ای زمین از سبحه ذکر تو کمتر دانهای
از خرابات تو مهر گرمرو پیمانهای
از جلالت برق عالمسوز در هر خرمنی
وز جمالت آفتابی فرش در هر خانهای
با که گویم، ور بگویم هم که باور میکند
کاین صدفها پر شده است از گوهر یکدانهای؟
دل چو بردی از کفم ای زلف دست از جان بدار
این مثل نشنیدهای کز خانهای دیوانهای؟
آسمان نیلگون یک مشت خاکستر بود
گر به قدر همت خود رنگ ریزم خانهای
میکند چشم سیاهش سرمهسایی، ورنه هست
نغمه منصوریی در هر لب پیمانهای
آسمانها در شکست ما چه یکدل گشتهاند
کشتی نه آسیا افتاده چپ با دانهای
در سر این غافلان طول امل دانی که چیست؟
آشیان کرده است ماری در کبوترخانهای
صائب آزاده را مگذار در قید جهان
چند در زنجیر باشد عاشق دیوانهای؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با ستایش عظمت و جمال خداوند آغاز میشود و همهٔ هستی را در برابر او ناچیز و پرتوی از یک گوهر یگانه میداند. سپس به زلف و چشم یار، همت بلند شاعر و ستم آسمان بر انسان ناتوان میپردازد و آرزوهای دراز غافلان را به مار در کبوترخانه مانند میکند. در پایان، صائب رهایی خود را بهعنوان عاشقی دیوانه از بند جهان طلب میکند.
هوش مصنوعی: ای خدا، زمین در برابر تسبیح ذکر تو از یک دانهٔ تسبیح هم کمتر است و خورشیدِ تیزرو تنها پیمانهای از میخانهٔ توست. یعنی همهٔ هستی در برابر عظمت تو ناچیز است.
هوش مصنوعی: از شکوه و جلال تو برقی جهانسوز در هر خرمنی افتاده است و از زیبایی تو خورشیدی مانند فرش در هر خانهای گسترده است. قهر و لطف تو همهجا را فراگرفته است.
هوش مصنوعی: این راز را به چه کسی بگویم و اگر هم بگویم چه کسی باور میکند که همهٔ این صدفها، یعنی همهٔ موجودات، از یک گوهر یگانه پر شدهاند؟ اشاره به یگانگی حقیقت در همهٔ آفریدههاست.
هوش مصنوعی: ای زلف یار، اکنون که دلم را از دستم ربودی، دیگر از جانم دست بردار. مگر این مثل را نشنیدهای که از هر خانه یک دیوانه بس است؟ یعنی دلِ دیوانهشده کافی است و جان را رها کن.
هوش مصنوعی: اگر به اندازهٔ بلندی همتم بنای خانهای را طرح بریزم، آسمان نیلگون در برابر آن مشتی خاکستر بیش نخواهد بود.
هوش مصنوعی: چشم سیاه یار سرمه میساید و با آن همه را خاموش میکند، وگرنه بر لب هر پیمانهای نغمهٔ «اناالحق» مانند منصور حلاج جاری است. یعنی مستان راز را فاش میکردند اگر نگاه یار آنان را خاموش نمیساخت.
هوش مصنوعی: آسمانها چه همدل و یکدست در شکستن ما شدهاند؛ آسیای نُهسنگهٔ فلک با یک دانهٔ ناچیز سر ناسازگاری گذاشته است.
هوش مصنوعی: میدانی آرزوهای دور و دراز در سر این غافلان چیست؟ مانند ماری است که در کبوترخانه لانه کرده باشد و آرامش و پاکی دل را نابود کند.
هوش مصنوعی: صائبِ آزاده را در بند دنیا رها مکن؛ عاشق دیوانه تا کی باید در زنجیر بماند؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
حال عالم سر به سر پرسیدم از فرزانهای
گفت: یا خاکیست یا بادیست یا افسانهای
گفتمش، آن کس که او اندر طلب پویان بود؟
گفت: یا کوریست یا کرّیست یا دیوانهای
گفتمش: احوال عمر ما چه باشد عمر چیست؟
[...]
گر بگویی عاشقی با ما هم از یک خانهای
با همه کس آشنا با ما چرا بیگانهای
ما چو اندر عشق تو یکرویه چون آیینهایم
تو چرا در دوستی با ما دو سر چون شانهای
شمع خود خوانی همی ما را و ما در پیش تو
[...]
من کیام؟ رسوای شهر و عاشق دیوانهای
آشنا با هر غمی، وز خویشتن بیگانهای
هم شوم شاد از غمش کاو در دلم منزل گرفت
هم شوم غمگین که او جا کرد در ویرانهای
تُرکِ شهرآشوب من در کشوری منزل نکرد
[...]
ای ثنا و مدح تو در لفظ هر فرزانه ای
خویش کرده مکرمات تو زهر بیگانه ای
افتخار خاندان جد خویشی در نسب
کی بود چون خاندان جد تو هر خانه ای
آنچه در توست از بزرگی کی بود در غیر تو
[...]
شعله زد شمع جمال او ز دولتخانهای
گشت در هر دو جهان هر ذرهای پروانهای
ای عجب هر شعلهای از آفتاب روی او
گشتت زنجیری و در هر حلقهای دیوانهای
هر که با هر حلقه در دنیا نیفتاد آشنا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.