مروت های گردون جور و احسانش ستم باشد
غم اول لقمهٔ این [خوان و] الوانش الم باشد
حصیر کهنه را قیمت دل درویش می داند
سفال باده در دست سبوکش جام جم باشد
خیالم را ز عالم برده بیرون سرمه سا چشمی
که تعلیم غزال اول به طفل خویش، رم باشد
چو نیت ناقص آید خیر هم کی در حساب آید؟
هزار افتد ز اعدادش اگر یک نقطه کم باشد
مکن حرف چه و چون خدمت بیچون غنیمت دان
سعیدا از حیات باقیت گر نیم دم باشد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر نخست از بیداد روزگار مینالد که نیکیاش ستم و سفرهاش غم است. سپس قناعت درویشانه را میستاید که حصیر کهنه و جام سفالین را گرانبها میبیند، و از چشم رمندهٔ معشوق یاد میکند که خیالش را از جهان بیرون برده است. آنگاه بر اهمیت پاکی نیت تأکید میکند و در پایان خود را به رها کردن چونوچرا و غنیمت شمردن بندگی خدا در همان اندک عمر باقیمانده فرامیخواند.
هوش مصنوعی: جوانمردی و نیکی آسمان در حقیقت ظلم است و بخشش او ستم. نخستین لقمهٔ این سفرهٔ روزگار غم است و خوراکهای رنگارنگش درد و رنج.
هوش مصنوعی: ارزش حصیر کهنه را فقط دل درویش میشناسد، و برای بادهنوش، جام سفالین شراب همچون جام جمشید گرانبهاست. یعنی ارزش هر چیز را اهل آن میداند و قناعت، چیز ساده را گرانقدر میکند.
هوش مصنوعی: چشم سرمهکشیدهٔ معشوق، خیال مرا از این جهان بیرون برده است؛ چشمی رمنده مانند چشم آهویی که نخستین درسی که به بچهاش میدهد گریختن است. یعنی معشوق گریزان و دستنیافتنی است.
هوش مصنوعی: وقتی نیت ناقص و ناپاک باشد، کار نیک هم به حساب نمیآید؛ همچنان که اگر یک نقطه از عددی کم شود، هزار از ارزش آن میکاهد. یعنی کاستی اندک در نیت، زیان بزرگی در ارزش عمل پدید میآورد.
هوش مصنوعی: سعیدا، دربارهٔ چرا و چگونه سخن مگو و پرسش و چونوچرا مکن؛ بندگی خدای بیمانند را غنیمت بشمار، حتی اگر از عمرت تنها نیمنفسی باقی مانده باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زسر تا پا ی من گر همه اندوه و غم باشد
هنوز از اینچنین دردی که دارم از تو کم باشد
چگونه سر بسائی بر فلک کز غایت عزّت
به هر جا پا نهی سرها ترا زیر قدم باشد
غنیمت دان حضور درد و غم ای دل که دوران را
[...]
گدایی را که دل در بند یار محتشم باشد
دلش همخوابهٔ اندوه و جانش جفت غم باشد
حرامست ار کند روزی دلش میلی به بستانی
همایون دولتی کش چون تو باغی در حرم باشد
ز چشم لطف بر احوال مسکینان نظر میکن
[...]
اگر جان دربهای می دهی بر می ستم باشد
که در میزان ماه مصر گوهر سنگ کم باشد
زوصل دختر رز در جوانی کام دل بستان
که در پیری می روشن چراغ صبحدم باشد
به اندک فرصتی تاک از درختان گشت رعناتر
[...]
عزیزی گفت با من دوش کای سلطان سوداگر
چرا با این قدر سامان به جنت متهم باشد
چو ماهی می کند جمع درم اما نمیداند
که صید ماهیی جایز بود کانرا درم باشد
بدو گفتم کریمش گرچه نتوان گفت البته
[...]
جهان داور خدیوا آن توئی امروز در عالم
که پشت چرخ گردون پیش خدام تو خم باشد
نحوس چاکرانت از چه گرد آری تو کز طالع
سعود اخترانت جمله در سلک خدم باشد
میان با شگون و بی شگون فرق و تفاوت نه
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.