این چه خورشیدست یارب از افق تابان شده؟
کز تماشایش فلک یک دیده حیران شده
می شود خورشید تابان را گلاب پیرهن
هر که را دل آب چون شبنم درین بستان شده
می دود گوی سعادت در رکاب دولتش
قامت هر کس ز بار درد چون چوگان شده
شکوه از پست و بلند دهر کافرنعمتی است
سیل در کهسار از سختی سبک جولان شده
می برد دل بس که شیرین کاری فرهاد من
خانه آیینه بر شیرین لبان زندان شده
گرد خواری پیش خیز کاروان عزت است
حسن یوسف خوش قماش از سیلی اخوان شده
روزن خورشید را کرده است دود دل سیاه
بس که دل بر آتش رخسار او بریان شده
از شکوه خود سبک کرده است کوه قاف را
هر که چون عنقا ز چشم مردمان پنهان شده
چرب نرمی را نباشد چوبکاری در قفا
از خلال آسوده است آن کس که بی دندان شده
می تواند شهپر اقبال چون شاهین گشود
پیش هر کس چون ترازو سنگ و زر یکسان شده
در دل صافم غبار کینه نتوان یافتن
مهره گل در محیطم گوهر غلطان شده
ماه عیدم در غبار از چشم پنهان گشته است
تا به ساحل کشتیم زین بحر بی پایان شده
گشتم از اشک ندامت مخزن گنج گهر
خانه من چون صدف معمور ازین باران شده
هر که را آیینه گشت از خودنمایی سد راه
چون سکندر ناامید از چشمه حیوان شده
از کمان آسمان صائب گشاد دل مجو
خنده سوفار اینجا غنچه چون پیکان شده



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با وصف معشوقی خورشیدوار آغاز میشود که آسمان از دیدنش حیران است و دلها بر آتش رخسارش میسوزند. سپس صائب با مضمونهای تمثیلی میگوید که درد و خواری و سختی راه عزت و سعادتاند: چوگانقامتی، سیلی برادران یوسف، گوشهنشینی عنقاوار، یکسان دیدن سنگ و زر و اشک پشیمانی. در پایان هشدار میدهد که خودنمایی مانع رسیدن به آب حیات است و از آسمان نباید امید گشایش دل داشت.
هوش مصنوعی: خدایا این چه خورشیدی (معشوقی) است که از افق درخشیده، که آسمان از تماشای او سراپا چشمی حیران شده است؟
هوش مصنوعی: هر کس در این باغ (جهان) دلش مانند شبنم آب شود و فروتن و لطیف گردد، به جای گلاب پیراهن خورشید درخشان میشود؛ یعنی شبنموار به خورشید میپیوندد و او را خوشبو و شاداب میکند.
هوش مصنوعی: کسی که قامتش از بار درد مانند چوگان خم شده، گوی خوشبختی در رکاب دولتش میدود؛ یعنی دردکشیدگی مایهٔ سعادت است.
هوش مصنوعی: گله کردن از فراز و نشیب روزگار ناسپاسی است؛ سیل در کوهستان به سبب سختی و ناهمواری زمین است که چالاک و تندرو شده است.
هوش مصنوعی: فرهاد من (عاشق) چنان با هنرنمایی شیرین دل میبرد که خانهٔ آینه برای زیبارویان شیرینلب زندان شده است؛ یعنی زیبایان از خودبینی دست کشیده و به او مشغول شدهاند.
هوش مصنوعی: گرد خواری پیشاهنگ کاروان عزت است؛ چنانکه زیبایی یوسف از سیلی برادران رونق و جلوه یافت.
هوش مصنوعی: دلها چنان بر آتش چهرهٔ او کباب شدهاند که دود دلشان روزنهٔ خورشید را سیاه کرده است.
هوش مصنوعی: هر کس مانند سیمرغ از چشم مردم پنهان شده، با شکوه و وقار خود کوه قاف را سبک و کموزن کرده است.
هوش مصنوعی: نرمی و ملایمت هرگز آزار و سرزنش پشت سر به دنبال ندارد؛ چنانکه کسی که دندان ندارد از خلال کردن آسوده است.
هوش مصنوعی: هر کس مانند ترازو سنگ و زر در نظرش یکسان شده، میتواند مانند شاهین بال بخت و اقبال را بگشاید؛ «شاهین» هم پرنده است و هم زبانهٔ ترازو.
هوش مصنوعی: در دل پاک من غبار کینه یافت نمیشود؛ حتی مهرهٔ گِل در دریای وجود من به مروارید درخشان بدل شده است.
هوش مصنوعی: تا کشتی من از این دریای بیکران به ساحل رسیده، ماه عید من در غبار از چشم پنهان شده است؛ یعنی پس از رهایی هم شادیام پدیدار نشد.
هوش مصنوعی: از اشک پشیمانی گنجینهٔ مروارید شدم؛ خانهٔ من مانند صدف از این باران آباد شده است.
هوش مصنوعی: هر کس خودنمایی (آینه) راهش را بسته باشد، مانند اسکندر از رسیدن به چشمهٔ آب حیات ناامید شده است.
هوش مصنوعی: صائب، از کمان آسمان گشایش دل مخواه؛ در اینجا خندهٔ سوفار تیر هم مانند پیکان به غنچهٔ بسته بدل شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
پیکری روشن چو جان ، لیکن بلای جان شده
زاده از کان و پر از گوهر بسان کان شده
مملکت را همچو جان بایسته قالب را ولیک
صد هزاران قالب از تأثیر او بی جان شده
مشرب لذات جباران ازو تیره شده
[...]
آه از آن روزی که بینی خلق را حیران شده
جانها بر لب رسیده دیدها گریان شده
این چه باد صرصر است از آسمان پویان شده
صد هزاران کشتی از وی مست و سرگردان شده
مخلص کشتی ز باد و غرقه کشتی ز باد
هم بدو زنده شدهست و هم بدو بیجان شده
باد اندر امر یزدان چون نفس در امر تو
[...]
ای کمان ابرویت را جان من قربان شده
شام زلفت را نسیم صبح سر گردان شده
نقطه ی خالت سواد عین خورشید آمده
آتش لعلن ذهاب چشمه ی حیوان شده
با همه خوردی دهان توست در روز سفید
[...]
باز آن مه در سمند ناز در جولان شده
فتنه را سر کرده و سر فتنه ی دوران شده
تا صف خوبان شهر آشوب را بر هم زند
کرده بر اهل نظر جولان و در میدان شده
چن بعزم گوی بازی رانده بیرون رخش ناز
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.