارطاق هفت منظر کردهاند
وز فروغ مهر عالم را منوّر کردهاند
پیش از آن کانواع موجودات در صبح وجود
سر ز بالین کمین گاه عدم بر کردهاند
محضر فرماندهی بر نام خسرو بستهاند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.