صبح جهان بود نفس غم زدای ما
جان تازه می شود زدم جانفزای ما
بیدار شد ز خواب گرانجان بی غمی
هر کس شنید ناله دردآشنای ما
ته جرعه ای بود که به خاکش فشانده اند
دریا، نظر به ساغر مردآزمای ما
چون کوه قاف موج پریزاد می زند
از جوش فکر گوشه خلوت سرای ما
وحشی تر از نگاه غزال رمیده ایم
از مردمان کناره کند آشنای ما
انصاف نیست بار شدن بر شکستگان
پهلوی خشک خویش بود بوریای ما
بالین ز سر گرانی ما نیست در عذاب
از دست خود بود چو سبو متکای ما
چون پست فطرتان غم روزی نمی خوریم
کز خوردن دل است مهیا غذای ما
فارغ ز کسب آب و هواییم چون حباب
کز اشک و آه خود بود آب و هوای ما
چاه حسود در ره ما چشم حسرت است
تا گشته است راستی ما عصای ما
صیقل به چشم آینه ماست ناخنک
از موجه خودست چو دریا جلای ما
هر بی جگر به ما طرف جنگ چون شود؟
برخاستن بود ز سر جان لوای ما
دست حمایت از ره آهستگی شده است
موری فتاده است اگر زیر پای ما
افلاک را به سلسله جنبان چه حاجت است؟
بی آب، سیر و دور کند آسیای ما
چندین هزار گمشده را رهنما شده است
دلهای شب به کعبه مقصد درای ما
آسوده تر ز دیده قربانیان بود
از ترک آرزو دل بی مدعای ما
قرصی نبود اگر چه فزون رزق ما چو مهر
یک ذره بی نصیب نشد از عطای ما
از رنگ زرد ماست دل لاله زار خون
گر سرخ نیست چون گل حمرا قبای ما
در عین خاکساری اگر تندیی کنیم
با چشم سازگار بود توتیای ما
می گردد از سعادت جاوید کامیاب
بر هر سری که سایه فکن شد همای ما
ما را اگر چه چون دیگران نیست خرده ای
کان زرست از رخ زرین، سرای ما
هر عقده ای که زلف سخن داشت، باز کرد
صائب زبان خامه مشکل گشای ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از زبان «ما» به وصف حال عاشق یا عارف وارسته میپردازد: نفس و نالهٔ او جانبخش و بیدارکننده است، از مردم گریزان است و بار کسی نمیشود. روزی او از خون دل و اشک و آه است، به آرزو دل نبسته و با وجود تنگدستی بخشنده و بیآزار است. در پایان، شاعر قلم خود را گشایندهٔ همهٔ گرههای سخن میخواند.
هوش مصنوعی: نفس ما که غم را میزداید، برای جهان مانند صبح است؛ از دم جانبخش ما جانها تازه میشود.
هوش مصنوعی: هر کس نالهٔ دردآشنای ما را شنید، از خواب سنگین بیدردی و غفلت بیدار شد.
هوش مصنوعی: دریا در برابر جام مردآزمای ما مانند تهماندهٔ جرعهای است که بر خاک ریخته باشند؛ یعنی ظرفیت و بادهنوشی ما از دریا هم بیشتر است.
هوش مصنوعی: از جوشش اندیشه، گوشهٔ خلوت ما مانند کوه قاف پر از موج پریزادان است؛ یعنی خیالها و مضمونهای لطیف در خلوت ما میجوشد.
هوش مصنوعی: ما از نگاه آهوی رمیده هم وحشیتر و گریزانتریم؛ از این رو هر کس با ما آشنا شود، از مردم کناره میگیرد.
هوش مصنوعی: سزاوار نیست که بر شکستگان بار شویم؛ برای همین بوریای ما همان پهلوی لاغر و خشک خود ماست و از کسی بستر نمیخواهیم.
هوش مصنوعی: بالش از سنگینی سر ما رنج نمیکشد، زیرا مانند سبو تکیهگاه ما دست خود ماست.
هوش مصنوعی: ما مانند فرومایگان غم روزی نمیخوریم، چون غذای ما از خوردن دل خود (غم و خون دل) آماده است.
هوش مصنوعی: ما مانند حباب از به دست آوردن آب و هوا (معاش) آسودهایم، زیرا آب و هوای ما از اشک و آه خود ماست.
هوش مصنوعی: از وقتی راستی عصای راه ما شده، چاهی که حسود در راه ما کنده تنها چشم حسرتی است که به ما مینگرد و به ما آسیبی نمیرساند.
هوش مصنوعی: طعنه و ناخنکزدن دیگران برای آینهٔ دل ما مانند صیقل است؛ ما مانند دریا روشنی و جلا را از موج خود میگیریم.
هوش مصنوعی: هر بیجرئتی چگونه میتواند با ما بجنگد؟ پرچم ما گذشتن از جان است.
هوش مصنوعی: اگر موری زیر پای ما بیفتد، آهستهرفتن ما برای او دست حمایت میشود؛ یعنی ما به هیچ ناتوانی آزار نمیرسانیم.
هوش مصنوعی: افلاک برای گردش به محرک چه نیازی دارند؟ آسیای ما بیآب میگردد؛ یعنی گردش و کار ما از درون خود ماست.
هوش مصنوعی: بانگ زنگ کاروان ما در دل شبها هزاران گمشده را به کعبهٔ مقصود رهنمایی کرده است.
هوش مصنوعی: دل بیخواستهٔ ما با ترک آرزو از چشم قربانیان که دیگر به چیزی چشم ندارند آسودهتر است.
هوش مصنوعی: اگرچه روزی ما مانند خورشید بیش از یک قرص نبود، هیچ ذرهای از بخشش ما بیبهره نماند.
هوش مصنوعی: اگر جامهٔ ما مانند گل سرخ سرخ نیست، رنگ زرد چهرهٔ ما دل لالهزار را خون کرده است.
هوش مصنوعی: اگر در عین فروتنی و خاکساری تندی کنیم، تندی ما مانند توتیا برای چشم سازگار و سودمند است.
هوش مصنوعی: همای ما بر سر هر کس سایه افکند، او به سعادت جاوید کامیاب میشود.
هوش مصنوعی: اگرچه ما مانند دیگران پول خردی نداریم، خانهٔ ما از چهرهٔ زرد زرینمان کان زر است.
هوش مصنوعی: صائب، زبان قلم گرهگشای ما هر گرهی را که در زلف سخن بود باز کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
در ما به ناز مینگرد دلربای ما
بیگانهوار میگذرد آشنای ما
بیجرم دوست پای ز ما درکشیده باز
تا خود چه گفت دشمن ما در قفای ما
با هیچکس شکایت جورش نمیکنم
[...]
ای غافل از بلای دل مبتلای ما
جز مبتلا کسی نرسد در بلای ما
ممکن نباشد از سر کوی تو رفتنم
آری مقیّدست به زلف تو پای ما
حجاج اگر به کعبه بیت الحرم روند
[...]
مرحبا ای عشق خوش سودای ما
ای طبیب جمله علت های ما
رزق ملایک است نوای رسای ما
چون می شود بلند نگردد نوای ما؟
با آن که عمرهاست ازان بزم رفته ایم
بتوان سپند سوخت ز گرمی به جای ما
بر دل هزار نشتر الماس می خوریم
[...]
گرد فتادگی شده بال همای ما
منت نمی کشد ز کسی مدعای ما
با چاکهای سینه به محشر نمی رویم
تا رنگ و بوی گل نشود خونبهای ما
حیرت ندیدگی گل گلزار وحشت است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.