گشوده است در فیض رخنه دیوار
به باغبان چه ضرورست دردسر دادن؟
صدف ز دیده دریانژاد من دارد
ز ابر آب گرفتن، عوض گهر دادن
کمینه بازی مژگان خونفشان من است
عنان چو موج به دریای پر خط دادن
چو سایه سرو نهاده است سر به دنبالش
که یاد گیرد ازو پیچش کمر دادن
ترا که نامه بری هست چون فغان صائب
چه لازم است کتابت به نامه بر دادن؟
به رنگ بی جگران رگ به نیشتر دادن
بود به دشمن خونخوار خود جگر دادن
به قیمت گل و می ده اگر زری داری
که بهترین هنرهاست زر به زر دادن
گل سر سبد بوستان خلق من است
چو نخل سنگ بر سر خوردن و ثمر دادن
ز پرفشانیم ای شمع رو چه می تابی؟
به من نخست نبایست بال و پر دادن
چه طعن لغزش مستانه می زنی بر من؟
به من ز دور نبایست بیشتر دادن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از چند مضمون جداگانه بر محور «دادن» ساخته شده است: گوهرسازی اشک چشم، آموختن خرامیدن سرو از معشوق، و فغانی که جای نامهبر را میگیرد. شاعر زر را به خرج کردن در گل و می سفارش میکند و نیکی در برابر آزار را مانند نخلی که سنگ میخورد و میوه میدهد میستاید. در پایان، سرزنشِ بیقراری پروانه و لغزش مست را به خودِ شمع و ساقی بازمیگرداند که بال و شراب را بخشیدهاند.
هوش مصنوعی: وقتی رخنهای در دیوار باغ باز است و درِ فیض را گشوده، چه نیازی است که باغبان را برای گشودن در به زحمت بیندازیم؟ یعنی هرجا راهی آماده هست، نباید منت و دردسر دیگران را کشید.
هوش مصنوعی: صدف این کار را از چشم دریازادهٔ من آموخته است که از ابر آب بگیرد و در عوض مروارید پس بدهد. چشم من نیز اشک را به گوهر بدل میکند.
هوش مصنوعی: کمترین بازیِ مژگان خونافشان من این است که مانند موج، عنان خود را به دریای پرخطر بسپارد. یعنی اشک خونین من بیپروا به دل خطر میزند.
هوش مصنوعی: سرو مانند سایه سر در پی معشوق نهاده است تا از او پیچوتاب و خرامیدن کمر را بیاموزد.
هوش مصنوعی: ای صائب، تو که پیک و نامهرسانی مانند ناله و فغان داری، چه لازم است نامه بنویسی و به دست نامهبر بدهی؟ فغان تو خود حال دلت را به معشوق میرساند.
هوش مصنوعی: مانند آدمیان کمدل و ناشکیبا رگ را به نیشتر سپردن و خون گرفتن، همانند آن است که جگر و خون خود را به دشمن خونخوار خویش بدهی.
هوش مصنوعی: اگر زری داری، آن را بهای گل و شراب کن؛ زیرا بهترین هنر آن است که زر را با زر، یعنی با گل زرد و شراب زرین، عوض کنی.
هوش مصنوعی: برترین گلِ بوستان اخلاق من این است که مانند درخت خرما سنگ بر سر بخورم و در برابرش میوه بدهم؛ یعنی بدی را با نیکی پاسخ دهم.
هوش مصنوعی: ای شمع، چرا از بالافشانی من روی برمیگردانی؟ اگر نمیخواستی گرد تو بگردم، از آغاز نباید به من بال و پر میدادی.
هوش مصنوعی: چرا لغزش مستانهٔ مرا سرزنش میکنی؟ تو خود نباید در دورِ جام بیش از اندازه به من شراب میدادی؛ گناه مستی من از ساقی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.