چند دستم شانه زلف پریشانی بود؟
آرزو در سینه من چند زندانی بود؟
می شود ز اشک ندامت دانه امید سبز
سرخ رویی لاله باغ پشیمانی بود
کو جنون تا سر به صحرایم دهد چون گردباد؟
تا به کی کس نقش دیوار تن آسانی بود؟
خار را بر دامن اهل تجرد دست نیست
جامه فتحی که می گویند، عریانی بود
جبهه وا کرده یک گل در گلستانت نهشت
باغبان باغ باید غنچه پیشانی بود
سبزه زیر سنگ نتوانست قامت راست کرد
چون امید سرفرازی با گرانجانی بود؟
از کشاکش صائب ارباب تجرد فارغند
خار را کی دست بر دامان عریانی بود؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر از گرفتاری طولانی در عشق و آرزوهای زندانیشده گله میکند و آرزوی شوری دارد که او را از تنآسانی بیرون ببرد. سپس پشیمانی را مایهٔ سبز شدن امید میداند و برهنگی و وارستگی را جامهٔ پیروزی میشمارد که خار دنیا به آن چنگ نمیزند. در میانه هشدار میدهد که گرانجانی مانع سربلندی است و نگهبان باید سختگیر باشد، و در پایان نتیجه میگیرد که اهل تجرد از کشاکش جهان آسودهاند.
هوش مصنوعی: تا کی دستم باید مانند شانه درگیر زلف آشفتهای باشد و تا کی آرزو در سینهام زندانی بماند؟ شاعر از گرفتاری دراز در پریشانیِ عشق و آرزوهای برآوردهنشده خسته است.
هوش مصنوعی: دانهٔ امید با اشک پشیمانی سبز میشود، و سرافرازی و آبرو همچون لالهای است که در باغ پشیمانی و توبه میروید. یعنی سرانجام نیک و سربلندی از پشیمانی و توبه به دست میآید.
هوش مصنوعی: کجاست دیوانگی و شوری که مرا مانند گردباد سر به بیابان بدهد؟ تا کی آدم باید مانند نقشی بیحرکت بر دیوار تنپروری و آسایشطلبی بماند؟
هوش مصنوعی: خار نمیتواند به دامن وارستگان چنگ بزند، چون آنان دامنی ندارند؛ آن جامهٔ پیروزی که از آن سخن میگویند، همان برهنگی و بیتعلقی است.
هوش مصنوعی: گشادهرویی و سهلگیریِ باغبان باعث شد حتی یک گل در گلستانت باقی نماند؛ باغبان باید مانند غنچه پیشانی بسته و سختگیر باشد. یعنی نگهبانی که بیش از حد گشادهدست و آسانگیر باشد، سرمایه را از دست میدهد.
هوش مصنوعی: سبزهای که زیر سنگ مانده نتوانست قد راست کند؛ پس با سنگینی و تنآسانی چگونه میتوان امید سربلندی داشت؟
هوش مصنوعی: ای صائب، وارستگان از کشمکشهای دنیا آسودهاند؛ خار کی میتواند دست به دامن برهنه بیندازد؟ کسی که تعلقی ندارد، گرفتار رنج دنیا نمیشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خوشا دل کاندر او از عشق تو جانی بود
شادمان جانی که او را چون تو جانانی بود
خرم آن خانه که باشد چون تو مهمانی در او
مقبل آن کشور که او را چون تو سلطانی بود
زنده چون باشد دلی کز عشق تو بویی نیافت؟
[...]
جان شیرین گر قبول چون تو جانانی بود
کی به جانی باز ماند، هر که را جانی بود؟
آب چشم و جان شیرین را کجا دارد دریغ
هر که او را چون خیال دوست مهمانی بود؟
از خیال غمزه غماز کافر کیش او
[...]
در ازل هر کو به فیضِ دولت ارزانی بُوَد
تا ابد جامِ مرادش همدمِ جانی بُوَد
من همان ساعت که از مِی خواستم شد توبه کار
گفتم این شاخ ار دهد باری، پشیمانی بُوَد
خود گرفتم کَافکَنَم سجاده چون سوسن به دوش
[...]
هر که را دل مبتلای چون تو جانانی بود
هم فدا سازد گرش هر مو بتن جانی بود
چون خیال آرم کشیدن آن تن نازک ببر
منکه هر سو کرده سر از سینه پیکانی بود
ای مسلمانان چه خوانیدم به مسجد چون به دیر
[...]
ایشه خوبان که ملک حسنت ارزانی بود
ناز پنهان تو با من خیر پنهانی بود
دل از آن سیب ذقن پر قطره خون چون انار
به که درج لعل پر یاقوت رمانی بود
من که روی از هر دو عالم در تو بت آورده ام
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.