ای ز تو شور در جگر کلک شکر نوای را
رشته آه در گره فکر گرهگشای را
سرو ریاض مغفرت آه ندامت است و بس
تا به که مرحمت کند عشق تو این لوای را
تا نکند سعادتش مست غرور، قسمتت
مالش از استخوان دهد مغز سر همای را
داغ محبت است و بس خانه فروز جان و دل
نیست ز روزن دگر روشنی این سرای را
باده عقل سوز را داروی بیهشی مزن
نیست به سرمه حاجت آن چشم جنون فزای را
محمل لیلیی کز او ناله من بلند شد
راه به خود نمی دهد زمزمه درای را
آن شکرین لبی که من ناله ازو چو نی کنم
غوطه به زهر می دهد طوطی خوش نوای را
صبح قیامتش بود پرده خواب در نظر
هر که به خواب بیند آن نرگس فتنه زای را
سوخت بساط هستیم ریخت بنای طاقتم
چند پر از نفس دهم آه شکسته پای را؟
خانه سست جسم را کوه غم است پشتبان
راه به خویشتن مده باده غم زدای را
روح شکسته بال را تا پر و بال می شود
رخنه ملک دل مکن خنده دلگشای را
صائب آتشین زبان چون سر حرف وا کند
نغمه به لب گره شود بلبل خوش نوای را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با خطاب به معشوقی آغاز میشود که قلم و اندیشه در برابرش درماندهاند. شاعر داغِ عشق را تنها روشنیِ دل و آهِ پشیمانی را تنها سروِ باغِ آمرزش میداند و از چشم و لبِ فتنهانگیزِ محبوب سخن میگوید. در بیتهای پایانی توصیه میکند که غم را پشتیبانِ جسمِ سست بدانی و شادی و شرابِ غمزدا را به دل راه ندهی. غزل با فخر به آتشینزبانیِ صائب پایان مییابد.
هوش مصنوعی: ای کسی که از تو قلمِ شیرینسخن در جگر خود شور و سوز دارد و اندیشهای که گرهها را باز میکند، از عشق تو رشتهٔ آهش گره خورده است. یعنی حتی فکرِ چارهگر هم در کار تو درمانده است.
هوش مصنوعی: تنها سروِ باغِ آمرزش، آهِ پشیمانی است که مانند سرو راست قامت میکشد. عشق تو این پرچمِ آه را به چه کسی و تا کی عطا خواهد کرد؟
هوش مصنوعی: بخت و قسمتِ تو برای آنکه سعادت، هما را مست و مغرور نکند، به مغزِ سرِ هما با استخوان گوشمالی میدهد. اشاره به این است که هما استخوانخوار است و حتی پرندهٔ سعادت در برابر تو خوار و تنبیهشده است.
هوش مصنوعی: تنها داغِ عشق است که خانهٔ جان و دل را روشن میکند و این سرا از هیچ روزنِ دیگری روشنی نمیگیرد.
هوش مصنوعی: به شرابِ عقلسوز داروی بیهوشی نیفزای. آن چشمِ جنونانگیز به سرمه نیازی ندارد، زیرا خودش بهتنهایی مستکننده است.
هوش مصنوعی: محملِ لیلیوارِ محبوب که نالهٔ من از عشق او بلند شده، چنان والا و دورازدسترس است که صدای زنگِ کاروان را هم به خود راه نمیدهد. پس نالهٔ من نیز به او نمیرسد.
هوش مصنوعی: آن لبِ شیرینی که من از دوریاش مانند نی ناله میکنم، طوطیِ خوشآوازِ شکرخوار را از رشک در زهر غرق میکند.
هوش مصنوعی: هر کس آن چشمِ فتنهانگیز را حتی در خواب ببیند، پردهٔ خواب در نظرش مانند صبحِ قیامت پرآشوب میشود.
هوش مصنوعی: بساطِ هستیام سوخت و بنای طاقتم فروریخت. تا کی با نفسِ خود به آهِ شکستهپایم بال و پر بدهم تا بالا برود؟
هوش مصنوعی: خانهٔ سستِ تن را کوهِ غم نگه میدارد و پشتیبان آن است. پس شرابِ غمزدا را به خود راه مده که این تکیهگاه را از میان میبرد.
هوش مصنوعی: تا روحِ بالشکسته دوباره بال و پر پیدا کند، با خندهٔ دلگشا در ملکِ دل رخنه مینداز. یعنی شادیِ زودهنگام، دلِ شکسته را آسیب میزند.
هوش مصنوعی: هنگامی که صائبِ آتشینسخن لب به سخن میگشاید، آواز بر لبِ بلبلِ خوشنوا گره میخورد و بلبل خاموش میماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ای سر نامه نام تو عقل گره گشای را
ذکر تو مطلع غزل طبع سخن سرای را
آینه وار یافته یکنظر از جمال تو
دل که فروغ میدهد جام جهان نمای را
نسخه ی سحر سامری کاغذ توتیا شود
[...]
حوصله کو که دل دهم عشق جنون فزای را
سلسله بگسلم ز پا عقل گریزپای را
کو دلی و دلیرئی کز پی رونق جنون
شحنهٔ ملک دل کنم عشق ستیزه رای را
کو جگری و جراتی کز پی شور دل دگر
[...]
ای ز تو قوت بیان نطق سخن سرای را
وی ز تو عقده ها بدل عقل گره گشای را
در طلب تو چون کند طی مکان عشق دل
هم سفری کجا رسد عقل شکسته پای را
محمل راه عشق را دل زفغان درای شد
[...]
گر به سخن درآورم عشقِ سخنسرای را
بر بر و دوش، سر دهی گریهٔ های و های را
گل به خزان شکفته شد؛ وین دل بسته وا نشد
در بن ناخن است نی، بختِ گره گشای را
نی ز رهی خبر دهم؛ نی به دلی اثر کنم
[...]
عشق چو پرده بر درد حسن کرشمهزای را
پر کند از شکوه شه آینة گدای را
خیز و بیا و جلوه ده قامت جلوهزای را
حسرت استخوان من طعمه دهد همای را
نیست ز مهر من عجب گر به دل تو جا کند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.