بسکه نیرنگت قدح چیدهست در اندیشهام
میکند طاووس فریاد از شکست شیشهام
تخم عجزم در زمین ناامیدی کشتهاند
ناله میبالد به رنگ تار ساز از ریشهام
یک نفس در سینهام بیشور سودای تو نیست
میکندتا خارو خس چون شیر تب در بیشهام
کسب دردی تا نگردد دستگاه مدعا
نیست ممکن رفع بیکاری به چندین پیشهام
قصهٔ فرهاد من نشنیده میباید شمرد
سرمهٔ جوهر نهان دارد صدای تیشهام
مزرعم آفت کمین شوخی نشو و نماست
چون نفس میسوزد آخر از دویدن ریشهام
بس که اسباب تعلقهای من وارستگی است
بیگره خیزد به رنگ ناله نی از بیشهام
آنقدرها لفظم از معنی ندارد امتیاز
در لطافت محو شد فرق پری از شیشهام
بیدل آب گوهر از تشویش امواج منست
با دل نفسرده فارغ از هزار اندیشهام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: گوینده در این غزل وجود خود را آکنده از شور عشق و ناتوانی و ناامیدی وصف میکند، چنانکه از ریشهاش ناله میروید و حتی خار و خس وجودش میخروشد. او درد را تنها کار حقیقی میداند و کوشش فرهادوار خود را خاموش و پنهان میخواند. در پایان از وارستگی و لطافت سخنش میگوید که در آن لفظ و معنا یکی شدهاند، و از آشوبی که گوهر را آب و تاب میدهد اما دل او را از اندیشه آسوده نگه میدارد.
هوش مصنوعی: نیرنگ و جادوی تو آنقدر جامهای رنگارنگ در اندیشهٔ من چیده است که وقتی شیشهٔ دلم میشکند، رنگهایش چون پر طاووس پراکنده میشود. گویی طاووس از این شکستن فریاد برمیآورد.
هوش مصنوعی: بذر ناتوانی مرا در زمین ناامیدی کاشتهاند. برای همین از ریشهٔ من ناله میروید و مانند تار ساز قد میکشد.
هوش مصنوعی: هیچ نفسی در سینهام بیشور عشق تو نیست. در بیشهٔ وجودم حتی خار و خس مانند شیری که تب دارد میخروشد و بیقرار است.
هوش مصنوعی: تا به دست آوردن درد سرمایهٔ آرزوی من نشود، با اینهمه پیشه و کار نیز بیکاریام از میان نمیرود. تنها درد عشق کار حقیقی است.
داستان منِ فرهاد (با همه شور وزیبایی داستانش) باید انرا داستان ناشنیده شمرد چرا که صدای تیشه ام سرمه جوهر در دل نهان دارد (جوهر در آهن و صدا نشان خوبی و پرتوانی ان است و سرمه در گلو زیانگر صدا است اکنون سرمه جوهر بر صدای تیشه چه میکند که داستان فرهاد او ناشنیده باید شمرد) بیدل در این شعر با برابر نهادن اینها یک پارادوکس شگفت انگیز پیچیده
هوش مصنوعی: آفت در کمین بالیدن و رشد کشتزار من نشسته است. ریشهام نیز مانند نفس، از بس میدود، سرانجام میسوزد؛ یعنی همین رشد و تکاپو مایهٔ نابودی است.
هوش مصنوعی: وسیلهٔ دلبستگیهای من خودِ رهایی است. برای همین نی از نیزار من بیگره میروید، مانند نالهای که هیچ بند و گرهی ندارد.
هوش مصنوعی: سخن من چندان از معنایش جدا نیست. از بس لطیف است، فرق میان پری و شیشهای که پری در آن است از میان رفته است.
هوش مصنوعی: ای بیدل، آب و درخشش گوهر از آشوب موجهای من است. با این همه، با دلی که هنوز افسرده نشده، از هزار اندیشه آسودهام.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
آسمان نیلگون را سبز کرد اندیشهام
بیستون کان زمرد شد زآب تیشهام
غوطه در خون زد سپهر از ناخن اندیشهام
بیستون یک دانه یاقوت شد از تیشهام
داغ جانسوزی بود هر نقطهای از کلک من
[...]
بس که خو کردست با کلفت دل غم پیشه ام
سنگ می گردد اگر ریزند می در شیشه ام
برقم و بر خرمن اهل ستم دارم گذر
هر کجا خار مغیلان است باشد بیشه ام
نخل سبزم از کدامین جوی آبم داده اند
[...]
عشق در زنهار باشد از دل غم پیشه ام
نی به ناخن می کند شیر ژیان را بیشه ام
من که از طفلی نمک پروردهٔ درد توام
همچو سرو آه در دلهاست محکم ریشه ام
فکرم از یاد میان یار نازک گشته است
[...]
بیخودی ننهفت اسرار دل غم پیشهام
بوی می آخر صدا شد از شکست شیشهام
دیگ بحر از جوش ننشیند به سرپوش حباب
مهر خاموشیست داغ شورش اندیشهام
در بن هر موی من چندین امل پر میزند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.