کلک من شعله برجسته این نه لگن است
شمع من باعث دلگرمی هفت انجمن است
تا خراشیده نگردد، نشود صاحب نام
دل رنگین سخنان همچو عقیق یمن است
به که مقراض به سررشته امید زنم
زخم را بخیه درین ملک ز تار کفن است
زرپرستان بپرستند چو خورشید بلند
کرم شب تابی اگر در دل زرین لگن است
به سر آمد شب غربت، غم دل کرد سفر
بعد ازین فصل شکر خنده صبح وطن است
نارسا گر نبود مستمع صاحب هوش
کوتهی زینت شایسته زلف سخن است
سخن است این که شود تشنه لبی کم ز عقیق
لب او می مکم و آتشم اندر دهن است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از برتری شعر خود که جهان را روشن و گرم میکند سخن میگوید و نامآوری سخنور را حاصل زخم و رنج دل میداند، مانند عقیقی که با حکاکی نام میگیرد. سپس از ناامیدی در دنیایی که زخم را تنها با نخ کفن بخیه میزنند و از زرپرستی مردم گله میکند. در ادامه از پایان غربت و بازگشت به صبح وطن خبر میدهد و با نکتهای دربارهٔ اختصار سخن و لب عقیقگون یار که تشنگی عاشق را فزون میکند، غزل را به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: قلم من شعلهٔ برافراشتهٔ این نه آسمانِ همچون شمعدان است و شمع سخن من مایهٔ گرمی و روشنی هفت اقلیم است. شاعر شعر خود را فروغبخش همهٔ جهان میداند.
هوش مصنوعی: دل سخنوران خوشسخن مانند عقیق یمن است که تا آن را نخراشند و حک نکنند، نامی بر آن نقش نمیبندد. یعنی شاعر تا رنج و زخم نبیند، نامآور نمیشود.
هوش مصنوعی: بهتر است رشتهٔ امید را با قیچی ببرم، چون در این دنیا زخم را فقط با نخ کفن بخیه میزنند. یعنی درد و زخم دل تنها با مرگ درمان میشود.
هوش مصنوعی: زرپرستان حتی کرم شبتابی را اگر درون تشتی زرین باشد، مانند خورشید بلندمرتبه میپرستند. یعنی مردم دنیاپرست ارزش را در ظاهر زرین میبینند نه در ذات.
هوش مصنوعی: شب غربت به پایان رسید و غم دل رخت بربست؛ از این پس هنگام صبح شیرین و خندان وطن است.
هوش مصنوعی: اگر شنونده هوشیار و فهیم باشد و کمفهم نباشد، کوتاهی و اختصار زیور شایستهٔ سخن است، چنانکه کوتاهی زلف گاه زیبنده است. یعنی برای مخاطب دانا سخن کوتاه بهتر است.
هوش مصنوعی: این تنها حرفی است که میگویند عقیق تشنگی را کم میکند؛ من لب عقیقگون یار را میمکم و باز آتش در دهانم است. یعنی لب یار تشنگی عاشق را بیشتر میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
باد صبح است که مشاطه جعد چمن است
یا دم عیسی پیوند نسیم سمن است
نکهت نافه مشگ است نه نافه است نه مشگ
اثر آه جگر سوخته ای همچو من است
نفس سرد گرم رو از بهر چراست؟
[...]
یارب این بوی خوش سنبل و گل با سمن است
یا نسیمی ز سر چار سوی یاسمن است
یا بخور کله تافته شمشاد است
با بخار رخ افروخته نسترن است
مگر این موسم خندیدن باغ ارم است
[...]
دوش آمد بَرِ من آنکه شب افروز منست
آمدن باری اگر در دو جهان آمدنست
آنکه سرسبزی خاکست و گهربخش فلک
چاشنی بخش وطنهاست اگر بیوطنست
در کف عقل نهد شمع که بِستان و بیا
[...]
یا رب این نکهت جانپرور مشک ختن است
یا دم غالیه زلف دلارام من است
نفس روح فزا میدمد از طرف چمن
یا صبا لخلخه جنبان گل و یاسمن است
این چه باد است که برخاست بفراشی باغ
[...]
تا ز مشک ختنت، دایره بر نسترن است
سبزهٔ خط تو آرایش برگ سمن است
از دل مشک و سمن گرد برآورد، زرشک
گرد مشک تو که برگرد گل و نسترن است
زره جعد تو را حلقه مشکین گره است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.