زدلسوزان که را دارم که جا در انجمن گیرد؟
مگر جا در حریم او سپند از بهر من گیرد
زخط شد صفحه رخسارجانان مصحف ناطق
سلیمان مور را مهر خموشی از دهن گیرد
جگرگاه بدخشان داغها دارد زرشک او
کجا رنگ از سهیل باده آن سیب ذقن گیرد؟
نگردد زلف از دیدار مانع موشکافان را
که از شام غریبان دوربین فیض وطن گیرد
خطا باشد به آن خط نسبت مشک ختن کردن
که یوسف زان غبار خط عبیر پیرهن گیرد
بود نعلش در آتش هر که چشمی هست در راهش
زلیخا نیست ممکن ره به بوی پیرهن گیرد
چنان در پله افتادگی ثابت قدم گشتم
که بندد بر زمین نقش آن که خواهد دست من گیرد
دم سرد خزان را حلقه بیرون در سازد
گلستانی که رنگ از شعله آواز من گیرد
کسی را می رسد لاف زبردستی درین میدان
که تیغ از دست کوه بیستون چون کوهکن گیرد
چه حرف است این که از آیینه طوطی می شود گویا؟
که آن آیینه رو بر طوطیان راه سخن گیرد
من از تردامنی صائب به این خوش می کنم دل را
که گردد سبز خار خشک اگر دامان من گیرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق از تنهایی خود در مجلس یار مینالد و جز اسپندِ سوزان همدردی برای خود نمیبیند. سپس خط و زلف و چانه و چهرهٔ آینهوار یار را با تصویرهایی مانند مشک ختن، لعل بدخشان، یوسف و زلیخا و طوطی و آینه میستاید. در بیتهای پایانی از افتادگی، گرمی سخن و زورآزمایی فرهادوار خود میگوید و با طنزی ظریف، تردامنی خود را مایهٔ سبز شدن خار خشک میداند.
هوش مصنوعی: از میان دلسوزان و همدردان کسی را ندارم که در مجلس یار جایی بگیرد و از من یاد کند؛ مگر اسپند که در حریم او بر آتش میسوزد، به نمایندگی از من آنجا جا بگیرد. اسپند به معنای واقعی «دلسوز» است.
هوش مصنوعی: با رستن خط بر رخسار یار، چهرهٔ او مانند قرآنی گویا شده است. گویی سلیمان مُهر خاموشی را از دهان مور برداشته است؛ یعنی موهای خط که به مور میمانند به سخن آمدهاند.
هوش مصنوعی: دل کوههای بدخشان از رشک رنگ چانهٔ او داغدار است و لعلهای داغدار نشان همین داغ است. آن چانهٔ سیبمانند رنگ سرخ خود را از ستارهٔ سهیلِ شراب نمیگیرد و سرخیاش ذاتی است.
هوش مصنوعی: زلف یار نمیتواند نکتهسنجان باریکبین را از دیدن رخسارش بازدارد؛ چنانکه دوربین از دل شامِ غربت هم روشنی و بهرهٔ وطن را میبیند.
هوش مصنوعی: خط یار را به مشک ختن مانند کردن خطاست، زیرا یوسف از غبار آن خط برای پیراهن خود عطر برمیگیرد. پس خط او از هر مشکی خوشبوتر است.
هوش مصنوعی: هر که چشم به راه او دارد، بیقرار و ناآرام است. چنین منتظری مانند زلیخاست که نمیتواند از بوی پیراهن راه به سوی محبوب ببرد و جز سوختن در انتظار چارهای ندارد.
هوش مصنوعی: در افتادگی و فروتنی چنان استوار شدهام که هر کس بخواهد دستم را بگیرد و بلندم کند، خودش مانند نقشی بر زمین میچسبد.
هوش مصنوعی: گلستانی که رنگ و رونق خود را از شعلهٔ آواز گرم من بگیرد، دم سرد پاییز را مانند حلقه بیرون در نگه میدارد و به آن راه نمیدهد.
هوش مصنوعی: در این میدان تنها کسی حق دارد از چیرگی و قدرت خود لاف بزند که مانند فرهاد کوهکن، تیغ و تیشه را از دست کوه بیستون بگیرد و بر آن چیره شود.
هوش مصنوعی: این چه سخنی است که طوطی با دیدن آینه به سخن میآید؟ آن یار آینهرو راه سخن را بر طوطیان میبندد و آنان را از حیرت خاموش میکند.
هوش مصنوعی: صائب، با همهٔ گناهکاری و تردامنیام دلم را به این خوش میکنم که اگر خار خشکی به دامن من بیاویزد، از تری آن سبز میشود. یعنی همین تری دامن نیز سودی برای دیگران دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کمند زلف را ماند چو برهم بافتن گیرد
سپاه زنگ را ماند چو بر هم تاختن گیرد
معقرب زلف مشکینش معلق بر رخ روشن
چنان چون عنبرین عقرب که زهره در دهن گیرد
گهی همچون شبه باشد که بر خورشید برپاشی
[...]
مبارز او بود کاول غزا با جان و تن گیرد
ز کوی تن برون آید به شهر دل وطن گیرد
ز آن عقبا نیندیشد بدین دنیا فرو ناید
نه جرم بوالحکم خواهد نه جای بوالحسن گیرد
اگر خواهد بقا یابد بباید مردنش اول
[...]
دلم بی آن شکر لب ترک عیش خویشتن گیرد
نه گل را بو کند نه ساغر می در دهن گیرد
من از خون خوردن شبهای هجر افتاده ام بیخود
صبوحی کرده او با دیگران راه چمن گیرد
ز جور او کشم تیغ و کنم آهنگ قتل خود
[...]
نه هر مغزی که بوید نکهت از مصر و یمن گیرد
مشام تیز باید تا نصیب از پیرهن گیرد
شمیمی گرنه تر دارد دماغ پیر کنعان را
پسر گم کرده ای چون انس با بیت الحزن گیرد
ورق از کس چه می خواهی سبق از کس چه می گیری
[...]
کسی کو در تب عشق تو نبض خویشتن گیرد
ز عیب خود پرستی ، هر زمان، بر مرد وزن گیرد
دم عیسی بخنداند گل امید صیادی
که در فصل بهاران دام او مرغ چمن گیرد
مه کنعان به خواب است ، ای صبا، بر برهمن بگذر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.