اگر بی پرده خود را دیده باشی
گل از فردوس اینجا چیده باشی
اشارت کن که خون خود بریزم
اگر از دوستان رنجیده باشی
لباس شرم صد چاک است، ترسم
که در خلوت به خود چسبیده باشی
شود حسن از گداز عشق فربه
چها بر خویشتن بالیده باشی
مرا با خاک ره در بردباری
نمی سنجی، اگر سنجیده باشی
نداری تاب درد دل، همان به
که احوال مرا نشنیده باشی
نخواهی کرد منع من ز فریاد
سپندی گر در آتش دیده باشی
تو از اهل دلی چون غنچه آن روز
که سر در جیب خود دزدیده باشی
لباس مغفرت آماده داری
اگر چشم از جهان پوشیده باشی
روی دامن کشان فردای محشر
اگر دامن ز دنیا چیده باشی
تا ملک سلیمان چشم مورست
اگر ملک قناعت دیده باشی
چراغ از خانه خواهد داشت خاکت
اگر در خون دل غلطیده باشی
برومندی خطر بسیار دارد
همان به تخم آتش دیده باشی
عبیر خلد گرد دامن توست
غباری از دلی گر چیده باشی
مباش ایمن ز زخم خار صائب
اگر در پای گل خوابیده باشی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با خودشناسی آغاز میشود و آن را همان چیدن گل بهشت میداند. سپس در چند بیت به زبان عاشق با معشوقِ خودپسند سخن میگوید و از بردباری و نالهاش، مانند اسفند در آتش، دفاع میکند. در نیمهٔ دوم به پند اخلاقی و عرفانی میپردازد: خلوت درونی، چشم پوشیدن از دنیا، قناعت، خون دل خوردن، فروتنی و دلجویی از دیگران راه رستگاری است. بیت پایانی هشدار میدهد که حتی در آغوش خوشی نیز نباید از رنج ایمن بود.
هوش مصنوعی: اگر خود را بیحجاب و چنانکه هستی دیده باشی و خود را شناخته باشی، در همین دنیا گلِ بهشت را چیدهای. یعنی خودشناسی همان رسیدن به بهشت است.
هوش مصنوعی: عاشق به معشوق میگوید اگر از دوستانت آزرده شدهای، فقط اشاره کن تا خونِ خودم را بریزم و جانم را فدای رضایت تو کنم.
هوش مصنوعی: جامهٔ شرم و حیای تو صد پاره شده است؛ میترسم در خلوت چنان شیفتهٔ خود شده باشی که خود را در آغوش گرفته باشی. کنایه از خودپسندی و خودشیفتگیِ معشوق است.
هوش مصنوعی: زیبایی از سوختن و گداختنِ عاشق پروردهتر و فربهتر میشود؛ پس تو از گداز عاشقانت چه اندازه بر خود بالیده و رشد کردهای.
هوش مصنوعی: اگر درست سنجیده باشی، مرا در بردباری با خاک راه همترازو نمیکنی، زیرا تحمل من از خاک هم بیشتر است.
هوش مصنوعی: تو طاقت شنیدن درد دل را نداری؛ پس بهتر است که حال مرا اصلاً نشنیده باشی.
هوش مصنوعی: اگر اسفندی را در آتش دیده باشی که چگونه میترکد و بانگ میکند، دیگر مرا از فریاد و ناله بازنمیداری؛ چون من نیز در آتش عشق میسوزم.
هوش مصنوعی: تو آن روز مانند غنچه از اهل دل به شمار میآیی که سر در گریبان خود فرو برده و به درون خود پرداخته باشی؛ یعنی اهل دل بودن در گرو مراقبه و خلوت درونی است.
هوش مصنوعی: اگر چشم از دنیا بسته باشی، جامهٔ آمرزش برایت آماده است؛ میان پوشیدن چشم و پوشیدن لباس آمرزش بازی لفظی است.
هوش مصنوعی: اگر در دنیا دامن خود را از آن برچیده و به آن آلوده نشده باشی، روز قیامت با ناز و سربلندی دامنکشان خواهی رفت.
هوش مصنوعی: اگر سرزمین قناعت را دیده باشی، پادشاهی سلیمان در نظرت به اندازهٔ چشم مورچه کوچک و ناچیز مینماید.
هوش مصنوعی: اگر در خون دل غلتیده و رنج عشق کشیده باشی، خاکِ گورت از درونِ خود چراغ خواهد داشت و به چراغ دیگران نیازمند نیست.
هوش مصنوعی: به بار نشستن و شکوفا شدن خطرهای فراوان دارد؛ پس بهتر است مانند تخمِ آتشدیده باشی که دیگر نمیروید و از آفت ایمن است.
هوش مصنوعی: اگر غبار غم را از دل کسی پاک کرده باشی، بوی خوش بهشت گرد دامن تو را فرا میگیرد؛ یعنی دلجویی از دیگران مایهٔ رسیدن به بهشت است.
هوش مصنوعی: صائب به خود میگوید: اگر در پای گل هم خوابیده باشی، از زخمِ خار ایمن مباش؛ یعنی در کنار هر خوشی رنجی پنهان است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مرا آن گوی کش تو دیده باشی
نه آن کز دیگری بشنیده باشی
تو خود گوئی ز خود حق دیده باشی
عیان خویشتن بگزیده باشی
اگر در خواب خود را دیده باشی
چه گلها از دل ما چیده باشی
به خود صد پیرهن بالیده باشد
اگر بر روی گل خندیده باشی
دلم آیینه دار سینه صافی است
[...]
تو تا کی حالدل پرسیده باشی
به طفلی مرغ بسمل دیده باشی
سرت گردم بیا در دیده بنشین
تو تا کی گرد دلگردیده باشی
مپرس آشفتگیهای دلم را
[...]
همانا گرگ باران دیده باشی
تو خیلی پاردُم ساییده باشی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.