خنک صبا که ز زلفش، خلاص یافت بچستی
صبا فدای تو بادم، برو که نیک بجستی
غلام قامت آن لعبتم که سرو سهی را
شکست قد بلندش، به راستی و درستی
بیا و عهد ز سر گیر، ای نگار اگر چه
هزار عهد ببستی، چو زلف و باز شکستی
ز زلف و چشم تو من دوش داشتم گلهای چند
نگفتم و چه بگویم حکایت شب مستی
تو تا حدیث نکردی، مرا نگشت محقق
که چون پدید شد از نیستی لطیفه هستی؟
مرا تو عین زلالی، ولی گذشته ز فرقی
مرا تو تازه نگاری، ولی برفته ز دستی
نبود دیده سزاوار آنکه روی تو بیند
تو لطف کردی و در وی به مردمی بنشستی
ز عهد سست و دل سخت توست ناله سلمان
تو نیز خوی فرا کن، دلا به سستی و سختی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل عاشقانه از زلف دامگونه، قامت سروشکن، دهان تنگ و چشم مست یار سخن میگوید. از پیمانشکنیهای پیاپی او گله دارد، اما باز از او میخواهد پیمان را تازه کند. در پایان، نالهاش را از سستی عهد و سنگدلی معشوق میداند و به دل خود سفارش میکند که به این رنج خو بگیرد.
هوش مصنوعی: خوشا به حال باد صبا که چابک و زرنگ از دام زلف یار رها شد. ای صبا، فدایت شوم؛ برو که خوب گریختی و جان به در بردی.
هوش مصنوعی: بندهٔ قامت آن زیبارویم که قد بلندش، بهراستی و بهدرستی، سرو راستقامت را شکست داد و بیاعتبار کرد. «راستی» هم به معنای حقیقت است و هم اشاره به راستقامتی سرو.
هوش مصنوعی: ای محبوب، بیا و پیمان را از نو ببند؛ هرچند هزار بار پیمان بستی و مانند زلف شکسته و پیچدرپیچت، آن را شکستی.
هوش مصنوعی: دیشب از زلف و چشم تو چند شکایت داشتم، اما آن را نگفتم؛ قصهٔ شب مستی را چگونه میتوان گفت؟ زلف سیاه به شب و چشم خمار به مستی تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: تا تو سخن نگفته بودی، برایم روشن نبود که لطیفهٔ هستی چگونه از نیستی پدید میآید. دهان یار چنان کوچک است که گویی نیست، و وقتی سخن میگوید، هستی از دل نیستی آشکار میشود.
هوش مصنوعی: تو برایم چشمهٔ آب زلالی، اما آبی که از سرم گذشته است. تو برایم نگار و حنای تازهای، اما از دستم رفتهای. یعنی یار هم مایهٔ زندگی است و هم مایهٔ غرق شدن و از دست رفتن.
هوش مصنوعی: چشم من شایستگی دیدن روی تو را نداشت، اما تو لطف کردی و از سر مردمی در آن جا گرفتی. «مردمی» هم به معنای بزرگواری است و هم اشاره به مردمک چشم.
هوش مصنوعی: نالهٔ سلمان از پیمان سست و دل سنگ تو است. ای دل، تو هم به این سستی پیمان و سختی دل یار، یا به سستی و سختیِ روزگار عشق، خو بگیر.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تو هیچ عهد نبستی که عاقبت نشکستی
مرا بر آتش سوزان نشاندی و ننشستی
بنای مهر نمودی که پایدار نمانَد
مرا به بند ببستی خود از کمند بجَستی
دلم شکستی و رفتی خلاف شرط مودّت
[...]
اگر چه از بر من بارها چو تیر بجستی
هم آخرم بکشیدیّ و چون کمان بشکستی
درآمدم که نشینم، برون شدی به شکایت
برون شدم که بیایم، درم به روی ببستی
مرا به داغ بکشتی، ولی ز باغ رخ خود
[...]
به خویشتن ز چه بستی دلا تو تهمت هستی؟
که تو حبابی و از بحر بود این همه مستی
فکند لطمه موج فراق چون به کنارت
به خود مبند تو تهمت گمان مدار ز هستی
خداپرستی و حقجوئی است تلخ به کامت
[...]
دلم به زلف تو عهدی که بسته بود شکستی
میان ما و تو مویی علاقه بود گسستی
ز شکل آن لب و دندان توان شناخت که یزدان
ز تنگنای عدم آفرید گوهر هستی
حدیث طول امل را نمود زلف تو کوته
[...]
الا که از مینخوت مدام بیخود و مستی
بخود نگر که چه بودی چه میشوی چه هستی
گرت بچرخ برین جا دهد بلندی طالع
اگر نه تن بتواضع دهی ملاف که پستی
چو در سجود خودستی مگو خدای پرستم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.