حال عالم سر به سر پرسیدم از فرزانه‌ای
گفت: یا خاکیست یا بادیست یا افسانه‌ای
گفتمش، آن کس که او اندر طلب پویان بود؟
گفت: یا کوری‌ست یا کرّی‌ست یا دیوانه‌ای
گفتمش: احوال عمر ما چه باشد عمر چیست؟
گفت: یا برقیست یا شمعیست یا پروانه‌ای
بر مثال قطرهٔ برف است در فصل تموز
هیچ عاقل در چنین جاگاه سازد خانه‌ای؟!
یا مثال سیل خانست آب در فصل بهار
هیچ زیرک در چنین منزل فشاند دانه‌ای؟
فیلسوفی گفت: اندر جانب هندوستان
حکمتی دیدم نوشته بر در بتخانه‌ای
گفتم: آن حکمت چه حکمت بود؟ گفت: این حکمتست
آدمی را سنگ و شیشه چرخ چون دیوانه‌ای
نعمت دنیا و دنیا نزد حق بیگانه است
هیچ عاقل مهر ورزد با چنین بیگانه‌ای؟
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به جستجوی حقیقت و حال دنیا می‌پردازد و از یک فرزانه درباره‌ی وجود و حال انسان سؤال میکند. پاسخ‌ها به این سوالات به صورتی مبهم و استعاری است و به بررسی مفاهیمی چون خاک، باد، افسانه و دیوانگی می‌پردازد. در ادامه، شاعر به تشبیهاتی از قبیل برق، شمع و پروانه اشاره میکند و به کم‌ارزشی زندگی در دنیای مادی اشاره دارد. در نهایت، به عقیده‌ای فلسفی درباره بی‌معنایی دارایی‌های دنیوی و لزوم عدم وابستگی به آنها پرداخته می‌شود و این‌گونه نشان می‌دهد که انسان نباید به ظاهر دنیا دل ببندد.
هوش مصنوعی: وضع عالم را از یک مرد باهوش پرسیدم. او گفت: ممکن است حقیقت نداشته باشد و فقط چیزی موجود در عالم خاکی باشد، یا آنکه به صورت باد در زندگی ناپایدار است، یا شاید تنها یک افسانه است.
هوش مصنوعی: از فردی می‌پرسم که آن کسی که در جست‌وجوست، چه کمبودی دارد؟ او پاسخ می‌دهد که ممکن است آن فرد نابینا باشد، ناشنوا باشد یا دیوانه باشد.
هوش مصنوعی: سوال کردم که عمر ما چگونه است و چه معنایی دارد. او پاسخ داد که عمر میتواند مانند یک برق ناگهانی، یک شمع که به زودی خاموش می‌شود، یا پروانه‌ای باشد که به سرعت می‌گذرد و ناپدید می‌شود.
هوش مصنوعی: عمر انسان مانند قطره برف در فصل تابستان است و در این هوای گرم، هیچ فرد عاقلی در این مکان بی‌ثمر خانه نمی‌سازد.
هوش مصنوعی: به مانند سیل که در فصل بهار جاری می‌شود، آیا هیچ شخص با هوشی دانه‌ای در چنین خانه‌ای می‌کارد؟
هوش مصنوعی: فیلسوفی در کنار بتخانه‌ای در هند، نوشته‌ای از حکمت را مشاهده کرده است.
هوش مصنوعی: پرسیدم آن حکمت که نوشته شده چه چیزی است؟ او گفت: این حکمت بیان میکند که انسان مانند دیوانه‌ای است که در برابر سنگ و شیشه می‌چرخد و به آنها توجه میکند.
هوش مصنوعی: نعمت‌های دنیوی و خود دنیا در نظر خداوند ناچیز و بی‌ارزش است. آیا شخص عاقل و خردمند میتواند به چیزی که نزد خداوند بیگانه و بی‌اهمیت است، محبت کند و وابسته باشد؟
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گر بگویی عاشقی با ما هم از یک خانه‌ای
با همه کس آشنا با ما چرا بیگانه‌ای
ما چو اندر عشق تو یکرویه چون آیینه‌ایم
تو چرا در دوستی با ما دو سر چون شانه‌ای
شمع خود خوانی همی ما را و ما در پیش تو
[...]
من کی‌ام؟ رسوای شهر و عاشق دیوانه‌ای
آشنا با هر غمی، وز خویشتن بیگانه‌ای
هم شوم شاد از غمش کاو در دلم منزل گرفت
هم شوم غمگین که او جا کرد در ویرانه‌ای
تُرکِ شهر‌آشوب من در کشوری منزل نکرد
[...]
ای ثنا و مدح تو در لفظ هر فرزانه ای
خویش کرده مکرمات تو زهر بیگانه ای
افتخار خاندان جد خویشی در نسب
کی بود چون خاندان جد تو هر خانه ای
آنچه در توست از بزرگی کی بود در غیر تو
[...]
شعله زد شمع جمال او ز دولتخانه‌ای
گشت در هر دو جهان هر ذره‌ای پروانه‌ای
ای عجب هر شعله‌ای از آفتاب روی او
گشتت زنجیری و در هر حلقه‌ای دیوانه‌ای
هر که با هر حلقه در دنیا نیفتاد آشنا
[...]
پیش شمع نور جان دل هست چون پروانه‌ای
در شعاع شمع جانان دل گرفته خانه‌ای
سرفرازی شیرگیری مست عشقی فتنه‌ای
نزد جانان هوشیاری نزد خود دیوانه‌ای
خشم‌شکلی صلح‌جانی تلخ‌رویی شکری
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۱۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.