خرابم کرده چشم نیم مستی
که دارد همچو مژگان پیشدستی
شرابی خاص در پیمانه دارد
ز چشم مست او هر می پرستی
پریزادی است مژگانت که از چشم
گرفته در بغل آهوی مستی
درین پستی چه می کردم چو شهباز
نمی دادم اگر دستی به دستی
سرافرازی رسد آزاده ای را
که دارد در بغل چون سرودستی
ز نقصان می پذیرد مه تمامی
درستی ها بود در هر شکستی
تزلزل نیست در اطوار عاشق
بنای عشق را نبود نشستی
زبون آرزو تا کی توان بود؟
چه عاجزمانده ای در خار بستی؟
ز خود تا نگذری صائب چو مردان
اگر در کعبه باشی بت پرستی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با وصف چشم نیممست و مژگان معشوق آغاز میشود و بیخودیِ عاشق را از نگاه او نشان میدهد. سپس به اندرزهایی دربارهٔ آزادگی، سودمندیِ شکست و کاستی برای رسیدن به کمال، و استواریِ عشق میرسد. در پایان شاعر از اسارت در آرزوها انتقاد میکند و میگوید تا انسان از خود نگذرد، عبادت ظاهریاش حتی در کعبه بتپرستی است.
هوش مصنوعی: چشمی نیمهمست مرا ویران و از خود بیخود کرده است؛ چشمی که مانند مژگان در حمله و زخمزدن پیشدستی میکند.
هوش مصنوعی: هر بادهپرستی از چشم مست او شرابی ویژه در پیمانهٔ خود دارد؛ یعنی هر عاشقی به اندازهٔ خود از مستیِ نگاه او بهره میبرد.
هوش مصنوعی: مژگان تو مانند پریزادهای است که چشم تو را چون آهویی مست در آغوش گرفته است.
هوش مصنوعی: اگر مانند باز شکاری دست به دست نمیگشتم و به این و آن دست نمیدادم، در این پستی و خواری چه میکردم؟ یعنی دلبستن به دیگران مرا از اوج به این فرودستی کشانده است.
هوش مصنوعی: آزادهای که مانند سرو دستهایش تهی و در بغل است و به چیزی دست نمیآلاید، به سربلندی میرسد؛ سرو به سبب آزادگی و بیباری سرافراز است.
هوش مصنوعی: ماه از کاستی و هلالشدن به بدر کامل میرسد؛ در هر شکستی درستی و کمالی نهفته است.
هوش مصنوعی: در رفتار و احوال عاشق لرزش و سستی نیست، و بنای عشق هرگز فرو نمینشیند و ویران نمیشود.
هوش مصنوعی: تا کی میتوان اسیر و خوار آرزوها بود؟ چرا در میان پرچینی از خار درمانده شدهای؟ یعنی آرزوها چون خاربست راه تو را بستهاند.
هوش مصنوعی: صائب، تا مانند مردان راه از خودپرستی نگذری، حتی اگر در کعبه باشی بتپرستی؛ زیرا خودِ تو بزرگترین بت است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
همه سالِه، به جَشنَ انْدر نِشَستی
چُو یک ساعتْ دِلَش بر غَم نَخَستی
خائی گنده ترسا پرستی
در اسلام را بر خود ببستی
چه دست آویز داری اندر اسلام
زناری در میان آویز دستی
بمستی بر سر حمدان نشستی
[...]
شها چون پیل و فرزین شه پرستم
نه چون اسبست کارم رخپرستی
رهی آمد چو رخ پیشت پیاده
چو فرزین میرود اکنون ز مستی
چو نوشینباده را در پرده بستی
خمار بادهٔ نوشین شکستی
تو خود بودی که روی مردم دهر
به آب مردمی می باز شستی
تو بودی جرهباز همت آخر
کجا شد آن کله داری و چستی
گرفتم دیگران بیمار بخلند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.