چون غنچه نشکفته درین باغ غمین باش
شیرازه اوراق دل از چین جبین باش
چون آتش سوزان مشو ازباد سبکسر
چون آب ز روشن گهری خاک نشین باش
از خشکی اگر ابر گهربار نگردی
درپرورش دانه افشانده، زمین باش
در بستن چشم است اگر هست گشادی
دررهگذر صید،طلبکار کمین باش
دنباله روان راست خطر بیش ز رهزن
آگاه ز خود درنفس بازپسین باش
خواهی که به روشن گهری نام برآری
در روی زمین خانه نشین همچو نگین باش
شاید دری از غیب به روی تو گشایند
چون خال درآن کنج دهن گوشه نشین باش
صائب نبود زیر فلک جای اقامت
چون موج، سبکسیر درین شوره زمین باش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل پیاپی اندرز میدهد و هر اندرز را با تمثیلی از طبیعت همراه میکند. فروبستگی را از غنچه، فروتنی را از آب، پرورندگی را از زمین، کمیننشینی را از صیاد، و گوشهنشینی را از نگین و خال میآموزد. سرانجام نتیجه میگیرد که جهان جای ماندن نیست و باید مانند موج سبکبار از آن گذشت.
هوش مصنوعی: در این باغ دنیا مانند غنچهای که هنوز باز نشده، دلگرفته و فروبسته باش و با چین پیشانی، برگهای پراکندهٔ دل را مانند شیرازهای کنار هم نگه دار. یعنی گشادهرویی و پراکندگی، دل را از هم میپاشد و اندوه و فروبستگی آن را جمع نگه میدارد.
هوش مصنوعی: مانند آتش سوزان از باد سبکسر و شعلهور مشو. مانند آب که به سبب گوهر روشن و پاکش سر به زیر و همنشین خاک است، فروتن باش.
هوش مصنوعی: اگر از روی خشکی و کممایگی نمیتوانی مانند ابر گوهربار ببخشی، دستکم مانند زمین باش که دانهٔ افشانده را در خود میپروراند. یعنی اگر بخشنده نیستی، پذیرنده و پرورنده باش.
هوش مصنوعی: اگر گشایشی در کار باشد، در بستن چشم است. پس مانند شکارچی که در کمین نشسته، چشم فروبند و در گذرگاه صید به کمین بنشین.
هوش مصنوعی: خطری که از پیروان و همراهان به آدمی میرسد از خطر راهزن بیشتر است. پس تا واپسین نفس از خود آگاه باش و به دیگران تکیه مکن.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به روشنی گوهر و پاکی ذات نامور شوی، مانند نگین که در خانهٔ انگشتری نشسته است، در این جهان گوشهنشین و خانهنشین باش. نگین هم نام بر خود دارد و هم در جای خود ثابت است.
هوش مصنوعی: مانند خالی که در کنج دهان یار نشسته، گوشهنشینی پیشه کن؛ شاید از عالم غیب دری به رویت گشوده شود. خال در کنار دهان، که مایهٔ گشایش است، جا گرفته است.
هوش مصنوعی: ای صائب، زیر این آسمان جای ماندن نیست. پس مانند موج در این شورهزار دنیا سبکسیر و گذرنده باش و دل به ماندن مبند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بنمای رخ و رشک پری خانه چین باش
با روی چنان ماه همه روی زمین باش
با ما به دل و جان مکن ای جان و جهان صلح
دل بردی و جان نیز کنون از پی دین باش
ای سوخته صد ره دلم از داغ جدایی
[...]
با غیر برای دل من با سرکین باش
با من که سگ کوی توام بهتر از این باش
چون شمع درآ سرزده و بزم نشین باش
غارتگر دل، آفت جان، رهزن دین باش
ای دل که ترا گفت که مشنو سخن کس؟
جان ده به نکویان و بد روی زمین باش
شادم که ز بیداد تو مرگم شده نزدیک
[...]
بر غمزده ای خنده زدم گفت حزین باش
گر با تو هم اندیشه ما هست چنین باش
گفتم: شده دل منکر دین گفت: غمی نیست
گو عاشق ما باش و صنم خانه نشین باش
کافیست اگر عشق بود عرض شهادت
[...]
از عشق اگر لاف زنی دشمن کین باش
با بخت سیه همچو سیاهی و نگین باش
ای صبح مزن خنده بیجا، شب وصل است
گر روشنی چشم منی پرده نشین باش
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.