بر دل نازک گرانی میکند اندیشهام
سنگ میگردد ز ناسازی پری در شیشهام
خنده سوفار از دلتنگیم پیکان شود
بگذرد گر ناوک او از دل غمپیشهام
نیست یک مو بر تنم بیداغ عالمسوز عشق
دیده شیرست کرم شبچراغ بیشهام
زود میپیچم بساط خودنمایی را به هم
گردبادم نیست در خاک تعلق ریشهام
هیچ کس از مستی سرشار من آگاه نیست
بوی مینتوان شنیدن از دهان شیشهام
نامدار از کان برآید در زمان من عقیق
تیزی الماس دارد ناخن اندیشهام
شرم میآید ز تردستان مرا هرچند ساخت
آتش یاقوت را خاموش آب تیشهام
بر دلم صائب چو کوه قاف میآید گران
گر پری داخل شود در خلوت اندیشهام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از سنگینی و تنهایی اندیشهٔ خود سخن میگوید. او دلتنگی و داغهای عشق، بیتعلقی و پنهانداشتن مستیاش را با تصویرهای پری در شیشه، تیر و گردباد بیان میکند. سپس به تیزیِ فکر و هنر خود اشاره میکند، اما در برابر چیرهدستان فروتنی نشان میدهد. در پایان میگوید چنان دلبستهٔ خلوت است که حتی حضور پری در آن برایش سنگین است.
هوش مصنوعی: اندیشهٔ من حتی بر دلهای نازک هم سنگینی میکند. از ناسازگاریِ طبع من، پریای که در شیشهام به بند افتاده، به سنگ بدل میشود و شیشه را میشکند.
هوش مصنوعی: اگر تیر معشوق از دل غمگین من بگذرد، دل من چنان تنگ است که دهانهٔ گشادهٔ انتهای تیر، که به دهانی خندان میماند، بسته و نوکتیز میشود و به پیکان بدل میگردد.
هوش مصنوعی: هیچ مویی بر تن من نیست که داغ عشقِ عالمسوز بر آن نباشد. کرم شبتابِ بیشهٔ وجود من چشمِ درخشانِ شیر است؛ یعنی داغهای من چون چشم شیر میدرخشند و هیبت دارند.
هوش مصنوعی: بساط خودنمایی را زود برمیچینم. من مانند گردبادم و در خاک دلبستگی ریشهای ندارم.
هوش مصنوعی: هیچکس از مستیِ لبریز من خبر ندارد، چون از دهانهٔ شیشهٔ من بوی شراب به مشام نمیرسد. یعنی سرمستیام را پنهان نگه میدارم.
هوش مصنوعی: در روزگار من عقیق نامدار و نقشخورده از معدن بیرون میآید، چون ناخن اندیشهٔ من تیزیِ الماس دارد و از همان جا بر آن نام حک میکند. مقصود، باریکی و نیرومندیِ فکر شاعر است.
هوش مصنوعی: هرچند آبِ تیشهٔ من آتشِ درخشش یاقوت را خاموش کرده، یعنی هنرم بر گوهرهای گرانبها برتری یافته، باز هم از چیرهدستان شرم دارم. این بیت بیانی فروتنانه از هنر شاعر است.
هوش مصنوعی: ای صائب، اگر حتی پری هم به خلوتِ اندیشهٔ من راه یابد، مانند کوه قاف بر دلم سنگینی میکند؛ یعنی چنان خلوتدوستم که هیچ مهمانی را برنمیتابم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
آسمان نیلگون را سبز کرد اندیشهام
بیستون کان زمرد شد زآب تیشهام
غوطه در خون زد سپهر از ناخن اندیشهام
بیستون یک دانه یاقوت شد از تیشهام
داغ جانسوزی بود هر نقطهای از کلک من
[...]
بس که خو کردست با کلفت دل غم پیشه ام
سنگ می گردد اگر ریزند می در شیشه ام
برقم و بر خرمن اهل ستم دارم گذر
هر کجا خار مغیلان است باشد بیشه ام
نخل سبزم از کدامین جوی آبم داده اند
[...]
عشق در زنهار باشد از دل غم پیشه ام
نی به ناخن می کند شیر ژیان را بیشه ام
من که از طفلی نمک پروردهٔ درد توام
همچو سرو آه در دلهاست محکم ریشه ام
فکرم از یاد میان یار نازک گشته است
[...]
بسکه نیرنگت قدح چیدهست در اندیشهام
میکند طاووس فریاد از شکست شیشهام
تخم عجزم در زمین ناامیدی کشتهاند
ناله میبالد به رنگ تار ساز از ریشهام
یک نفس در سینهام بیشور سودای تو نیست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.