خوش است مشق قناعت ز بوریا کردن
به خواب، مخمل بی درد را رها کردن
درین ریاض، سرانجام بال پروازست
چو غنچه پیرهن خویش را قبا کردن
چه عقده وا کند از دل جهان پست مرا؟
گره به ناخن پا مشکل است وا کردن
به کیش راه شناسان، نرفتن است صواب
به آن رهی که توان روی بر قفا کردن
در آن مقام که دریا کف آورد بر لب
سبکسری است تظلم به ناخدا کردن
به تخته پاره تسلیم خویش را برسان
که مشکل است درین بحر آشنا کردن
چنین که گرد علایق تراست دامنگیر
سفر ز خود نتوانی به هیچ جا کردن
چنان به خانه فرو رفته ای که ممکن نیست
ترا ز خانه خود چون کمان جدا کردن
ز قید محکم هستی کجا برون آیی؟
ترا که بند قبا مشکل است وا کردن
نمی توان ز دل من کشید پیکان را
که مشکل است دو دل را ز هم جدا کردن
وبال توست درین گلخن آنچه خواهی کرد
به غیر آینه خویش با صفا کردن
خوشم به سوختگی ها که کرده است مرا
چو تخم سوخته فارغ ز آسیا کردن
به جوی شیر توجه نمی کند عاشق
به استخوان نتوان صید این هما کردن
نظر به سرمه مردم سیه مکن صائب
به گریه تا بتوان دیده را جلا کردن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دعوتی است به قناعت، وارستگی از تعلقات و تسلیم در برابر تقدیر. شاعر میگوید جهان پست گرهی از دل نمیگشاید و کسی که در بند خانه و علایق است از بند هستی رها نمیشود. راه نجات را صفای دل، تسلیم و سوختگی در عشق میداند و در پایان خود را از منت مردم برحذر میدارد و گریه را مایهٔ روشنی دیده میشمارد.
هوش مصنوعی: چه خوب است که آدمی قناعت را با خوابیدن روی حصیر تمرین کند و مخمل نرم را که درد و رنج آسایشطلبی نمیشناسد، کنار بگذارد.
هوش مصنوعی: در این باغ جهان، چاره و وسیلهٔ پرواز آن است که مانند غنچه پیراهن خود را چاک بزنی و قبای باز کنی؛ یعنی دلگشودگی و رهایی از تعلق، بال رهایی است.
هوش مصنوعی: این جهان پست و فرومایه چه گرهی میتواند از دل من باز کند؟ باز کردن گره با ناخن پا دشوار است؛ یعنی از چیز پست، گشایش کار بزرگ برنمیآید.
هوش مصنوعی: در آیین راهشناسان درست آن است که به راهی که بتوان از آن بازگشت و روی به عقب کرد، اصلاً نروی؛ راهی که بازگشت دارد، راه حقیقی نیست.
هوش مصنوعی: جایی که دریا از خشم کف بر لب آورده و طوفانی است، دادخواهی و شکایت بردن پیش ناخدا سبکسری و نادانی است، چون او نیز درمانده است.
هوش مصنوعی: خود را به تختهٔ شکستهٔ تسلیم بسپار و با آن به ساحل برسان، زیرا در این دریا شنا کردن با تکیه بر توان خود بسیار دشوار است.
هوش مصنوعی: با این گرد و غبار وابستگیها که به دامنت چسبیده، نمیتوانی از خود بیرون بیایی و به هیچ جا سفر کنی.
هوش مصنوعی: چنان در خانه و تعلقات خود فرو رفتهای که مانند کمان که در قاب و جلد خود جای گرفته، جدا کردنت از خانهات ممکن نیست.
هوش مصنوعی: تو که حتی گشودن بند قبایت برایت دشوار است، چگونه از بند محکم هستی و وجود رها خواهی شد؟
هوش مصنوعی: پیکان معشوق را نمیتوان از دل من بیرون کشید، زیرا پیکان خود دلی شده و جدا کردن دو دل از یکدیگر دشوار است.
هوش مصنوعی: در این دنیای گلخنمانند و تیره، هر کاری جز صاف کردن آینهٔ دل خود انجام دهی، برایت وبال و گرفتاری خواهد بود.
هوش مصنوعی: از سوختگیهایی که کشیدهام خشنودم، چون مرا مانند دانهٔ سوخته از آسیاب شدن و گرفتاری روزگار آسوده کرده است.
هوش مصنوعی: عاشق به جوی شیر و نعمتهای بهشتی اعتنا نمیکند؛ این همای بلندهمت را نمیتوان با استخوان شکار کرد.
هوش مصنوعی: صائب، تا وقتی میتوانی با گریه چشم را روشن و جلا دهی، به سرمهٔ مردم سیهدل چشم مدار و منت آنان را مکش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
اثیرالدین را رسمست بر زبان قلم
پیام روح قدس دم بدم ادا کردن
بنوک کلک گهر را جگر همی سفتن
بگام صیت مجارات با صبا کردن
چرا زتیغ زبانت گهر همی بارد
[...]
بچنگ شیر تن خویش را رها کردن
ز مار و افعی در بادیه عصا کردن
شراب ساختن از زهر قاتل و ز حمیم
ز تف تیره و آب سیه غذا کردن
بنوک هر مژه آتش کشیدن از دوزخ
[...]
گهر فروش شناسد ز در بها کردن
که مزد من نتواند کسی ادا کردن
سخن چو مزد سخن هست گو نوال مباش
ز گنج جایزه به دخل آشنا کردن
شد از کسوف کرم تیره آن چنان ایام
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.